Chắc hẳn bạn đã từng nghe đến Proxy, Proxy Server hoặc Server Proxy. Vậy Proxy là gì và nó hoạt động như thế nào? Bài viết này từ Sen Tây Hồ sẽ cung cấp cho bạn những kiến thức cơ bản và chi tiết nhất về Proxy.
Mục Lục
Proxy Server là gì?
Proxy Server (Máy chủ proxy) đóng vai trò là cổng trung gian giữa người dùng và Internet. Nó là một máy chủ trung gian giữa người dùng cuối và các trang web mà họ muốn truy cập. Các máy chủ proxy cung cấp nhiều chức năng khác nhau, bao gồm bảo mật và quyền riêng tư, tùy thuộc vào nhu cầu của người dùng hoặc chính sách của công ty.
Khi bạn sử dụng máy chủ proxy, lưu lượng truy cập Internet của bạn sẽ đi qua máy chủ proxy trước khi đến địa chỉ đích. Sau đó, phản hồi từ trang web sẽ quay trở lại máy chủ proxy và được chuyển tiếp đến bạn.
Máy chủ proxy hoạt động như thế nào
Các máy chủ proxy hiện đại không chỉ chuyển tiếp yêu cầu web mà còn thực hiện nhiều chức năng khác như bảo mật dữ liệu và tăng hiệu suất mạng. Chúng hoạt động như tường lửa và bộ lọc web, cung cấp kết nối mạng được chia sẻ và lưu trữ dữ liệu vào bộ nhớ cache để tăng tốc độ truy cập các trang web thường xuyên được yêu cầu. Một máy chủ proxy tốt sẽ bảo vệ người dùng và mạng nội bộ khỏi các mối đe dọa tiềm ẩn từ Internet, đồng thời cung cấp mức độ riêng tư cao.
Các tính năng chính của Proxy Server
Proxy server cung cấp ba tính năng chính:
- Tường lửa và lọc nội dung (Filtering)
- Chia sẻ kết nối Internet
- Bộ nhớ đệm (Caching)
Các tính năng này đặc biệt quan trọng đối với các mạng diện rộng như mạng nội bộ của công ty và các nhà cung cấp dịch vụ Internet (ISP). Khi số lượng người dùng trong mạng LAN tăng lên và nhu cầu bảo mật thông tin riêng tư càng cao, vai trò của Proxy server càng trở nên cần thiết.
Tường lửa và Filtering
Proxy servers hoạt động ở lớp Application (lớp 7) trong mô hình OSI. Chúng không phổ biến như các tường lửa thông thường hoạt động ở các lớp thấp hơn, nhưng lại hỗ trợ lọc ứng dụng một cách độc lập. Mặc dù việc cài đặt và duy trì proxy servers có thể phức tạp hơn so với tường lửa, nhưng nếu được cấu hình đúng cách, chúng có thể cải thiện đáng kể vấn đề bảo mật và hiệu suất mạng. Proxy servers có những khả năng mà tường lửa thông thường không thể cung cấp.
Mô hình hoạt động của Proxy Server
Một số quản trị viên mạng sử dụng kết hợp cả tường lửa và proxy server để tăng cường bảo mật. Để thực hiện điều này, họ cài đặt cả phần mềm tường lửa và phần mềm proxy server trên cùng một server gateway.
Vì hoạt động ở lớp Application, chức năng lọc của proxy servers có thể được coi như một bộ định tuyến thông thường. Ví dụ, một proxy Web server có thể kiểm tra URL của các yêu cầu gửi ra đối với các trang web bằng cách kiểm tra các thông báo HTTP GET và POST. Sử dụng tính năng này, quản trị viên mạng có thể ngăn chặn truy cập vào các trang web không mong muốn, đồng thời cho phép truy cập vào các trang web khác. Tường lửa thông thường không thể thấy được các tên miền của Web bên trong các thông báo. Với lưu lượng dữ liệu gửi vào, các router thông thường có thể lọc theo số cổng hoặc địa chỉ mạng, nhưng proxy servers cũng có thể lọc dựa trên nội dung ứng dụng bên trong thông báo.
Chia sẻ kết nối với Proxy Server
Hiện nay, có nhiều phần mềm chia sẻ kết nối dành cho mạng gia đình. Tuy nhiên, trong các mạng lớn và trung bình, proxy server vẫn là giải pháp hiệu quả để cung cấp khả năng mở rộng và hiệu quả trong truy cập Internet. Thay vì gán cho mỗi máy khách một kết nối Internet trực tiếp, tất cả các kết nối bên trong đều có thể được chuyển qua một hoặc nhiều proxy và lần lượt kết nối ra ngoài.
