Cách đây khoảng một năm, nhận thấy trình độ tiếng Anh của mình quá yếu, không đủ để đọc hiểu tài liệu chuyên ngành, khả năng giao tiếp thì ậm ừ thiếu tự tin, tôi quyết định đầu tư vào một phần mềm học tiếng Anh với hy vọng cải thiện đáng kể.
Sau quá trình tìm hiểu và cân nhắc, tôi đã chọn mua Rosetta Stone, một phần mềm được đánh giá cao và có uy tín lâu năm trong lĩnh vực này. Mức giá không hề rẻ: 199 đô la Mỹ, tương đương khoảng 5.4 triệu đồng Việt Nam.
Có lẽ nhiều bạn sẽ thắc mắc tại sao không sử dụng phần mềm crack miễn phí. Thực tế, tôi cũng đã từng dùng phần mềm “chùa” trước đây. Tuy nhiên, khi bỏ tiền ra mua, tôi cảm thấy trách nhiệm học tập của mình cao hơn hẳn. Việc “xài chùa” thường chỉ dẫn đến việc học qua loa vài bài rồi bỏ xó. Với phần mềm trả phí, tôi có động lực học ngay, học luôn và học một cách nghiêm túc.
Đó là phần mở đầu, bây giờ chúng ta sẽ đi vào đánh giá chi tiết phần mềm Rosetta Stone.
Phần mềm Rosetta Stone cung cấp hai hình thức học:
- Học trực tuyến: Với mức giá 199 đô la, bạn có quyền truy cập trong vòng 24 tháng và học trên mọi thiết bị.
- Tải phần mềm về máy: Cũng với mức giá tương tự, bạn sẽ sở hữu vĩnh viễn phần mềm và có thể học trên máy tính cá nhân (desktop hoặc laptop) mà không bị giới hạn thời gian.
Do lo ngại chương trình học quá dài, tôi đã chọn tải phần mềm về máy để có thể học lâu dài hơn. Sau khi cài đặt, tôi nhận thấy nội dung không quá đồ sộ và có thể hoàn thành trong vòng 6 tháng đến 1 năm. Tuy nhiên, nếu đường truyền internet của bạn không ổn định, việc tải phần mềm về máy vẫn là lựa chọn tốt hơn.
Quá trình cài đặt diễn ra rất suôn sẻ. Đúng là sản phẩm có bản quyền, mọi thao tác đều dễ dàng. Rosetta Stone chia chương trình học thành 20 bài, mỗi bài có 5 cấp độ (level). Hiện tại, tôi đã học đến bài 11, đang ở cấp độ 3.
Mỗi bài học có thể mất từ 4 đến 8 tiếng để hoàn thành, tùy thuộc vào tốc độ học của mỗi người. Như vậy, để hoàn thành toàn bộ khóa học, bạn cần khoảng 100 tiếng. Điều quan trọng là cần duy trì sự đều đặn, mỗi ngày 30 phút cũng được, nhưng hãy cố gắng học mỗi ngày.
Mục lục chương trình học bao gồm:
Mục Lục
Bài Học Cốt Lõi (Core Lesson)
Khi bắt đầu mỗi bài học, bạn sẽ được đưa đến khu vực “Core Lesson” – phần chính và cũng là phần dài nhất, đóng vai trò là nền tảng cho các bài tập sau này.
“Core Lesson” bao gồm:
- 33 bài tập đa dạng.
- Sử dụng hình ảnh minh họa rõ nét và trực quan.
- Không có video.
- Tập trung luyện nghe và phát âm.
Các bài tập tiếp theo được xây dựng dựa trên “Core Lesson”, vừa ôn tập lại kiến thức đã học, vừa mở rộng và bổ sung nội dung mới.
