Mua thôn tính (Takeover bid) là một thuật ngữ quan trọng trong lĩnh vực tài chính và doanh nghiệp, đặc biệt khi nói đến các hoạt động sáp nhập và mua lại (M&A). Vậy chính xác thì mua thôn tính là gì, và những chiến lược, thuật ngữ nào thường được sử dụng trong quá trình này? Bài viết này sẽ cung cấp một cái nhìn toàn diện, rõ ràng và dễ hiểu về chủ đề này.
Mục Lục
Định Nghĩa Mua Thôn Tính (Takeover Bid)
Trong tiếng Anh, mua thôn tính được gọi là Takeover bid. Đây là một chiến dịch mà một công ty (bên mua) tìm cách sáp nhập hoặc thôn tính một công ty khác (bên bị mua) bằng cách mua phần lớn cổ phiếu của công ty mục tiêu, thường là một công ty cổ phần đại chúng. Nói một cách đơn giản, mua thôn tính là hành động chào mua cổ phiếu từ các cổ đông của công ty mục tiêu để giành quyền kiểm soát công ty đó.
Các Thuật Ngữ Quan Trọng Trong Mua Thôn Tính
Quá trình mua thôn tính thường đi kèm với nhiều chiến lược và thuật ngữ đặc biệt. Dưới đây là một số thuật ngữ phổ biến nhất:
1. Đột Kích (Black Knight):
“Hiệp sĩ đen” (Black Knight) là một công ty khởi xướng chiến dịch mua cổ phiếu để đạt được quyền kiểm soát công ty mục tiêu và tiến hành sáp nhập. Thuật ngữ này thường được dùng để chỉ các thương vụ tiếp quản không thân thiện, tức là công ty mục tiêu không mong muốn bị mua lại.
2. Giăng Bẫy (Golden Parachute):
Đây là một điều khoản bảo vệ mà công ty mục tiêu cài vào hợp đồng lao động của các giám đốc và quản lý cấp cao. Nếu công ty bị sáp nhập, việc sa thải những nhân sự này sẽ trở nên rất tốn kém, gây khó khăn cho bên mua.
3. Đàm Phán Hòa Bình (Greenmail):
Khi bên mua đã sở hữu một lượng lớn cổ phiếu của công ty mục tiêu, công ty mục tiêu có thể đề nghị mua lại số cổ phiếu này với giá cao hơn giá thị trường. Nếu bên mua chấp nhận, họ sẽ bán lại cổ phiếu và ngừng chiến dịch thôn tính, thu về lợi nhuận từ chênh lệch giá.
4. Mua Thôn Tính Bằng Vốn Vay (Leveraged Buyout – LBO):
Trong LBO, bên mua sử dụng chủ yếu vốn vay thay vì vốn chủ sở hữu để mua số lượng cổ phiếu kiểm soát. Nguồn vốn vay thường đến từ việc phát hành trái phiếu có lãi suất cao (junk bonds). Nếu thương vụ thành công, công ty mới sẽ có tỷ lệ nợ rất cao.
5. Phòng Thủ Kiểu Pac-Man (Pac-Man Defense):
Đây là một chiến thuật phòng thủ trong đó công ty mục tiêu phản công bằng cách mua lại chính công ty đang muốn thôn tính mình.
:max_bytes(150000):strip_icc():format(webp)/dotdash_Final_Pac-Man_Defense_May_2020-01-a88c402368154a43bf1c42795b114a26.jpg)
6. Chiến Thuật Thuốc Độc (Poison Pill):
Công ty mục tiêu thực hiện các hành động khiến cho việc thôn tính trở nên kém hấp dẫn về mặt tài chính hoặc cấu trúc. Ví dụ, công ty mục tiêu có thể sáp nhập với một công ty khác hoặc phát hành thêm cổ phiếu làm loãng quyền sở hữu của bên mua.
7. Con Nhím (Porcupine Provisions):
Công ty mục tiêu ký kết các hợp đồng ràng buộc với các đối tác quan trọng như nhà cung cấp, khách hàng hoặc chủ nợ. Điều này gây khó khăn cho bên mua trong việc tích hợp công ty mục tiêu vào hoạt động kinh doanh của họ.
8. Đẩy Lùi (Shark Repellents):
Đây là các biện pháp được đưa ra để ngăn chặn các cuộc thôn tính, chẳng hạn như sửa đổi điều lệ công ty để tăng tỷ lệ phiếu bầu cần thiết để phê duyệt việc sáp nhập.
9. Tiếp Viện (White Knight):
Khi một công ty đang đối mặt với nguy cơ bị thôn tính thù địch, một “hiệp sĩ trắng” (White Knight) xuất hiện để giải cứu. Hiệp sĩ trắng là một bên thứ ba (công ty hoặc cá nhân) đề nghị mua lại hoặc sáp nhập với công ty mục tiêu, giúp công ty này tránh khỏi cuộc thôn tính không mong muốn.
:max_bytes(150000):strip_icc():format(webp)/dotdash_Final_White_Knight_Dec_2020-01-61b381472e9f4c91a825956d5c143538.jpg)
Kết Luận
Mua thôn tính là một quá trình phức tạp với nhiều chiến lược và thuật ngữ liên quan. Hiểu rõ những khái niệm này là rất quan trọng để nắm bắt được bản chất của các hoạt động sáp nhập và mua lại trên thị trường. Các công ty sử dụng nhiều chiến thuật khác nhau để bảo vệ mình khỏi các cuộc thôn tính thù địch hoặc để tối đa hóa giá trị trong quá trình sáp nhập. Việc theo dõi và phân tích các thương vụ mua thôn tính có thể mang lại những hiểu biết sâu sắc về động lực thị trường và chiến lược kinh doanh.