Proxy Server và Caching
Caching (lưu trữ tạm) các trang web có thể cải thiện chất lượng dịch vụ của một mạng theo ba cách:
- Tiết kiệm băng thông mạng, tăng khả năng mở rộng.
- Cải thiện khả năng đáp ứng cho các máy khách. Ví dụ, với một HTTP proxy cache, Web page có thể load nhanh hơn trong trình duyệt web.
- Tăng khả năng phục vụ. Các Web page hoặc các nội dung khác trong cache vẫn có thể truy cập ngay cả khi nguồn gốc hoặc liên kết mạng trung gian bị offline.
Cách hoạt động của máy chủ proxy
Mỗi máy tính trên Internet đều có một địa chỉ IP duy nhất. Địa chỉ IP này tương tự như địa chỉ nhà của bạn. Cũng giống như bưu điện cần biết địa chỉ nhà của bạn để gửi thư, Internet cũng cần biết địa chỉ IP của máy tính để gửi dữ liệu đến đúng máy tính.
Máy chủ proxy về cơ bản là một máy tính trên Internet với địa chỉ IP riêng mà máy tính của bạn biết. Khi bạn gửi một yêu cầu web, yêu cầu này sẽ đến máy chủ proxy trước tiên. Sau đó, máy chủ proxy sẽ thực hiện yêu cầu web của bạn, thu thập phản hồi từ máy chủ web và chuyển tiếp dữ liệu trang web để bạn có thể thấy trang web trong trình duyệt của mình.
Khi máy chủ proxy chuyển tiếp yêu cầu web của người dùng, nó có thể thay đổi dữ liệu đó mà vẫn lấy thông tin theo đúng yêu cầu. Máy chủ proxy có thể thay đổi địa chỉ IP của bạn để máy chủ web không biết chính xác vị trí của bạn. Nó có thể mã hóa dữ liệu để không ai có thể đọc được trong quá trình vận chuyển. Và cuối cùng, máy chủ proxy có thể chặn truy cập vào các trang web cụ thể dựa trên địa chỉ IP.
Tại sao nên sử dụng máy chủ proxy?
Có nhiều lý do để tổ chức và cá nhân sử dụng máy chủ proxy:
-
Kiểm soát việc sử dụng Internet của nhân viên và trẻ em: Các tổ chức và phụ huynh có thể thiết lập máy chủ proxy để kiểm soát và giám sát việc sử dụng Internet của nhân viên hoặc trẻ em. Hầu hết các tổ chức không muốn nhân viên của họ xem các trang web cụ thể trong thời gian làm việc và họ có thể cấu hình máy chủ proxy để từ chối truy cập vào các trang web đó. Họ cũng có thể giám sát và ghi lại tất cả các yêu cầu web, do đó, ngay cả khi không chặn trang web, họ vẫn biết được thời gian bạn dành cho các hoạt động khác ngoài công việc.
-
Tiết kiệm băng thông và cải thiện tốc độ: Các tổ chức có thể cải thiện hiệu suất mạng tổng thể khi sử dụng máy chủ proxy. Các máy chủ proxy có thể lưu vào bộ nhớ cache (lưu một bản sao cục bộ) các trang web thường xuyên được truy cập. Do đó, khi bạn yêu cầu trang sentayho.com.vn, máy chủ proxy sẽ kiểm tra xem có bản sao mới nhất của trang web này hay không và sau đó sẽ gửi cho bạn bản sao đã lưu. Điều này có nghĩa là khi hàng trăm người truy cập vào sentayho.com.vn cùng một thời điểm từ cùng một máy chủ proxy, máy chủ này chỉ cần gửi một yêu cầu đến sentayho.com.vn. Điều này giúp tiết kiệm băng thông của công ty và cải thiện hiệu suất mạng.
-
Bảo mật riêng tư: Cá nhân và tổ chức sử dụng máy chủ proxy để duyệt Internet riêng tư hơn. Một số máy chủ proxy sẽ thay đổi địa chỉ IP và thông tin nhận dạng khác của bạn. Điều này có nghĩa là máy chủ đích không biết ai thực sự đã thực hiện yêu cầu ban đầu, giúp giữ thông tin cá nhân và thói quen duyệt web của bạn riêng tư hơn.
