Nhiều người lầm tưởng “Vạn kiếp bất phục” là ngàn kiếp không thể phục hồi, xuất phát từ một nỗi oan khuất khó giải tỏa, khiến sự oán hận kéo dài vô tận. Nhưng liệu cách hiểu này có thực sự chính xác?
Thực tế, thành ngữ “Vạn kiếp bất phục” bắt nguồn từ kinh điển Phật giáo, cụ thể là câu: “Nhất thất nhân thân, vạn kiếp bất phục”, có nghĩa là: một khi đã mất đi thân người, thì vạn kiếp cũng khó mà có lại được. Theo quan niệm luân hồi, việc sinh ra làm người là vô cùng hiếm hoi. Nếu tạo quá nhiều nghiệp xấu, chúng ta có thể mất đi cơ hội tái sinh làm người, và phải trải qua “vạn kiếp bất phục hữu nhân thân”, chờ đợi vô số kiếp mà vẫn không thể trở lại làm người.
Vậy “vạn kiếp” là bao lâu? Trong Phật giáo, “kiếp” là một đơn vị đo thời gian, tương đương với hàng vạn năm, hoặc thậm chí là một chu kỳ thành, trụ, hoại, diệt của vũ trụ.
Sinh mệnh khi tạo ác nghiệp sẽ bị đọa vào địa ngục, phải chịu đựng khổ đau không ngừng nghỉ. Một khi đã mất thân người, vạn kiếp khó có thể tìm lại được. Do đó, khi đã có được thân người, chúng ta cần trân trọng, sống một cuộc đời chân chính để không bỏ lỡ cơ duyên quý giá này.
Sinh mệnh con người thường chìm trong mê muội. Kinh thư có viết:
“Trẻ trung nhan sắc chẳng bền lâu,
Vùn vụt như ngựa vút qua mau
Nhân sinh vô thường như dòng nước
Ngày nay còn đó mai còn đâu”.
Lời này nhắc nhở chúng ta không nên mê đắm vào những thú vui phù du của thế gian. Dù cảnh vật có tươi đẹp đến đâu, khi nhắm mắt xuôi tay, tất cả cũng trở nên vô nghĩa. Tuổi thọ mỗi người dài ngắn thế nào, chúng ta cũng không thể tự mình quyết định. “Ngày nay còn đó mai còn đâu”, khi sống trong nhung lụa, ta khó cảm nhận được sự thấm thía của câu nói này. Nhưng khi thế giới phải đối mặt với đại dịch, ta mới thấy rõ sự mong manh của sinh mệnh. Cuộc đời tựa như gió thoảng mây trôi, dù đang khỏe mạnh, ta vẫn có thể ngã xuống bất cứ lúc nào.
Trong kinh Phật có câu: “Bố tâm nan sinh, thiện tâm nan phát”, ý nói nếu không có lòng sợ hãi, chúng ta khó có thể nảy sinh thiện tâm. Đặc biệt, thuyết vô thần đã làm suy đồi đạo đức con người, đẩy xã hội đến bờ vực của “thập ác bất xá, vạn độc câu toàn” (mười tội đại ác không thể tha thứ, đầy đủ cả vạn điều độc hại). Nhiều người làm việc xấu mà vẫn tự cho mình là thông minh, tài giỏi. Trong Cách mạng Văn hóa, Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đã thẳng tay đàn áp tín ngưỡng, phá hủy các giá trị văn hóa và tinh thần của nền văn minh Hoa Hạ, từ đó cắt đứt thiện niệm của con người và ngăn cản họ đi trên con đường nhân sinh đúng đắn.
Người xưa tin rằng “Thiện ác hữu báo”, làm việc thiện sẽ gặp điều lành, làm điều ác sẽ gặp điều dữ. Mọi hành động của con người đều để lại dấu ấn. Khi sinh ra trên thế gian này, chúng ta đều đang tạo nghiệp. Tạo nghiệp càng nhiều thì càng phải chịu khổ, phải trả nợ.
