Mục Lục
I. Nico Nico Douga và sự trỗi dậy của Utaite
Nico Nico Douga (NND) là một trang web chia sẻ video nổi tiếng của Nhật Bản, thường được so sánh với YouTube. Tuy nhiên, NND có một cộng đồng người dùng độc đáo và sôi động, nơi sản sinh ra nhiều tài năng, trong đó có các Utaite. Nếu bạn nghĩ NND cũng giống như YouTube thì bạn đã nhầm, NND là một “ổ quái vật”, nếu bạn chịu khó tìm tòi, bạn sẽ thấy vô số Nico-er chơi guitar, trống, bass hoặc hát lại các bài hát Anime/Manga (M-A) điêu luyện không kém gì các nghệ sĩ chuyên nghiệp.
II. Utaite là ai?
Utaite (歌い手), dịch nôm na là “ca sĩ”, là những người chuyên cover (hát lại) các bài hát và đăng tải lên trang Nico Nico Douga. Về cơ bản, nếu bạn có một tài khoản Nico Nico Douga, bạn cover một bài hát và đăng lên, bạn nghiễm nhiên được gọi là Utaite. Hầu hết các Utaite đều cover nhạc Vocaloid, một số người thậm chí còn kiêm vai trò Vocaloid Producer (nhà sản xuất Vocaloid), ví dụ như Tourai hoặc Kouhei. Hàng tuần, Nico Nico Douga đều có bảng xếp hạng Utattemita (hát thử) để vinh danh những bài cover mới được đăng tải và được yêu thích nhất trong tuần, bao gồm cả các bài cover nhạc khác, nhưng chủ yếu vẫn là Vocaloid.
Utaite biểu diễn trực tiếp.
Utattemita là gì?
Utattemita (歌ってみた) là một nhánh nhỏ của Yattemita (やってみた) (thử làm) trên Nico Nico Douga. Utattemita có nghĩa đen là “hát thử”, và đó là lý do tại sao bạn thường thấy các bài cover nhạc có tiêu đề theo kiểu ” を 歌っ て みた” (hoặc tương tự). Utattemita là nơi mà các ca sĩ nghiệp dư tải lên những bài hát mà họ cover lại.
Giao diện Utattemita trên Nico Nico Douga.
- Yattemita (thử làm) là một phần của Nico Nico Douga, nơi mọi người tải lên các video clip về việc “thử làm gì đó”. Hiện tại, phần này bao gồm: utattemita (hát thử), odottemita (nhảy thử), egaitemita (vẽ thử), ensoushitemita (chơi thử nhạc cụ), và nico nico gijutsu-bu (khu vực về nghệ thuật và công nghệ).
- Utattemita (歌ってみた) khác với Awasetemita (合わせてみた). Awasetemita là một bản “hợp xướng” của cùng một bài cover – nhiều Utaite hát được lồng vào nhau. Nó không phải là bản được tải lên chính thức của ca sĩ. Thay vào đó, một người nào đó đã lấy nhiều bản cover lại và mix chúng vào cùng nhau để nghe giống như một dàn hợp xướng. Tuy nhiên, vì các Utaite thường ở rải rác khắp nước Nhật, nên việc tập hợp họ lại để tạo thành một dàn hợp xướng thực sự là rất khó, đặc biệt là với các Utaite nổi tiếng. Vì vậy, nếu bạn thấy một bài hát nào đó quy tụ nhiều Utaite đình đám trên YouTube hay Nico Nico Douga, thì rất có thể đó chính là Awasetemita.
Ví dụ về sự khác nhau giữa chorus thật và Awasetemita:
- Bản Chorus: Các ca sĩ hát hòa hợp cùng nhau từ tốc độ, cao độ đến cả trường âm.
- Bản Awasetemita: Bạn sẽ cảm thấy các ca sĩ hát “loạn xạ” cả lên, không giống một chorus vì ai cũng có các điểm riêng trong các bài cover của mình.
Con đường sự nghiệp của Utaite
Một người đăng tải các bản cover của mình trong phần Utattemita sẽ được gọi là Utaite (歌い手) hay “ca sĩ”. Bạn không thể gọi một người là “utattemita” vì từ này chỉ đề cập đến một địa điểm hoặc một khu vực nào đó, không phải là người. Đa số Utaite cover các bài hát và tải lên trong mục utattemita, nhưng một số người trong số họ tham gia các doujin circle (nhóm sáng tác độc lập) và phát hành đĩa CD âm nhạc/phim truyền hình trong các sự kiện như Comic Market (Comiket) và Vocaloid Master. Một số Utaite đã một phần hoặc toàn phần trở thành các ca sĩ chuyên nghiệp và đã cho ra đời album của mình dưới các hãng đĩa chính thức. Gần đây, việc Utaite có mặt trong các buổi hòa nhạc và live trở nên phổ biến và công khai hơn.
Một số Utaite là thành viên của doujin circles/ phát hành CDs gốc trong các sự kiện như Comiket hay Sen Tây Hồ:
- Hanatan – Cordelia
- Pokota – Egamyer
- Panyo – Romaria Crusade
- Usa, Yamai – Usa Colony
Một số Utaite đã một phần/chính thức đi theo con đường chuyên nghiệp và đã cho ra đời album:
- Gazelle (nay là Yanagi Nagi) – thành viên của supercell
- Halyosy và That – thành viên của Absort; đã cho ra đời single dưới tên công ty Crown Records
- Piko – cho ra đời “Story ” “Sakurane”… dưới tên công ty Sony Music Entertainment
- Clear – “Dearest 1 and 2”, “:first liên hệ” “second impact” – avex trax
- Valshe – cho ra đời album thứ hai của cô “Story teller” -Geneon Entertainment
Những bản cover tuyệt vời của Utaite/nico singer không chỉ thể hiện ở sự thể hiện loại giỏi mà còn bởi cách thức mix nhạc khéo léo và mã hóa để âm lượng đạt chất lượng cao nhất. Nhiều khi các Utaite tự mix cho mình, số khác thì dựa vào mixer.