-
Cải thiện bảo mật: Bạn có thể cấu hình máy chủ proxy để mã hóa yêu cầu web để không ai có thể đọc được giao dịch của bạn. Ngoài ra, người dùng cũng có thể tránh các trang web độc hại thông qua máy chủ proxy. Các tổ chức có thể kết nối máy chủ proxy của họ với Mạng riêng ảo (VPN), do đó người dùng từ xa có thể truy cập Internet thông qua proxy của công ty. VPN kết nối trực tiếp đến mạng công ty, cho phép kiểm soát và xác minh người dùng có quyền truy cập vào các tài nguyên họ cần (email, dữ liệu nội bộ) đồng thời cung cấp kết nối an toàn để bảo vệ dữ liệu công ty.
-
Truy cập vào các tài nguyên bị chặn: Máy chủ proxy cho phép người dùng vượt qua các hạn chế nội dung do công ty hoặc một số tổ chức áp đặt. Nếu một trang web bị chặn, bạn có thể đăng nhập vào máy chủ proxy ở một vị trí khác và xem trang web đó từ đó. Máy chủ proxy có thể khiến bạn trông như thể bạn đang ở Mỹ trong khi thực tế bạn đang ở Việt Nam.
Các lý do nên sử dụng máy chủ proxy
Rủi ro khi sử dụng máy chủ proxy
Bạn cần thận trọng khi chọn máy chủ proxy vì có một số rủi ro tiềm ẩn:
- Rủi ro từ máy chủ proxy miễn phí: Sử dụng máy chủ miễn phí có thể mang đến nhiều rủi ro, ngay cả đối với những dịch vụ sử dụng mô hình doanh thu dựa trên quảng cáo. “Miễn phí” thường có nghĩa là họ không đầu tư nhiều vào phần cứng hoặc mã hóa phụ trợ. Bạn có thể gặp các vấn đề về hiệu suất và các vấn đề bảo mật dữ liệu tiềm ẩn. Nếu bạn đang sử dụng một máy chủ proxy hoàn toàn miễn phí, hãy cẩn thận vì một số trong số đó có thể chỉ tìm cách đánh cắp số thẻ tín dụng của bạn.
- Nhật ký lịch sử duyệt web: Máy chủ proxy có địa chỉ IP và thông tin yêu cầu web ban đầu của bạn. Do đó, hãy chắc chắn kiểm tra chính sách nhật ký của máy chủ proxy và cách họ lưu trữ dữ liệu đó.
- Không mã hóa: Nếu bạn sử dụng máy chủ proxy không có mã hóa, điều đó có nghĩa là bạn đang gửi yêu cầu của mình dưới dạng văn bản thuần túy. Bất kỳ ai cũng có thể thấy tên người dùng, mật khẩu và thông tin tài khoản của bạn. Đảm bảo máy chủ proxy bạn sử dụng có tính năng mã hóa.
Các loại máy chủ proxy
Không phải tất cả các máy chủ proxy đều hoạt động theo cùng một cách. Điều quan trọng là phải hiểu chính xác chức năng của từng loại máy chủ proxy và đảm bảo nó đáp ứng được nhu cầu sử dụng của bạn.
Transparent Proxy (Proxy trong suốt)
Proxy trong suốt sẽ thông báo cho các trang web rằng nó là một máy chủ proxy và vẫn sử dụng địa chỉ IP của bạn để xác định yêu cầu web. Các doanh nghiệp, thư viện công cộng và trường học thường sử dụng Proxy trong suốt để lọc nội dung vì chúng dễ dàng thiết lập cả ở phía máy khách và máy chủ.
Proxy ẩn danh (Anonymous Proxy)
Một proxy ẩn danh sẽ tự xác định là proxy, nhưng nó sẽ không chuyển địa chỉ IP của bạn tới trang web. Điều này giúp ngăn chặn hành vi trộm cắp danh tính và giữ cho thói quen duyệt web của bạn ở chế độ riêng tư. Chúng cũng có thể ngăn trang web phân phát nội dung tiếp thị được nhắm mục tiêu dựa trên vị trí của bạn. Duyệt web ẩn danh sẽ ngăn trang web sử dụng một số kỹ thuật nhắm mục tiêu quảng cáo, nhưng không đảm bảo 100%.