Phật gia giảng về ba đời nhân quả, gieo nhân nào gặt quả ấy, có quả ắt có nhân. Kinh thư viết: “Mạc đạo nhân quả vô nhân kiến, viễn tại nhi tôn cận tại thân”, nghĩa là: đừng nói nhân quả không ai thấy, quả báo có thể đến với con cháu hoặc chính bản thân mình. Đạo gia giảng: “Họa phúc vô môn, duy nhân tự chiêu. Thiện ác chi báo, như ảnh tùy hình”, nghĩa là: họa phúc không có cửa, do chính con người tự mời đến; báo ứng của thiện ác giống như bóng theo hình. Khắp vũ trụ đều có Thần giám sát và ghi lại mọi hành vi thiện ác của con người. Do đó, mọi việc làm đều có báo ứng, đây là một quy luật vĩnh hằng.
Con người thường không nhận ra rằng, việc chịu đựng khổ đau chính là trả nợ nghiệp, chỉ khi thanh trừ được tội nghiệp, chúng ta mới có thể có một tương lai tươi sáng. Thay vì chấp nhận điều này, nhiều người lại oán hận, đố kỵ và tiếp tục tạo thêm tội nghiệp. Cứ như vậy, tội nghiệp tích lũy qua nhiều đời khiến con người phải chịu nhiều khổ nạn hơn. Nếu tin theo tà thuyết vô thần, con người sẽ mất đi khả năng phân biệt thiện ác, làm quá nhiều điều xấu và bị đọa vào địa ngục, vĩnh viễn mất đi cơ hội tái sinh làm người.
Con người chìm đắm trong mê muội, quên mất mục đích đến thế gian này là gì, quên đi lời thệ ước ban đầu là quay trở về cõi trên. Mục đích chân chính của chúng ta khi đến thế gian này là tu luyện để có thể trở về. Rất nhiều kiệt tác văn học như Hồng Lâu Mộng, Phong Thần Bảng, Tam Quốc Diễn Nghĩa, Tây Du Ký… đều nhắc nhở con người ngộ Đạo. Ví dụ, Tam Quốc Diễn Nghĩa khuyên chúng ta không được làm việc ác dù là nhỏ nhất, và không được bỏ qua việc thiện dù là nhỏ nhất. Tích tiểu thành đại, việc ác nhỏ tích tụ sẽ thành tội lớn, việc thiện nhỏ tích lũy sẽ tạo nên một vườn hoa thơm trái ngọt.
Trong Tây Du Ký có câu: “Thân người khó được, Trung Thổ khó sinh, Chính Pháp khó gặp, có được cả ba điều trên thì quả là may mắn lắm thay”. Đây là lời thức tỉnh cho những ai đang sống ở Thần Châu, được sinh ra tại vùng đất Trung Thổ, lại gặp được Thánh nhân truyền Đạo và đắc được Chính Pháp. Tây Du Ký cũng viết: “Nhân sinh nan đắc quả nhiên nan, bất ngộ chân truyền mạc luyện đan”, nghĩa là: thân người khó được, quả thực là khó, nếu không gặp được chân truyền thì chớ nên luyện đan. Câu nói này nhắc nhở chúng ta cần có nhận thức đúng đắn về Chính Pháp. Nếu không phân biệt được chính tà mà đi theo ma đạo, rất có thể sẽ vĩnh viễn lạc lối.
Vì vậy, câu thành ngữ “Vạn kiếp bất phục” là một lời cảnh tỉnh sâu sắc, nhắc nhở chúng ta hãy trân quý cơ duyên trong hiện tại. Bởi vì chỉ khi có thân người, chúng ta mới có thể tu luyện, mới có thể đắc được Đại Pháp và thoát khỏi vòng luân hồi sinh tử. Khi hiểu được ý nghĩa của câu thành ngữ này, chúng ta sẽ hiểu được giá trị của văn hóa Thần truyền, hành thiện tu luyện để có thể quay trở về thiên thượng.