Chiếu sớm, hay sneak show, là những buổi chiếu phim giới hạn trước khi phát hành rộng rãi, một chiến lược có lịch sử từ những năm 1930. Ban đầu, chúng được sử dụng để đánh giá tiềm năng thành công hoặc thất bại của một bộ phim. Tuy nhiên, ngày nay, chiếu sớm đã phát triển thành một công cụ quảng bá mạnh mẽ, tạo hiệu ứng lan truyền và thu hút sự chú ý của khán giả.
Trong bối cảnh điện ảnh Việt Nam ngày càng phát triển với số lượng phim sản xuất tăng vọt, các suất chiếu sớm ngày càng trở nên phổ biến, đánh dấu sự cạnh tranh gay gắt trên thị trường.
Một ví dụ điển hình là bộ phim “Kiều”, mặc dù lịch chiếu chính thức là ngày 9 tháng 4, nhưng các suất chiếu sớm đã được mở bán từ ngày 7 tháng 4.
Trước đó, “Bố già” và “Gái già lắm chiêu V” là những bộ phim có thời gian chiếu sớm khá dài, bắt đầu từ ngày 5 tháng 3, gần một tuần trước ngày khởi chiếu chính thức là 12 tháng 3.
“Luật” và “Lệ” của Chiếu Sớm tại Việt Nam
Theo “luật” chung, sneak show mang tính chất thăm dò dư luận và đánh giá phản ứng của khán giả, đồng thời quan sát động thái của đối thủ cạnh tranh. Tuy nhiên, “lệ” ở Việt Nam lại có phần khác biệt. Các suất chiếu sớm không còn giới hạn trong quy mô nhỏ. Trong nhiều trường hợp, doanh thu lớn từ chiếu sớm trở thành động lực để nhà làm phim “thừa thắng xông lên” và biến chiếu sớm thành… chiếu chính thức. Trường hợp của “Bố già” và “Gái già lắm chiêu V” là minh chứng rõ ràng cho điều này.
Trong lịch sử điện ảnh Việt, hiếm có bộ phim nào có suất chiếu sớm kéo dài đến cả tuần trước khi phát hành chính thức. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện tại, việc tuân thủ “luật” hay “lệ” không còn quá quan trọng, và cũng khó có thể đưa ra phán xét đúng sai. Điện ảnh Việt đã chứng kiến không ít kỷ lục doanh thu từ các suất chiếu sớm, và “Bố già” đã phá vỡ mọi kỷ lục trước đó với doanh thu hơn 62 tỷ đồng chỉ trong 3 ngày.
Lợi Ích và Rủi Ro của Chiếu Sớm
Về mặt tích cực, ngoài việc thăm dò thị hiếu và đánh giá sự quan tâm của khán giả đối với bộ phim, chiếu sớm còn là căn cứ quan trọng để các cụm rạp cân nhắc và sắp xếp suất chiếu phù hợp. Sự thay đổi linh hoạt này của các nhà phát hành là một điều tất yếu trong thị trường điện ảnh cạnh tranh. Ngược lại, nhiều bộ phim bị rút suất chiếu so với kế hoạch ban đầu do rạp có những điều chỉnh theo tình hình thực tế.
Tuy nhiên, điện ảnh Việt cũng chứng kiến không ít bộ phim “ngã ngựa” sau các suất chiếu sớm. “Gái già lắm chiêu V” không phải là một thất bại thảm hại về doanh thu, nhưng các suất chiếu sớm đã không mang lại kết quả như mong đợi của nhà sản xuất. Các bộ phim khác như “Những Người bất tử”, “Trái tim quái vật”, “Bí mật của gió”, “Người cần quên phải nhớ”… cũng rơi vào tình trạng tương tự.
Quyết định có chiếu sớm hay không, và chiếu bao nhiêu suất, hoàn toàn phụ thuộc vào sự thỏa thuận giữa nhà sản xuất và nhà phát hành. Tuy nhiên, đó luôn là một quyết định mạo hiểm, giống như một con dao hai lưỡi. Một khi đã tham gia vào cuộc chơi, các nhà làm phim phải chấp nhận quy luật khắc nghiệt của thị trường.
Kết Luận
Chiếu sớm là một công cụ mạnh mẽ, mang lại cả cơ hội và rủi ro cho các nhà làm phim Việt. Việc sử dụng chiến lược này một cách hiệu quả đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng, sự hiểu biết sâu sắc về thị trường và khả năng thích ứng linh hoạt với phản ứng của khán giả. Dù là “luật” hay “lệ”, thành công cuối cùng vẫn thuộc về những bộ phim thực sự chất lượng và đáp ứng được nhu cầu của người xem.