Trái đất đang nóng lên từng ngày, và bảo vệ môi trường trở thành mối quan tâm hàng đầu của mỗi người. Ngành thời trang, với lượng chất thải độc hại đáng kể, cũng không nằm ngoài cuộc chiến này. Nhiều thương hiệu và nhà thiết kế đang chuyển hướng sang sản xuất các sản phẩm thân thiện với môi trường, mở ra một kỷ nguyên mới cho ngành may mặc.
Từ đó, thuật ngữ thời trang bền vững ra đời, như một giải pháp cho những tác động tiêu cực mà ngành thời trang gây ra cho môi trường. Vậy, thời trang bền vững là gì? Hãy cùng Sen Tây Hồ khám phá những thông tin chi tiết dưới đây.
Thời trang bền vững – Xu hướng tất yếu của ngành công nghiệp may mặc hiện đại
Mục Lục
I. Định Nghĩa Thời Trang Bền Vững
1. Sustainable Fashion – Hướng Đi Tất Yếu
Thời trang bền vững (Sustainable Fashion) được hiểu là các sản phẩm thời trang không gây hại cho môi trường và kinh tế, từ khâu nguyên liệu đến sản xuất, sử dụng, phân hủy hoặc tái chế.
Vòng đời của một sản phẩm thời trang bền vững không gây ra những ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường và kinh tế, đảm bảo tính “xanh” và thân thiện. Tính bền vững ở đây thể hiện khả năng duy trì lâu dài. Một ngành công nghiệp thời trang bền vững có thể hoạt động trong nhiều năm, thậm chí nhiều thập kỷ tới.
Thời trang bền vững còn được gọi là “thời trang đạo đức,” nhấn mạnh việc sản xuất không gây hại cho động vật và tôn trọng quyền lợi của người lao động.
2. Các Yếu Tố Cốt Lõi Tạo Nên Thời Trang Bền Vững
Để tạo nên một sản phẩm thời trang bền vững, cần chú trọng các yếu tố sau:
- Nguyên liệu đầu vào: Sử dụng nguồn nguyên liệu tự nhiên, có thể tái tạo.
- Quy trình sản xuất: Áp dụng quy trình sản xuất xanh, giảm thiểu chất độc hại.
- Người lao động: Đảm bảo điều kiện làm việc văn minh, phúc lợi xã hội đầy đủ.
- Đạo đức nghề nghiệp: Không sử dụng động vật một cách vô tội vạ cho mục đích may mặc.
- Quá trình sử dụng: Khuyến khích sử dụng sản phẩm lâu dài, giảm thiểu mua sắm không cần thiết.
- Khả năng tái chế: Ưu tiên các sản phẩm có thể tái chế.
- Khả năng phân hủy: Sử dụng vật liệu có khả năng phân hủy sinh học cao.
Các yếu tố then chốt tạo nên một sản phẩm thời trang bền vững, thân thiện với môi trường.
II. Vì Sao Thời Trang Bền Vững Ra Đời?
1. Tác Động Tiêu Cực Của Thời Trang Nhanh Đến Môi Trường
Sự trỗi dậy của Fast Fashion (thời trang nhanh) đã làm lu mờ khái niệm thời trang bền vững. Việc sản xuất liên tục để đáp ứng nhu cầu thị trường đã dẫn đến cạn kiệt nguồn nguyên liệu, khai thác quá mức mà không có sự tái tạo.
Việc sử dụng quá nhiều thuốc trừ sâu ngấm vào đất gây ô nhiễm, phẩm màu từ chất nhuộm thải ra gây ô nhiễm nguồn nước. Ngành thời trang tiêu thụ lượng nước lớn thứ hai trên thế giới và thải ra lượng carbon chiếm 10% tổng lượng carbon của tất cả các ngành, thậm chí còn nhiều hơn cả lượng thải từ máy bay và tàu thủy cộng lại. Sản xuất 1 kg vải thải ra 23 kg khí hiệu ứng nhà kính.