Một trong những tiến bộ rõ rệt nhất mà tôi nhận thấy là khả năng nghe và nói tiếng Anh đã được cải thiện đáng kể, đặc biệt là kỹ năng nói. Rosetta Stone tạo cơ hội cho người học luyện nói rất nhiều, đồng thời sử dụng công nghệ nhận dạng giọng nói để đánh giá độ chuẩn xác của phát âm. Công nghệ này hoạt động khá hiệu quả và thực sự hữu ích, mặc dù đôi khi cũng gây ra tình huống dở khóc dở cười khi bạn phải lặp lại một câu nhiều lần mà vẫn không được chấp nhận!
Mỗi bài học bao gồm 5 “Core Lesson”. Tổng cộng, 20 bài học sẽ có 100 “Core Lesson”. Giữa các “Core Lesson” sẽ có các bài tập củng cố kiến thức, với số lượng tăng dần về cuối bài. “Core Lesson” 4 và 5 thường có nhiều bài tập hơn vì chúng tổng hợp kiến thức từ các “Core Lesson” trước đó.
Luyện Tập Toàn Diện: Nghe, Nói, Đọc Hiểu, Viết, Ngữ Pháp, Từ Vựng và Ôn Tập
A. Luyện Nghe
Trong phần này, bạn sẽ được nghe một đoạn âm thanh (không có chữ) và phải chọn bức ảnh phù hợp với nội dung vừa nghe.
Các đoạn âm thanh này liên quan trực tiếp đến “Core Lesson” và sử dụng từ vựng đã học, giúp bạn dễ dàng làm quen và hiểu nội dung. Bạn có thể nhấn vào nút màu xanh để nghe lại nhiều lần nếu cần thiết.
Ưu điểm của phần luyện nghe này là âm thanh trong trẻo, rõ ràng, ngay cả khi bạn tăng âm lượng lớn. Điều này giúp bạn nghe chính xác trọng âm, ngữ điệu và các chi tiết nhỏ trong câu. Hơn nữa, tốc độ nói chậm hơn so với giao tiếp thông thường, giúp bạn dễ dàng theo dõi và nắm bắt nội dung mà vẫn đảm bảo tính tự nhiên.
B. Luyện Nói
Bạn sẽ được nghe một đoạn mẫu và sau đó lặp lại. Để sử dụng tính năng này, bạn cần có micro. Nếu bạn sử dụng máy Mac, máy đã được trang bị sẵn micro.
Phần mềm sẽ đánh giá khả năng phát âm của bạn và đưa ra kết quả. Ban đầu, bạn có thể gặp khó khăn, đặc biệt là với những câu dài. Tuy nhiên, sau một vài ngày luyện tập, bạn sẽ cảm thấy dễ dàng hơn.
Âm thanh trong phần luyện nói rất tốt, giúp bạn nghe rõ những âm tiết được nhấn mạnh, ngữ điệu và những âm thường bị bỏ qua.
Đôi khi, bạn tự tin rằng mình đã phát âm chuẩn, nhưng phần mềm vẫn không chấp nhận. Trong những trường hợp này, bạn chỉ có thể kiên nhẫn luyện tập lại. Có lần, tôi đã phải nói đi nói lại một câu đến 10 lần mới qua được!
Nếu bạn cảm thấy khó khăn khi phát âm một câu nào đó, hãy nhấn vào biểu tượng sóng âm thanh để nghe lại thật kỹ. Bạn có thể lựa chọn tốc độ nghe chậm, vừa hoặc bình thường. Sau đó, bạn có thể nghe lại đoạn thu âm giọng nói của mình để so sánh với đoạn mẫu.
Phần luyện nói có hai kiểu: một kiểu cho phép bạn vừa nghe vừa nhìn chữ, kiểu còn lại chỉ có âm thanh. Kiểu thứ hai sẽ khó hơn một chút.
C. Đọc Hiểu
Bạn sẽ đọc một đoạn văn bản và chọn bức ảnh phù hợp với nội dung. Phần này thường không quá khó.
Bạn sẽ được nghe rất nhiều trong quá trình học. Sau khi chọn đúng các bức hình, bạn có thể nghe lại đoạn âm thanh tương ứng với văn bản. Hãy tận dụng tính năng này nếu bạn muốn luyện nghe thêm.
