Quỹ ETF là gì? Tìm hiểu chi tiết về các quỹ ETF hàng đầu tại Việt Nam

Quỹ ETF (Exchange Traded Fund) đã trở thành một lựa chọn đầu tư phổ biến trên thị trường chứng khoán Việt Nam, nhờ những ưu điểm vượt trội. Vậy quỹ ETF thực chất là gì? Hiện có bao nhiêu quỹ ETF đang hoạt động tại Việt Nam? Hãy cùng Sen Tây Hồ khám phá chi tiết trong bài viết này.

quy-etf-la-giquy-etf-la-gi

Quỹ ETF là gì? Tổng quan về lịch sử hình thành

Quỹ ETF, viết tắt của Exchange Traded Fund (Quỹ hoán đổi danh mục), là một loại quỹ đầu tư mô phỏng theo một chỉ số hoặc một nhóm tài sản nhất định. Quỹ ETF lần đầu tiên được giới thiệu vào năm 1993 tại Mỹ, với nhà kinh tế học Harry Markowitz là một trong những người tiên phong xây dựng nền tảng cho loại hình quỹ này.

Hiểu một cách đơn giản, quỹ ETF là một quỹ đầu tư sử dụng đòn bẩy tài chính và đa dạng hóa danh mục để tạo ra lợi nhuận cho nhà đầu tư. Các nhà đầu tư sẽ góp vốn vào quỹ thông qua việc mua chứng chỉ ETF, từ đó đóng góp vào quỹ chung và hưởng lợi nhuận.

Hiện nay, quỹ ETF đã phát triển mạnh mẽ trên toàn cầu, không chỉ ở Mỹ mà còn ở châu Âu, Canada, châu Á,… Với khối lượng giao dịch hàng ngày lên đến hàng tỷ đô la, ETF mang lại tính thanh khoản cao và cạnh tranh trực tiếp với thị trường Forex.

Tại Việt Nam, thị trường ETF cũng đang phát triển mạnh mẽ. Tính đến năm 2021, đã có 7 quỹ ETF được thành lập, với tổng giá trị tài sản lên đến 480 triệu USD. Trong đó, có 5 quỹ do các công ty Việt Nam phát hành và quản lý, và 2 quỹ ETF được quản lý bởi các doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài.

Chứng chỉ quỹ ETF: Bản chất và đặc điểm

Chứng chỉ quỹ ETF là một loại chứng khoán được phát hành bởi các quỹ ETF để huy động vốn. Các chứng chỉ này được giao dịch trên thị trường chứng khoán, cho phép nhà đầu tư tham gia và tìm kiếm lợi nhuận.

Vậy chứng chỉ quỹ ETF khác gì so với cổ phiếu thông thường? Dưới đây là một số điểm khác biệt chính:

  • Mục đích huy động vốn: Chứng chỉ quỹ ETF được phát hành để tạo một quỹ đầu tư, từ đó sử dụng số tiền này để đầu tư vào chứng khoán. Trong khi đó, cổ phiếu được các doanh nghiệp sử dụng để huy động vốn cho hoạt động kinh doanh và sản xuất.
  • Quyền biểu quyết: Nhà đầu tư vào quỹ ETF không có quyền biểu quyết hoặc tham gia vào các hoạt động của quỹ, không giống như nhà đầu tư cổ phiếu. Các hoạt động của quỹ ETF sẽ do ban quản lý của doanh nghiệp quyết định.

Ưu và nhược điểm khi đầu tư vào quỹ ETF

Giống như bất kỳ hình thức đầu tư nào, quỹ ETF cũng có những ưu và nhược điểm riêng. Việc hiểu rõ những điều này sẽ giúp nhà đầu tư đưa ra quyết định sáng suốt.