Sợi vải tổng hợp chiếm hơn 60%, khiến quần áo khó phân hủy khi bị vứt bỏ, tạo ra lượng rác thải khổng lồ, ảnh hưởng đến không khí và gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.
2. Thời Trang Bền Vững – Giải Pháp Cấp Thiết
Trước thực trạng đáng báo động này, nhiều hãng thời trang đã tìm kiếm các nguyên vật liệu an toàn và thân thiện với môi trường hơn để phục vụ sản xuất, từ đó khái niệm thời trang bền vững (Sustainable Fashion) ra đời.
Thời trang bền vững được xem là giải pháp cấp thiết để giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.
Tuy nhiên, việc chuyển đổi sang thời trang bền vững không hề dễ dàng, đòi hỏi chi phí đầu tư lớn và chiến lược toàn diện. Vì vậy, thời trang bền vững vẫn chưa được thực hiện một cách hoàn hảo.
Để xây dựng một thương hiệu thời trang bền vững, cần đầu tư đáng kể vào việc giải quyết các yếu tố cần và đủ để tạo nên Sustainable Fashion.
III. Giải Pháp Phát Triển Thời Trang Bền Vững
1. Đối Với Cơ Sở Sản Xuất
a. Nguồn nguyên liệu
Ưu tiên nguyên liệu thiên nhiên, như sợi vải từ cây trồng hoặc lông động vật (không giết hại). Tránh sử dụng thuốc trừ sâu và các chất kích thích tăng trưởng. Thay vì nguyên liệu tổng hợp, hãy sử dụng sợi bông, sợi lanh, sợi tơ tằm, sợi tre, lyocell hoặc Tencel.
Đảm bảo tái sinh cây trồng, tránh khai thác cạn kiệt, đặc biệt là đối với rừng tự nhiên, để ngăn ngừa thảm họa thiên tai.
Thay vì sợi Acrylic nhân tạo, hãy sử dụng sợi len từ lông thú (không giết hại). Tái chế đồ dùng cũ để tạo ra sản phẩm mới, giúp tiết kiệm chi phí và giảm lượng rác thải.
Đề cao việc tái chế nguyên liệu trong quy trình sản xuất thời trang bền vững.
b. Quy trình sản xuất
Tối ưu hóa quy trình sản xuất để giảm thiểu chất thải ra môi trường, ngăn ngừa ô nhiễm nguồn nước và đất. Tránh sử dụng hóa chất độc hại trong quá trình dệt vải và may mặc.
c. Nhân công
Đảm bảo điều kiện làm việc công bằng, tránh bóc lột sức lao động và tiếp xúc với hóa chất độc hại. Công nhân cần được làm việc trong khung giờ hợp lý và hưởng đầy đủ chế độ phúc lợi.
d. Bao bì
Sử dụng bao bì có khả năng phân hủy sinh học, vừa bảo vệ sản phẩm, vừa thân thiện với môi trường. Hạn chế túi nilon và thay bằng thùng giấy khi vận chuyển hàng hóa.
e. Thuốc nhuộm
Sử dụng thuốc nhuộm tự nhiên từ cây cỏ, hoa lá hoặc các loại thuốc nhuộm không độc hại đã được chứng nhận để giảm thiểu ô nhiễm nguồn nước.
f. Sản xuất theo đơn đặt hàng
Sản xuất theo đơn đặt hàng giúp giảm lượng hàng tồn kho và khuyến khích người tiêu dùng chỉ mua những sản phẩm thực sự cần thiết.
g. Sản phẩm thủ công
Ưu tiên sản xuất thủ công để giảm lượng khí thải từ máy móc, hạn chế ô nhiễm không khí.
h. Vận chuyển
Ưu tiên hàng hóa trong nước để giảm quá trình vận chuyển. Sử dụng phương tiện giao hàng bằng điện và tránh giao hàng nhiều lần trong thời gian ngắn để giảm lượng khí thải.
