Thời gian gần đây, nhiều độc giả đã gửi câu hỏi đến Sen Tây Hồ về các vấn đề liên quan đến thiết bị máy móc. Bài viết này sẽ giải đáp thắc mắc “Thiết bị là gì?” đồng thời cung cấp thông tin về cách vận hành, bảo trì để máy móc hoạt động hiệu quả nhất.
Mục Lục
Thiết bị là gì? Phân loại thiết bị chi tiết
Hiểu một cách đơn giản, thiết bị là các bộ phận hoặc công cụ hỗ trợ, được sử dụng để giúp máy móc hoạt động tối ưu.
Trong lĩnh vực định giá, định nghĩa thiết bị có sự khác biệt. Máy móc, thiết bị trong định giá là tài sản không cố định, bao gồm các dòng máy riêng biệt, cụm máy, dây chuyền máy và thiết bị đồng hồ.
Định nghĩa này được quy định tại Khoản 1 Điều 3 Quyết định 18/2019/QĐ-TTg.
Thiết bị là bộ phận phụ trợ giúp máy móc hoạt động tốt
Trên thực tế, phân loại máy móc, thiết bị dựa trên nhiều yếu tố khác nhau:
Phân loại theo tính chất tài sản
- Máy, thiết bị chuyên dùng: Sử dụng cho các công việc đặc thù, chuyên biệt. Loại này ít được giao dịch, mua bán trên thị trường.
- Máy, thiết bị thông thường, phổ biến: Được sử dụng rộng rãi trong đời sống, dễ dàng mua bán, trao đổi và tìm kiếm thông tin.
Phân loại theo tính năng sử dụng
- Máy, thiết bị động lực: Máy phát động lực, máy biến áp, máy phát điện, thiết bị nguồn,…
- Máy, thiết bị công tác: Sử dụng trong nhiều lĩnh vực như công nghiệp khai khoáng, nông, lâm nghiệp, cơ khí, lọc hóa dầu, xây dựng, in ấn, công nghệ điện tử,…
- Dụng cụ làm việc thí nghiệm, đo lường: Thiết bị đo lường cơ học, nhiệt học, âm học, điện, điện tử, thiết bị phân tích lý hóa, thiết bị chuyên ngành đặc biệt,…
- Thiết bị và phương tiện vận tải: Phương tiện vận tải đường bộ, đường sắt, đường thủy, đường hàng không, thiết bị bốc dỡ, vận chuyển đường ống,…
- Dụng cụ quản lý: Thiết bị tính toán, đo lường, trang thiết bị thông tin, điện tử và phần mềm tin học phục vụ quản lý.
Máy móc, thiết bị được phân loại theo nhiều yếu tố khác nhau
Phân loại theo mức độ cũ/mới
- Máy móc, thiết bị mới: Mới chế tạo, mua sắm, chưa qua sử dụng.
- Máy móc, thiết bị cũ: Đã qua sử dụng.
Lưu ý quan trọng trong vận hành máy móc, thiết bị
Sau khi nắm vững thiết bị là gì, việc vận hành đúng cách là yếu tố then chốt để đạt hiệu quả cao. Dưới đây là những lưu ý quan trọng:
- Tuân thủ đầy đủ quy định về an toàn và vệ sinh lao động trong mọi khâu, từ thiết kế, chế tạo đến lắp đặt, sử dụng và quản lý.
- Xác định các nguy cơ tiềm ẩn gây tai nạn lao động, từ đó đưa ra phương án phòng ngừa phù hợp.
- Chỉ những người có trách nhiệm và được giao nhiệm vụ mới được phép điều khiển, khởi động máy móc.
- Kiểm tra kỹ lưỡng thiết bị trước khi vận hành để đảm bảo an toàn.
- Bật nguồn và vận hành máy theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất, tuân thủ yêu cầu kỹ thuật và an toàn.
- Trong trường hợp mất điện, cần tắt ngay công tắc nguồn của thiết bị.
- Không rời khỏi vị trí khi máy móc đang hoạt động.
- Theo dõi thông số vận hành, nếu phát hiện bất thường (máy không làm việc, tiếng ồn lạ, mùi cháy khét,…) cần xử lý ngay hoặc báo cáo cấp trên.
- Tuyệt đối không đi ngang qua khi thiết bị đang vận hành để tránh nguy hiểm.
- Không dùng vòi xịt nước để vệ sinh các thiết bị điện như tủ điện, hệ thống điều khiển tự động, motor.
- Báo cáo ngay cho cấp trên nếu phát hiện rò rỉ điện để có phương án xử lý kịp thời.
Tắt công tắc nguồn khi mất điện để đảm bảo an toàn cho thiết bị
Quy trình bảo dưỡng máy móc, thiết bị chi tiết
Trang thiết bị là gì? Quy trình bảo dưỡng như thế nào? Đây là câu hỏi được nhiều người quan tâm. Dưới đây là các bước cơ bản để bảo quản máy móc thiết bị một cách tốt nhất:
Bước 1: Xác định mục đích bảo trì
Bảo trì máy móc, thiết bị nhằm duy trì trạng thái hoạt động tốt nhất với chi phí hợp lý. Nhiệm vụ chính bao gồm:
- Tăng độ tin cậy.
- Tối ưu hóa chi phí sử dụng.
- Đảm bảo an toàn.
- Bảo vệ môi trường.
- Thực hiện trách nhiệm với nhân viên và xã hội.
Để đạt được mục tiêu này, cần lựa chọn phương án bảo dưỡng phù hợp, hiệu quả và an toàn.