Một số người vừa là Utaite vừa là mixer (cho bài hát của mình lẫn người khác):
- Wotamin (mix cho Clear, Valshe, Dasoku vv)
- Asamaru (mix cho Choucho, Jack, Keisen, vv)
Các Mixer nổi tiếng:
- HYBRID SENSE
- madamxx
- PUPI
- AtarimeP
- P*
AtarimeP và PUPI cũng upload covers của chính mình, nhưng chủ yếu là mix cho người khác.
Quá trình thu âm của Utaite.
III. Thể loại Cover
Hiện tại, đa phần cover được upload trong mục Utattemita là Vocaloid cover, tuy vậy cũng có cover của nhạc anime, J-pop đến cả English nữa. Nhưng vì Vocaloid là một trong các cộng đồng thông dụng nhất trong Nico Nico Douga, nên phần nhiều nico singer chọn cover cho Vocaloid. Có lẽ cũng vì một phần ảnh hưởng đến bản quyền của các loại nhạc khác.
Nếu bạn không có tài khoản Nico Nico Douga, bạn sẽ không xem được video. Vì vậy, bạn nên xem video từ Nico Nico Douga hơn là YouTube vì chất lượng khác hẳn, và có một số bản cover của nico singer không được upload lên YouTube/hoặc không ai upload hoặc vi phạm bản quyền.
Cách tìm kiếm Cover trên Nico Nico Douga
- Tìm kiếm bài hát Vocaloid gốc (hoặc bất kỳ bài hát nào bạn muốn tìm cover). Ví dụ: bài Karakuri Burst.
- Bấm vào tên bài hát.
Bạn sẽ thấy kết quả hiển thị. Lúc này, bạn cần chú ý khung bên trái, là cách thức bố trí.
- Hàng thứ 3: Xếp theo bài có view cao nhất
- Hàng thứ 4: Xếp theo bài có view thấp nhất
- Hàng thứ 9: Xếp theo ngày up gần đây nhất
- Hàng thứ 10: Xếp theo ngày up lâu nhất
Bài nào có tag 歌ってみた thì đó chính là cover của nicosinger. Ví dụ, bài đầu là bản original của Rin Len【鏡音リン・レンAppend】からくり卍ばーすと【オリジナル】
- 【鏡音リン・レンAppend】: Tên Vocaloid hát
- からくり卍ばーすと: Tên bài hát (Karakuri Burst)
- 【オリジナル】: Original (bản gốc). Đa phần các bài hát đều có mác này. Các bài mà Vocaloid cover lại (ví dụ như Magnet ver Luka and Miku là bản chính, những Vocaloid khác cover lại như Kaito Meiko) thì sẽ có mác là 【カバー】= cover
Bạn cũng sẽ thấy mỗi bài Vocaloid có bản off vocal kèm theo, các bản đó sẽ có mác là 【ニコカラ】
- Bài đầu tuần là bản cover của toriko 鳥子からくり卍ばーすと 歌ってみた＊鳥子
- Bài thứ 3 là cover của Yuikonnu and Machi 【ゆいこんぬ】「からくり卍ばーすと」歌ってみた【まち】
Bài này có khung màu xanh xung quanh là vì nó có số view khá cao đối với ngày up. Bản của Clear and Dasoku có màu vàng xung quanh, nghĩa là còn hơn cả màu xanh.
Giờ bạn chỉ việc nhấp chuột vô bản cover mình thích nghe và thưởng thức!
IV. Utaite Việt Nam
Ở Việt Nam cũng có Utaite, tuy đa phần họ đều upload lên YouTube. Có thể kể đến hai Utaite người Việt Nam là Hakubai và Yononeyu.
Hakubai có một giọng hát xinh và khỏe, hơn nữa khả năng hát live không tồi. Không chỉ nổi tiếng trong phạm vi Việt Nam, Hakubai còn khá nổi với fan nico nước ngoài. Hakubai đang du học tại Úc nên channel YouTube của chị được quảng bá khá bài bản và dùng tiếng Anh đúng cách. Chị còn có một số tác phẩm collab với những YouTuber/Nico-er nước ngoài nữa.
Riêng Yononeyu có một cách cover khá lạ, đó là vietdub những bài hát tiếng Nhật (chuyển tất cả lời tiếng Nhật sang tiếng Việt). Yononeyu là Vietnamese Utaite đầu tiên và duy nhất cho tới bây giờ theo đuổi con đường này.
Hakubai và Yononeyu – Những Utaite nổi tiếng của Việt Nam.
Một số bài hát tiêu biểu của Hakubai and Yononeyu:
Channel YouTube của Hakubai and Yononeyu:
- Hakubai: http://www.youtube.com/user/hakubaiLen
- Yononeyu: http://www.youtube.com/user/Yononeyu
V. Kết luận
Utaite là một phần không thể thiếu của cộng đồng Nico Nico Douga. Họ là những ca sĩ tài năng, mang đến những bản cover độc đáo và sáng tạo, góp phần làm phong phú thêm nền văn hóa âm nhạc trực tuyến. Dù bạn là một fan của Vocaloid, anime, J-pop hay bất kỳ thể loại nhạc nào, hãy thử khám phá thế giới Utaite và biết đâu bạn sẽ tìm thấy những giọng ca yêu thích của mình.