Ưu điểm nổi bật của quỹ ETF

  • Đa dạng hóa danh mục: Quỹ ETF có thể mô phỏng nhiều danh mục đầu tư khác nhau, giúp nhà đầu tư dễ dàng tiếp cận nhiều thị trường hơn.
  • Ưu đãi về thuế: Nhà đầu tư quỹ ETF thường được hưởng các chính sách ưu đãi thuế, do đây là khoản lợi nhuận ngắn hạn và hoạt động đầu tư được chính phủ khuyến khích để phát triển kinh tế.
  • Chi phí thấp: Khi tham gia quỹ ETF, nhà đầu tư thường không phải trả phí gia nhập hoặc phí rút tiền. Tuy nhiên, khi giao dịch trên các sàn chứng khoán, nhà đầu tư vẫn phải trả phí giao dịch theo quy định của sàn.
  • Thời gian giao dịch linh hoạt: Quỹ ETF cho phép nhà đầu tư thanh toán giao dịch sau khi thị trường đóng cửa, thay vì phải thanh toán ngay trước khi thị trường đóng cửa như các quỹ đầu tư khác.
  • Đa dạng loại lệnh: Nhà đầu tư có thể sử dụng nhiều loại lệnh khác nhau như lệnh giới hạn, lệnh cắt lỗ, lệnh giao dịch ký quỹ,…
  • Phí giao dịch thấp hơn: So với đầu tư trực tiếp vào cổ phiếu, phí giao dịch của quỹ ETF thường thấp hơn.
  • Không yêu cầu mức đầu tư tối thiểu: Nhà đầu tư không cần đáp ứng mức đầu tư tối thiểu như các sàn chứng khoán quy định cho nhà đầu tư cổ phiếu khi đặt lệnh hoặc giao dịch.

Nhược điểm và rủi ro khi đầu tư quỹ ETF

  • Thời gian thanh toán chậm: Thời gian thanh toán giao dịch cho nhà đầu tư có thể kéo dài đến 2 ngày sau khi thực hiện giao dịch. Điều này có thể làm chậm vòng vốn của nhà đầu tư.
  • Chênh lệch giá: Tình trạng chênh lệch giá có thể xảy ra trên sàn giao dịch ETF, mặc dù các nhà quản lý quỹ luôn giám sát và điều chỉnh giá tài sản cơ sở kịp thời.
  • Phụ thuộc vào giá trị tài sản ròng: Giá chứng chỉ quỹ ETF sẽ thay đổi theo giá trị tài sản của quỹ đầu tư.
  • Chi phí ẩn: Nhà đầu tư có thể phải chịu một khoản chi phí ẩn gọi là Spread khi mua hoặc bán chứng chỉ quỹ ETF.
  • Phí duy trì tài khoản: Mặc dù không mất phí gia nhập hoặc rút tiền, nhà đầu tư có thể phải trả phí duy trì tài khoản. Vì vậy, cần tìm hiểu kỹ về các loại chi phí trước khi tham gia bất kỳ quỹ ETF nào.

Đánh giá chứng chỉ quỹ ETF: Các yếu tố cần xem xét

Nhà đầu tư nên đánh giá chứng chỉ quỹ ETF dựa trên các thông số như giá trị tài sản ròng (NAV).

Để giao dịch hiệu quả, nhà đầu tư cần nắm rõ cách đánh giá chứng chỉ quỹ ETF. Trong mỗi phiên giao dịch, công ty quản lý quỹ ETF sẽ tính toán và công bố tổng giá trị tài sản ròng (NAV). Đồng thời, công ty cũng phải tính tỷ lệ giá trị tài sản ròng trên một đơn vị quỹ dựa trên giá trị thị trường của các nhóm chứng khoán trong quỹ ETF và trừ đi chi phí vận hành. Sau mỗi phiên giao dịch, công ty quản lý sẽ tổng kết và thông báo đến các nhà đầu tư.

Giá của chứng chỉ quỹ ETF không bị can thiệp bởi nhà quản lý mà phụ thuộc vào thị giá của cổ phiếu trong danh mục đầu tư cũng như nhu cầu mua bán của đơn vị quản lý quỹ.

Nhà đầu tư có thể đánh giá chứng chỉ quỹ ETF dựa trên các thông số sau:

  • Giá ETF cao hơn NAV/đơn vị quỹ: Nhà đầu tư có thể mua các loại chứng khoán thuộc quỹ ETF để đổi thành đơn vị quỹ ETF và bán ra thị trường để thu lợi nhuận.
  • Giá ETF thấp hơn NAV/đơn vị quỹ: Nhà đầu tư có thể mua thêm các đơn vị quỹ trên sàn chứng khoán và đổi lại thành chứng khoán trong cơ cấu danh mục, sau đó bán ra thị trường.