D. Luyện Viết
Đây là phần mà tôi không thích nhất! Tuy nhiên, như người ta thường nói, phần bạn ghét thường chứa đựng những điều quan trọng.
Phần luyện viết này khó vì nhiều yếu tố:
- Bàn phím ảo bất tiện: Bạn không được gõ trực tiếp bằng bàn phím thật mà phải sử dụng bàn phím ảo và dùng chuột để click vào từng chữ cái. Điều này gây tốn thời gian và khá bất tiện. Đây là một điểm trừ lớn của Rosetta Stone.
- Bài tập nghe nâng cao: Bạn phải nghe chính xác và viết lại chính xác những gì mình nghe được, bao gồm cả dấu câu. Điều này khó hơn nhiều so với bài luyện nghe thông thường.
E. Ngữ Pháp
Vì ngữ pháp không phải là điểm mạnh của tôi, nên tôi thường chú ý hơn khi làm bài tập này. Rosetta Stone đã rất khéo léo trong việc thiết kế phần ngữ pháp. Các bài tập vẫn sử dụng hình ảnh, nhưng phần mềm sẽ làm nổi bật màu sắc ở phần văn bản để bạn chú ý đến cấu trúc ngữ pháp. Các khái niệm đối lập (ví dụ: số ít và số nhiều) sẽ cùng xuất hiện trong bài để bạn có thể nhìn thấy bức tranh toàn cảnh. Nếu bài tập liên quan đến đại từ nhân xưng, phần mềm sẽ đưa ra tất cả các đại từ (I, we, she, he, it, they…) để bạn phân biệt cách sử dụng.
Sau phần đó là phần chọn từ đúng. Ví dụ: bạn sẽ chọn “on” hay “at”?
Phần này khá hay và dễ gây nhầm lẫn!
F. Từ Vựng
Phần này kết hợp giữa luyện nghe và đọc hiểu. Bạn sẽ được nghe âm thanh và đọc văn bản, sau đó chọn hình ảnh phù hợp. Rosetta Stone không dạy các từ đơn lẻ mà dạy cả câu với ngữ cảnh tương ứng. Điều này chắc chắn hiệu quả hơn, vì bạn sẽ học và ôn tập nhiều từ vựng cùng lúc mà không cảm thấy gượng ép.
G. Ôn Tập (Review)
Đúng như tên gọi, phần này giúp bạn ôn tập và xem lại những kiến thức đã học. Nó giống như một phiên bản thu nhỏ của “Core Lesson”, kết hợp các kỹ năng nghe, nói, đọc và viết. Phần “Review” sẽ xuất hiện sau khi bạn hoàn thành “Core Lesson” 3 của mỗi bài.
H. Cột Mốc (Milestone)
Cuối mỗi bài, bạn sẽ học phần “Milestone”. Phần này khá đặc biệt, vì mỗi bài chỉ có một “Milestone” và nội dung không giống với các bài luyện nghe, nói, đọc, viết thông thường.
“Milestone” là nỗ lực của Rosetta Stone trong việc giúp người học tạo phản xạ giao tiếp. Bạn sẽ được xem một hoạt cảnh tình huống với khoảng 30 bức ảnh, trong đó có các đoạn hội thoại mà bạn phải nói khớp với nội dung.
Nếu như phần luyện nói yêu cầu bạn lặp lại những gì mình nghe được, thì ở phần “Milestone”, bạn sẽ đóng vai một người tham gia vào cuộc hội thoại, chứ không chỉ đơn thuần là lặp lại.
Điểm mạnh của “Milestone” là giúp bạn luyện tập giao tiếp thực tế. Tuy nhiên, điểm yếu là nó khá đơn điệu vì bạn phải nói theo những gì đã được định trước. Dù sao thì công nghệ hiện tại vẫn chưa cho phép phần mềm hiểu được ý nghĩa thực sự của những gì bạn nói.