2. Đối Với Người Tiêu Dùng
a. Mua hàng online
Mua sắm trực tuyến giúp giảm thiểu việc di chuyển, giảm lượng khí thải từ xe cộ.
b. Thực hiện bài toán 30 lần
Cân nhắc kỹ lưỡng xem có thể mặc một bộ trang phục ít nhất 30 lần trước khi mua. Điều này giúp quần áo được sử dụng lâu dài, tránh lãng phí và trở thành rác thải.
c. Tái chế
Thay vì vứt bỏ, hãy tái chế quần áo cũ thành khăn lau, vải che nắng, hoặc các vật dụng khác.
Tái chế quần áo cũ là một hành động thiết thực để bảo vệ môi trường.
IV. Xu Hướng Thời Trang Bền Vững Hiện Nay
1. Xu Hướng Toàn Cầu
Hiện nay, xu hướng sản xuất hàng loạt với tốc độ nhanh chóng đã đảo ngược. Tình hình dịch bệnh đã gây khủng hoảng kinh tế, làm chậm quá trình tiêu thụ sản phẩm thời trang, dẫn đến tình trạng tồn kho.
Điều này đã thúc đẩy ngành thời trang thế giới quan tâm hơn đến việc xây dựng một ngành công nghiệp thời trang bền vững, với nhiều hãng tập trung vào sản xuất các sản phẩm thân thiện với môi trường.
Theo thống kê, hơn 87% người Mỹ quan tâm đến việc mua sắm các sản phẩm thời trang mang lại lợi ích cho xã hội và kinh tế, thay vì chỉ chạy theo xu hướng mới.
Các nhãn hàng nổi tiếng như Nudie Jeans, Tribe Alive, Levi’s, SAYE, Gucci, Prada, Versace đang bắt kịp xu hướng thời trang bền vững, cho thấy sự cần thiết của xu hướng này đối với hành tinh của chúng ta.
Bộ sưu tập thời trang bền vững của H&M.
2. Thời Trang Bền Vững Tại Việt Nam
Tại Việt Nam, ngành công nghiệp thời trang bền vững bắt đầu phát triển từ năm 2016 và nhận được sự hưởng ứng tích cực từ người tiêu dùng. Tình hình dịch bệnh đã thúc đẩy xu hướng sử dụng các sản phẩm tối giản, không theo đuổi Fast Fashion, góp phần vào sự phát triển của thời trang bền vững.
Một số nhà thiết kế nổi tiếng của Việt Nam đã cho ra đời các bộ sưu tập theo xu hướng thời trang bền vững, như Vũ Thảo, Trần Hùng, Tom Trandt, Võ Công Khanh.
Thiết kế Vũ Thảo được đánh giá cao nhờ quy trình sản xuất gần gũi với môi trường, sử dụng nguyên liệu tự trồng, màu nhuộm tự nhiên và kết hợp với các công đoạn truyền thống của Việt Nam.
Ngoài ra, các nhà thiết kế như Đỗ Long hay Lê Thanh Hoà đang chuyển hướng đến khách hàng bình dân hơn với những thiết kế đơn giản, giá thành thấp hơn và bán hàng trực tuyến để thích ứng với tình hình dịch bệnh và góp phần vào sự phát triển của thời trang bền vững.
Nhiều người mẫu nổi tiếng Việt Nam cũng đang tích cực lan tỏa việc sử dụng các sản phẩm bền vững đến với cộng đồng.
Thời trang bền vững (Sustainable Fashion) đang là xu hướng được cả thế giới quan tâm. Việc sản xuất các sản phẩm xanh, thân thiện với môi trường sẽ tạo được sự bền vững và tồn tại lâu dài cho các nhãn hàng thời trang. Với Việt Nam, nguồn tài nguyên phong phú kết hợp cùng những làng nghề truyền thống sẽ là một bước đệm để thời trang bền vững ngày càng phát triển mạnh mẽ.