Các quỹ ETF tiêu biểu tại Việt Nam

Thị trường quỹ ETF tại Việt Nam đang ngày càng phát triển, với sự tham gia của cả các nhà quản lý trong nước và nước ngoài. Dưới đây là một số quỹ ETF tiêu biểu:

Quỹ FTSE Vietnam Index ETF

Quỹ FTSE Vietnam Index ETF thuộc ngân hàng Deutsche Bank AG (Đức), là quỹ ETF đầu tiên tại Việt Nam, thành lập vào ngày 15/01/2008. Quỹ chính thức niêm yết vào năm 2014, sau nhiều năm hoạt động ổn định và có kinh nghiệm trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

  • Vốn hóa thị trường của quỹ vượt mức 92%.
  • Cổ phiếu tự do lưu hành đạt tỷ lệ free float ổn định và cao hơn mức vốn hóa thị trường khoảng 15%.
  • Ngày công bố điều chỉnh danh mục: thứ 6 đầu tiên của tháng cuối quý (tháng 3-6-9-12).
  • Ngày thực hiện điều chỉnh danh mục: thứ 6 tuần thứ 3 của tháng cuối quý (tháng 3-6-9-12).

Quỹ VanEck Vectors Vietnam ETF

Quỹ VanEck Vectors Vietnam ETF được quản lý bởi công ty VanEck Global, ra mắt từ năm 2009. Tính đến đầu năm 2021, quỹ đạt giá trị vốn hóa 347.5 triệu USD.

  • Quỹ ETF cơ cấu danh mục với 26 mã chứng khoán niêm yết đang được đầu tư.
  • Các mã cổ phiếu phải đảm bảo có tỷ lệ đầu tư nước ngoài từ 5% trở lên.
  • Ngày công bố điều chỉnh danh mục: Thứ 6 tuần thứ 2 của tháng cuối mỗi quý.
  • Ngày thực hiện điều chỉnh danh mục: thứ 6 tuần thứ 3 của tháng cuối mỗi quý.

Quỹ iShare MSCI Frontier 100 ETF

Quỹ iShare MSCI Frontier 100 ETF được phát triển và quản lý bởi công ty MSCi từ năm 2007. Chỉ số phát triển của quỹ được tính dựa trên giá trị vốn hóa thị trường sau khi điều chỉnh với khối lượng tự do chuyển nhượng.

  • Danh mục đầu tư của quỹ có 147 mã cổ phiếu, tương ứng với khoảng 84% vốn hóa thị trường sau khi điều chỉnh khối lượng chuyển nhượng tự do.
  • Tổng giá trị tài sản ròng của quỹ đạt 366.2 triệu USD (tháng 6/2021).
  • Ngày công bố kỳ hạn của quý vào tuần cuối các tháng 2, 5, 8, 11.
  • Ngày thực hiện điều chỉnh chỉ số và cân đối lại tỷ trọng của các cổ phiếu có khối lượng giá trị vốn hóa ở mức vừa và lớn vào tháng 5 và tháng 11 hàng năm.

Quỹ ETF VFMSN30

Quỹ ETF VFMVN30 là quỹ ETF đầu tiên của Việt Nam, được phát triển và quản lý bởi công ty VFM. Mã chứng khoán của quỹ là E1CFVN30. Giá trị tài sản ròng của quỹ đạt khoảng 6000 tỷ đồng (đầu năm 2021).

  • Danh mục đầu tư luôn đảm bảo không thấp hơn 95% giá trị danh mục chứng khoán.
  • Trong 3 tháng của quý, giá trị bình quân của một phiên giao dịch đạt ít nhất 1 triệu USD.
  • Khối lượng cổ phiếu bình quân trong 1 tháng đạt 270.000 cổ phiếu.
  • Thời gian công bố và thực hiện các hoạt động điều chỉnh chỉ số diễn ra vào thứ 2 tuần thứ 4 của tháng 1 và tháng 7.

Quỹ SSIAM ETF

Quỹ SSIAM ETF được thành lập bởi công ty chứng khoán SSI và ngân hàng giám sát Trung ương. Quỹ có tiềm năng phát triển và chỉ số tăng trưởng ổn định, chính thức niêm yết trên sàn chứng khoán từ ngày 18/3/2020 với mã FUESSVFL.

  • Chỉ số tham chiếu được thiết lập và điều chỉnh dựa trên VNFIN LEAD Index.
  • Danh mục đầu tư gồm 10 cổ phiếu thuộc ngành tài chính, tương ứng với 25% vốn hóa thị trường chứng khoán của Việt Nam.
  • Thời gian điều chỉnh khối lượng cổ phiếu được diễn ra định kỳ 3 tháng/lần.

Hy vọng bài viết này đã cung cấp cho bạn những thông tin chi tiết và hữu ích về quỹ ETF, giúp bạn hiểu rõ hơn về loại hình đầu tư này và đưa ra quyết định phù hợp với nhu cầu và tình hình tài chính của mình.