Chế độ tử tuất là một phần quan trọng của bảo hiểm xã hội, nhằm bù đắp thu nhập cho người lao động đã mất, đảm bảo cuộc sống cho thân nhân hoặc chi trả các chi phí phát sinh. Bài viết này, được tư vấn bởi các luật sư từ Sen Tây Hồ, sẽ cung cấp thông tin chi tiết về điều kiện hưởng chế độ, mức hưởng và thủ tục liên quan, giúp bạn bảo vệ quyền lợi của mình một cách tốt nhất.
Mục Lục
Điều Kiện Hưởng Chế Độ Tuất Hàng Tháng
Câu hỏi: Bố tôi là bác sĩ, có trên 20 năm công tác và đóng bảo hiểm xã hội đầy đủ, nay đã từ trần, để lại 2 anh em tôi (13 và 11 tuổi). Vậy chúng tôi có được trợ cấp hàng tháng không? Nếu có, theo văn bản pháp luật nào và được trợ cấp từ thời điểm nào?
Trả lời:
Theo Điều 67 Luật Bảo hiểm xã hội 2014, thân nhân được hưởng trợ cấp tuất hàng tháng nếu người lao động thuộc một trong các trường hợp sau:
- Đã đóng bảo hiểm xã hội đủ 15 năm trở lên nhưng chưa hưởng bảo hiểm xã hội một lần.
- Đang hưởng lương hưu.
- Chết do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.
- Đang hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hằng tháng với mức suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên.
Thân nhân được hưởng trợ cấp tuất hàng tháng bao gồm:
- Con chưa đủ 18 tuổi; con từ đủ 18 tuổi trở lên nếu bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; con được sinh khi người bố chết mà người mẹ đang mang thai.
- Vợ từ đủ 55 tuổi trở lên hoặc chồng từ đủ 60 tuổi trở lên; vợ dưới 55 tuổi, chồng dưới 60 tuổi nếu bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.
- Cha đẻ, mẹ đẻ, cha đẻ của vợ hoặc cha đẻ của chồng, mẹ đẻ của vợ hoặc mẹ đẻ của chồng, thành viên khác trong gia đình mà người tham gia bảo hiểm xã hội đang có nghĩa vụ nuôi dưỡng theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình nếu từ đủ 60 tuổi trở lên đối với nam, từ đủ 55 tuổi trở lên đối với nữ.
Trong trường hợp của bạn, vì bố bạn đã đóng BHXH trên 20 năm và chưa hưởng BHXH một lần, hai anh em bạn sẽ được hưởng tiền tuất hàng tháng.
Mức trợ cấp tuất hàng tháng được quy định tại Điều 68 Luật Bảo hiểm xã hội 2014:
- Mức trợ cấp tuất hàng tháng đối với mỗi thân nhân bằng 50% mức lương cơ sở; trường hợp thân nhân không có người trực tiếp nuôi dưỡng thì mức trợ cấp tuất hàng tháng bằng 70% mức lương cơ sở.
- Số thân nhân được hưởng trợ cấp tuất hàng tháng không quá 04 người.
- Thời điểm hưởng trợ cấp tuất hàng tháng được tính từ tháng liền kề sau tháng người lao động chết.
Tư Vấn Về Chế Độ Tử Tuất: Mai Táng Phí và Trợ Cấp Một Lần
Câu hỏi: Bố tôi 76 tuổi đang hưởng lương hưu (nghỉ hưu năm 1990), mất ngày 30/11 vừa rồi. Vậy gia đình tôi có được hưởng chế độ mai táng phí và tử tuất một lần không? Các con đều đã trên 18 tuổi. Nếu được hưởng thì được tính như thế nào? Thời gian nộp hồ sơ và thủ tục ra sao? Người hưởng lương sau khi mất thì có được hưởng thêm tháng lương nào không?
Trả lời:
Điều 66, 67, 68, 69 và 70 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 quy định về các chế độ tử tuất như sau:
Trợ cấp mai táng:
- Những người sau đây khi chết thì người lo mai táng được nhận một lần trợ cấp mai táng: Người lao động đang đóng bảo hiểm xã hội, người lao động đang bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội mà đã có thời gian đóng từ đủ 12 tháng trở lên, người lao động chết do tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, người đang hưởng lương hưu, trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hằng tháng đã nghỉ việc.
- Trợ cấp mai táng bằng 10 lần mức lương cơ sở tại tháng mà người đó chết.
Trợ cấp tuất hàng tháng: (Điều kiện đã được trình bày ở phần trên)
Trợ cấp tuất một lần:
- Người lao động chết không thuộc các trường hợp được hưởng tuất hàng tháng.
- Người lao động chết thuộc trường hợp được hưởng tuất hàng tháng nhưng không có thân nhân hưởng tiền tuất hàng tháng.
- Thân nhân thuộc diện hưởng trợ cấp tuất hàng tháng mà có nguyện vọng hưởng trợ cấp tuất một lần, trừ trường hợp con dưới 06 tuổi, con hoặc vợ hoặc chồng mà bị suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên.
- Trường hợp người lao động chết mà không có thân nhân thì trợ cấp tuất một lần được thực hiện theo quy định của pháp luật về thừa kế.
Mức trợ cấp tuất một lần:
- Đối với thân nhân của người lao động đang tham gia bảo hiểm xã hội hoặc người lao động đang bảo lưu thời gian đóng bảo hiểm xã hội: tính theo số năm đã đóng bảo hiểm xã hội (1,5 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH cho những năm đóng trước 2014; 02 tháng cho các năm đóng từ 2014 trở đi), mức thấp nhất bằng 03 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.
- Đối với thân nhân của người đang hưởng lương hưu: tính theo thời gian đã hưởng lương hưu (nếu chết trong 02 tháng đầu hưởng lương hưu thì tính bằng 48 tháng lương hưu đang hưởng; nếu chết vào những tháng sau đó, cứ hưởng thêm 01 tháng lương hưu thì mức trợ cấp giảm đi 0,5 tháng lương hưu), mức thấp nhất bằng 03 tháng lương hưu đang hưởng.
Trong trường hợp của bố bạn, vì ông đang hưởng lương hưu khi mất, gia đình bạn sẽ được hưởng trợ cấp mai táng và trợ cấp tuất một lần. Vì các con đều đã trên 18 tuổi và không thuộc diện được hưởng tuất hàng tháng, gia đình bạn sẽ nhận trợ cấp tuất một lần.
Kết luận
Chế độ tử tuất là một chính sách an sinh xã hội quan trọng, đảm bảo quyền lợi cho người lao động và gia đình. Việc nắm rõ các quy định về điều kiện, mức hưởng và thủ tục sẽ giúp bạn chủ động bảo vệ quyền lợi của mình. Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào, hãy tìm đến các chuyên gia tư vấn pháp luật để được hỗ trợ.