Đến đây, chúng ta mới thấy rằng không có ứng dụng nào có thể thay thế được việc giao tiếp trực tiếp ngoài đời thực. Giao tiếp thực tế sinh động, hiệu quả và giúp bạn học hỏi được nhiều điều hơn. Tuy nhiên, không phải ai cũng có cơ hội giao tiếp hàng ngày với người nước ngoài. Hoặc bạn phải rất may mắn, hoặc bạn phải có rất nhiều tiền để tạo ra điều kiện đó. Công nghệ vẫn chưa đủ khả năng tạo ra một đối tượng giao tiếp ảo có thể dạy bạn. Hy vọng trong tương lai, chúng ta sẽ có những công cụ học ngoại ngữ hiệu quả hơn bao giờ hết.
Kết Luận: Rosetta Stone Có Đáng Đồng Tiền Bát Gạo?
Rosetta Stone tập trung phát triển các kỹ năng ngôn ngữ một cách tự nhiên, cố gắng tạo ra môi trường học tập sinh động thông qua âm thanh và hình ảnh chất lượng cao. Trong khi các chương trình học tiếng Anh truyền thống tập trung nhiều vào ngữ pháp, Rosetta Stone chú trọng phát triển ngữ pháp thông qua các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết. Các bài tập ngữ pháp của Rosetta Stone tương đối đơn giản.
Điểm mạnh:
- Chất lượng hình ảnh tốt.
- Chất lượng âm thanh tốt.
- Thiết kế và chức năng hoạt động tốt, không bị lỗi khi chạy.
- Công nghệ nhận dạng giọng nói.
- Bài tập đầy đủ các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết.
- Cấu trúc bài học thống nhất.
- Tập trung vào các kỹ năng tự nhiên trong hoạt động ngôn ngữ: nghe và nói.
Điểm yếu:
- Giá thành cao.
- Phần bài tập viết sử dụng bàn phím ảo rất bất tiện.
- Độ khó của các bài học không tăng dần một cách rõ rệt, gây cảm giác thiếu thử thách.
Khó có thể nói rằng Rosetta Stone chỉ dành cho người mới bắt đầu học ngoại ngữ chứ không phù hợp với người muốn thành thạo cả bốn kỹ năng nghe, nói, đọc, viết. Bởi vì, theo tôi biết, không có phần mềm nào có khả năng làm được điều đó. Khi bạn muốn trở nên giỏi, bạn phải tự học và tự dạy mình.
Tạo Ra Một Chương Trình Tương Tự Có Khó Không?
Tôi rất muốn tạo ra một chương trình tương tự cho tiếng Việt. Theo tôi thấy, các kỹ năng lập trình cần thiết không quá khó. Tuy nhiên, để tạo ra một sản phẩm đẹp và mượt mà, chắc chắn cần sử dụng nhiều JavaScript và jQuery.
Điểm khó khăn nhất về mặt công nghệ là khả năng nhận dạng giọng nói.
Về hình ảnh, chỉ cần một máy ảnh tốt. Tôi đã có một chiếc Canon rồi! Để tiết kiệm, Rosetta Stone thường sử dụng một hình ảnh trong nhiều tình huống khác nhau, miễn là nó phù hợp với nội dung.
Về âm thanh, một chiếc micro khá tốt là đủ. Tôi cũng đã có rồi!
Như vậy, chúng ta có thể thấy rằng phần khó nhất trong một bài giảng không phải là bảng và phấn, mà là nội dung và cấu trúc của bài giảng đó.
Khi xây dựng nội dung cho phần dạy tiếng Việt, chúng ta cần trả lời các câu hỏi:
- Tiến trình của bài giảng theo thời gian sẽ như thế nào? Độ khó có tăng dần hay không? Bài nào nên dạy trước?
- Các bài học sẽ liên kết với nhau như thế nào?
- Và quan trọng nhất: Nội dung cụ thể của từng bài là gì?