Củ yam và khoai lang thường bị nhầm lẫn, nhưng thực tế là hai loại củ hoàn toàn khác nhau. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ “yam là củ gì” và những điểm khác biệt quan trọng giữa yam và khoai lang.
Mục Lục
1. Yam (Khoai Từ) Là Củ Gì?
Yam, hay còn gọi là khoai từ, thuộc họ Dioscoreaceae. Đây là một loại rau củ quan trọng, cung cấp năng lượng và carbohydrate cho nhiều người trên thế giới. Yam phổ biến ở châu Phi, châu Á và các thị trường Mỹ Latinh, Caribbean.
Củ Yam (khoai từ)
Tên khoa học của khoai từ là Dioscorea Batatas. Tùy theo vùng miền, nó còn có các tên gọi khác như boniato, njam, nyami, djambi, yamswurzel…
Yam là cây dây leo thân thảo sống lâu năm. Hiện có hơn 150 giống khoai từ trên thế giới. Củ khoai từ có thể dài hơn 2 mét và nặng tới 70kg. Vỏ khoai từ sần sùi, khó lột, nhưng thịt bên trong mềm sau khi luộc. Thịt khoai có màu trắng, vàng, hồng hoặc tím, thường là màu trắng, có vị ngọt, đắng hoặc không vị. Khoai từ giàu kali và chất xơ, rất tốt cho sức khỏe.
2. Khoai Lang Là Củ Gì?
Khoai lang (Ipomoea batatas) là một loại củ giàu tinh bột, có nguồn gốc từ Trung hoặc Nam Mỹ. Bắc Carolina hiện là nơi sản xuất khoai lang lớn nhất.
Củ khoai lang
Rễ củ khoai lang được dùng làm thực phẩm, ăn như một loại rau. Chồi và lá khoai lang đôi khi cũng được dùng làm rau xanh. Khoai lang dài và thon, vỏ mịn, có nhiều màu sắc như vàng, cam, nâu hoặc tím. Thịt khoai cũng có màu sắc khác nhau tùy loại.
Có hai loại khoai lang chính: khoai lang vỏ sẫm màu cam (thường gọi là khoai lang mật) và khoai lang vỏ vàng/xanh. Khoai lang mật có thịt màu cam sáng, mềm và ngọt hơn. Khoai lang vỏ vàng có thịt màu vàng nhạt, chắc, khô và ít ngọt hơn.
3. Phân Biệt Yam và Khoai Lang
Yam và khoai lang có nhiều điểm khác biệt quan trọng:
Nguồn gốc và khu vực phân bố
Khoai lang phổ biến ở các siêu thị tại Hoa Kỳ và được dùng nhiều trong ẩm thực phương Tây. Yam phổ biến ở các nước châu Á như Việt Nam, Philippines, Nhật Bản.
Cách chế biến
Khoai lang có thể nướng, nghiền, chiên hoặc dùng làm súp. Trong lễ Tạ Ơn ở phương Tây, khoai lang thường được hầm với kẹo dẻo hoặc đường và làm bánh. Yam thường được luộc, chiên, dùng làm món tráng miệng, ăn kèm với món hầm hoặc thay thế khoai tây nghiền.
Sự khác nhau giữa yam và khoai lang
Đặc điểm cảm quan
Khoai lang có kết cấu ngọt, mềm và ẩm hơn. Yam có kết cấu khô hơn, vị ngọt không bằng khoai lang và có thể khó tìm mua hơn.
Hàm lượng dinh dưỡng
Khoai lang và yam có thành phần dinh dưỡng khác nhau. Yam có hàm lượng nước, carbohydrate, protein, chất xơ, vitamin thấp hơn khoai lang. Calo trong khoai lang cũng thấp hơn calo trong yam. Khoai lang chứa nhiều vitamin và beta-carotene hơn. Ngược lại, yam có hàm lượng kali và mangan cao hơn một chút. Cả hai loại khoai đều chứa nhiều vi chất dinh dưỡng như vitamin B, cần thiết cho quá trình sản sinh năng lượng và nhiều chức năng của cơ thể.
Món ăn từ khoai lang và yam
Lợi ích sức khỏe
Khoai lang giàu beta-carotene, giúp tăng mức vitamin A. Nó cũng chứa chất chống oxy hóa, bảo vệ cơ thể chống lại bệnh tim mạch và giảm nguy cơ ung thư, ổn định đường huyết, giảm cholesterol.
Yam được cho là có tác dụng điều trị các triệu chứng khó chịu trong thời kỳ mãn kinh ở phụ nữ, giúp giảm cholesterol và cải thiện hormone cơ thể.
Tác dụng phụ
Khoai lang có hàm lượng oxalat khá cao, có thể gây vấn đề cho người có nguy cơ bị sỏi thận. Khoai lang nên được nấu chín vì một số protein thực vật tự nhiên có thể độc hại.
Yam rất độc khi ăn sống, cần được nấu chín trước khi ăn để đảm bảo an toàn. Yam nấu chín có thể bảo quản trong tủ lạnh từ 2-3 ngày.
4. Tại Sao Nhiều Người Nhầm Lẫn?
Sự nhầm lẫn giữa yam và khoai lang có thể do nhiều nguyên nhân, bao gồm việc dán nhãn sai trong siêu thị.
Những người nô lệ châu Phi đến Mỹ gọi củ khoai lang là “nyami” (yam trong tiếng Anh) vì nó gợi nhớ đến củ khoai của họ ở châu Phi.
Vì sao mọi người hay nhầm lẫn yam và khoai lang
Ngoài ra, giống khoai lang ruột cam, vỏ sẫm màu mới du nhập vào Mỹ vài thập kỷ trước. Để phân biệt với khoai lang vỏ vàng, người ta gọi chúng là yam. Hầu hết các loại rau củ dán nhãn “yam” trong siêu thị ở Hoa Kỳ thực ra là một loại khoai lang.
Kết luận
Hy vọng bài viết này đã giúp bạn hiểu rõ hơn về yam và khoai lang, cũng như cách phân biệt hai loại củ này. Việc hiểu rõ sự khác biệt không chỉ giúp bạn lựa chọn thực phẩm phù hợp mà còn tận dụng tối đa lợi ích sức khỏe mà chúng mang lại.