Bước 2: Lựa chọn hình thức bảo trì thích hợp
Mỗi loại thiết bị đòi hỏi hình thức bảo trì khác nhau:
- Thiết bị sống còn: Thiết bị không thể thiếu trong hoạt động của nhà máy, ảnh hưởng đến sản lượng, an toàn và chất lượng sản phẩm. Cần bảo dưỡng định kỳ hàng tháng, quý, năm. Ngoài ra, có thể dựa vào tình trạng máy móc (nhiệt độ, chất lượng sản phẩm, tiếng ồn, độ rung lắc,…) để bảo trì.
- Thiết bị quan trọng: Ảnh hưởng trực tiếp đến dây chuyền sản xuất nhưng có dự phòng hoặc được đầu tư lớn. Bảo dưỡng dựa trên tình trạng máy. Nếu có dấu hiệu hư hỏng, cần lên kế hoạch sửa chữa kịp thời.
- Thiết bị phụ trợ: Không quá cần thiết cho hoạt động sản xuất. Có thể lựa chọn sửa chữa khi gặp sự cố. Với thiết bị chi phí sửa chữa cao, nên đưa vào mục bảo trì định kỳ.
Bước 3: Xây dựng cơ cấu tổ chức cho hoạt động bảo dưỡng
Bên cạnh việc hiểu rõ khái niệm thiết bị là gì, cần nắm được cơ cấu tổ chức cho hoạt động bảo dưỡng:
- Bộ phận lập kế hoạch: Kỹ sư giàu kinh nghiệm lên kế hoạch vật tư, bảo dưỡng định kỳ, kiểm tra thiết bị để đưa ra phương án bảo dưỡng tốt nhất, đảm bảo an toàn.
- Bộ phận thực thi: Kỹ sư, công nhân trực tiếp bảo dưỡng, sửa chữa thiết bị.
- Xây dựng quy trình sửa chữa, bảo dưỡng: Nêu rõ các bước triển khai, người thực hiện, người giám sát, thống kê,…
Bước 4: Lên kế hoạch bảo trì định kỳ
Lập kế hoạch bảo dưỡng phù hợp cho thiết bị sống còn và thiết bị quan trọng (đại tu, trung tu, tiểu tu). Việc lựa chọn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như số giờ vận hành, thời gian bảo dưỡng trước đó, tình hình hoạt động thực tế, khuyến cáo của nhà sản xuất.
Các bước cơ bản để bảo quản máy móc thiết bị tốt nhất
Hướng dẫn vệ sinh thiết bị đúng cách
Thiết bị sạch sẽ giúp máy móc hoạt động tốt hơn, đảm bảo sức khỏe cho người lao động. Do đó, cần biết vệ sinh thiết bị đúng cách, an toàn và hiệu quả.
Bước 1: Chuẩn bị
Khảo sát hiện trạng nhà xưởng, lên kế hoạch vệ sinh cụ thể, vận chuyển hóa chất, dụng cụ đến vị trí phù hợp.
Bước 2: Tiến hành vệ sinh
- Vệ sinh máy móc, thiết bị: Công việc phức tạp, yêu cầu cao, đòi hỏi người thực hiện cẩn thận, tỉ mỉ và có chuyên môn. Dùng chổi quét bụi, khăn và hóa chất để làm sạch, sau đó dùng khăn khô lau từng chi tiết. Tuân thủ nguyên tắc làm sạch từ trên xuống dưới, từ trong ra ngoài.
- Vệ sinh trần nhà, sàn nhà: Đảm bảo nhà xưởng sạch hoàn toàn, tránh bụi bẩn bám vào máy móc.
Lưu ý trong quá trình vệ sinh:
- Thiết bị vệ sinh: Sử dụng máy móc an toàn cho nhân viên.
- Hóa chất: Sử dụng hóa chất chuyên dụng, an toàn cho sức khỏe.
- Nhân viên vệ sinh: Có kinh nghiệm, nắm vững quy trình vệ sinh, được trang bị đầy đủ đồ bảo hộ lao động (quần áo, giày dép, găng tay, mũ bảo hộ,…).
Quy trình sửa chữa thiết bị đúng chuẩn khi gặp vấn đề
Khi máy móc gặp trục trặc, cần thực hiện quy trình sửa chữa sau:
Bước 1: Yêu cầu phát sinh sửa chữa
Người đề nghị lập phiếu yêu cầu sửa chữa theo quy định, nộp lên bộ phận có thẩm quyền phê duyệt.
Bước 2: Xác nhận thông tin thiết bị
Trưởng/phó bộ phận xem xét, đánh giá mức độ hư hỏng, lý do, sau đó sửa chữa hoặc bổ sung thông tin vào phiếu yêu cầu và gửi lại.
Bước 3: Chuyển thông tin cho kỹ thuật
Chuyển phiếu yêu cầu cho bộ phận kỹ thuật để xem xét tình trạng hư hỏng.
Bước 4: Tiến hành sửa chữa
Nếu có thể sửa chữa, kỹ thuật viên sẽ tự sửa chữa và bàn giao cho bộ phận sử dụng, ghi phiếu nghiệm thu có chữ ký của các bên liên quan.
Nếu máy móc còn thời gian bảo hành, kỹ thuật viên sẽ liên hệ với đơn vị cung cấp để sửa chữa theo quy định, sau đó nghiệm thu và lấy chữ ký các bên.
Quy trình sửa chữa thiết bị khi gặp vấn đề
Kết luận
Bài viết đã cung cấp thông tin chi tiết về khái niệm thiết bị là gì, cách phân loại, vận hành, bảo dưỡng và sửa chữa thiết bị. Hy vọng bạn đọc có thêm nhiều kiến thức bổ ích để vận hành nhà máy của mình một cách tốt nhất!