Proxy mạo danh (Distorting Proxy)
Một máy proxy mạo danh thực hiện chức năng tương tự như máy chủ ẩn danh, nhưng bằng cách gửi sai địa chỉ IP cho máy chủ web. Do đó, bạn có thể xuất hiện từ một vị trí khác để có thể truy cập vào nội dung bị chặn.
Proxy ẩn danh cao (High Anonymity Proxy)
Máy chủ proxy ẩn danh cao định kỳ thay đổi địa chỉ IP mà chúng xuất hiện trên máy chủ web, khiến việc theo dõi lưu lượng truy cập thuộc về ai là rất khó khăn. Các proxy ẩn danh cao, giống như mạng TOR, là cách riêng tư và an toàn nhất để sử dụng Internet.
Lợi ích của proxy server
Proxy mang lại một số lợi ích có thể mang lại lợi thế cho doanh nghiệp:
-
Bảo mật nâng cao: Proxy có thể hoạt động như một lớp bảo vệ (tường lửa) giữa hệ thống của bạn và Internet. Nếu không có chúng, tin tặc có thể dễ dàng truy cập vào địa chỉ IP của bạn và sử dụng nó để xâm nhập vào máy tính hoặc mạng của bạn.
-
Duyệt web, xem phim, nghe nhạc và mua sắm ở chế độ riêng tư: Sử dụng các proxy khác nhau có thể giúp bạn tránh bị “nhấn chìm” trong các quảng cáo không mong muốn hoặc việc thu thập dữ liệu IP cụ thể.
-
Truy cập vào nội dung dành riêng cho vị trí: Bạn có thể chỉ định một proxy server có địa chỉ được liên kết với một quốc gia khác. Trên thực tế, bạn có thể làm cho giống như bạn đang ở quốc gia đó và có toàn quyền truy cập vào tất cả các nội dung mà quốc gia đó được phép tương tác.
-
Ngăn nhân viên duyệt các trang web không phù hợp hoặc gây mất tập trung: Bạn có thể sử dụng proxy để chặn quyền truy cập vào các trang web vi phạm nguyên tắc của tổ chức. Ngoài ra, bạn có thể chặn các trang web thường khiến nhân viên mất tập trung khỏi những nhiệm vụ quan trọng. Một số tổ chức chặn các trang mạng xã hội như Facebook để loại bỏ những cám dỗ lãng phí thời gian.
Proxy server so với VPN
Nhìn bề ngoài, proxy server và mạng riêng ảo (VPN) dường như có thể thay thế cho nhau, vì cả hai đều định tuyến các yêu cầu và phản hồi thông qua một server bên ngoài. Cả hai cũng cho phép bạn truy cập các trang web mà quốc gia bạn đang sống chặn. Tuy nhiên, VPN cung cấp khả năng bảo vệ tốt hơn chống lại tin tặc vì chúng mã hóa tất cả lưu lượng.
Vậy bạn nên chọn VPN hay proxy?
Nếu bạn cần liên tục truy cập Internet để gửi và nhận dữ liệu cần được mã hóa, hoặc nếu công ty của bạn phải tiết lộ dữ liệu mà bạn cần che giấu khỏi tin tặc và gián điệp, thì VPN sẽ là lựa chọn tốt hơn.
Nếu một tổ chức cần cho phép người dùng của mình duyệt Internet ẩn danh, proxy server có thể hữu ích. Đây là giải pháp tốt hơn nếu bạn chỉ muốn biết các thành viên trong nhóm đang sử dụng trang web nào hoặc bạn muốn đảm bảo họ có quyền truy cập vào các trang web chặn người dùng từ quốc gia của bạn.
VPN phù hợp hơn cho việc sử dụng trong kinh doanh vì người dùng thường cần truyền dữ liệu an toàn theo cả hai hướng. Thông tin công ty và dữ liệu nhân sự có thể rất có giá trị trong tay kẻ xấu và VPN cung cấp mã hóa bạn cần để bảo vệ thông tin đó. Đối với mục đích sử dụng cá nhân trong đó vi phạm chỉ ảnh hưởng đến bạn, một người dùng duy nhất, proxy server có thể là một lựa chọn phù hợp. Bạn cũng có thể sử dụng đồng thời cả hai công nghệ, đặc biệt nếu bạn muốn giới hạn các trang web mà người dùng trong mạng truy cập, đồng thời mã hóa thông tin liên lạc của họ.
Xem thêm: