Product Manager (PM) là vị trí then chốt, chịu trách nhiệm định hình và phát triển sản phẩm. Họ là người đưa ra quyết định về các tính năng cần thiết, phối hợp cùng đội ngũ phát triển (Developer), thiết kế trải nghiệm người dùng (UX/UI Designer) để biến ý tưởng thành hiện thực, đồng thời đảm bảo sản phẩm đạt được các chỉ số thành công đã đề ra.
Robby ITviec
Anh Nguyễn Hoàng Việt, người từng đảm nhiệm vị trí Product Manager tại sentayho.com.vn, hóm hỉnh ví von Product Manager như “CEO của sản phẩm”. Cách gọi này không hề phóng đại, mà phản ánh đúng vai trò quan trọng của PM trong việc dẫn dắt và chịu trách nhiệm toàn diện cho sự thành công của một sản phẩm. Vậy, công việc cụ thể của một Product Manager là gì? Làm thế nào để trở thành một PM giỏi? Hãy cùng khám phá qua những chia sẻ từ anh Nguyễn Hoàng Việt và anh Rutger Coolen, Principal Product Manager tại Atlassian.
Mục Lục
Công Việc Của Một Product Manager: “Nhạc Trưởng” Của Sản Phẩm
Quyết Định Tính Năng Sản Phẩm: Lắng Nghe, Phân Tích và Hành Động
Anh Việt nhấn mạnh rằng Product Manager là người “chọn mặt gửi vàng” cho các tính năng của sản phẩm. Họ làm việc chặt chẽ với các bộ phận liên quan như Developer, UX/UI Designer để hiện thực hóa các tính năng đó, đồng thời theo dõi và đảm bảo sản phẩm đạt được các mục tiêu đã đề ra.
Tại sentayho.com.vn, team Product được tổ chức thành các nhóm nhỏ, mỗi nhóm tập trung vào một khía cạnh cụ thể của sản phẩm:
- Nhóm Tìm Kiếm: Chịu trách nhiệm tối ưu hóa công cụ tìm kiếm để khách hàng dễ dàng tìm thấy thông tin và sản phẩm mong muốn.
- Nhóm Thanh Toán: Đảm bảo quá trình thanh toán diễn ra suôn sẻ, không gặp trở ngại.
- Nhóm Marketing: Xây dựng và triển khai các chiến dịch marketing để thu hút khách hàng tiềm năng đến với website.
Mỗi nhóm nhỏ này đều có một Product Manager dẫn dắt, cùng với các thành viên như Android/iOS/Back-end Developer, UX/UI Designer. Anh Nguyễn Hoàng Việt đóng vai trò tư vấn, phân tích và đưa ra giải pháp cho từng nhóm, giúp họ hiểu rõ hơn về nhu cầu của người dùng và cách cải thiện sản phẩm.
Phân Tích Dữ Liệu: “La Bàn” Dẫn Đường Đến Thành Công
Anh Rutger Coolen bổ sung thêm rằng, Product Manager không chỉ là người đưa ra ý tưởng, mà còn là người thu thập và phân tích dữ liệu, lắng nghe phản hồi từ khách hàng. Từ đó, họ phối hợp với team để xây dựng một lộ trình phát triển sản phẩm phù hợp.
Product management không phải là một môn nghệ thuật mơ hồ, mà là kết quả của quá trình làm việc nghiêm túc, khoa học dựa trên dữ liệu và sự thấu hiểu người dùng.
Anh Việt cũng đồng tình với quan điểm này. Anh chia sẻ kinh nghiệm làm việc tại Tiki, nơi anh luôn đặt việc phân tích số liệu lên hàng đầu. Ví dụ, team phụ trách công cụ tìm kiếm có nhiệm vụ giúp khách hàng tìm thấy sản phẩm một cách nhanh chóng và dễ dàng nhất. Một trong những chỉ số quan trọng để đo lường thành công của công cụ tìm kiếm là tỷ lệ CTR (Click-through-rate).
Robby ITviec
Khi nhận thấy tỷ lệ CTR trên các sản phẩm đang thấp, team đã đưa ra nhiều giả thuyết, như sản phẩm không hấp dẫn, giá không cạnh tranh, hoặc hết hàng. Để xác định nguyên nhân chính xác, team đã thực hiện một A/B test, chia khách hàng thành hai nhóm. Một nhóm thấy cả sản phẩm còn hàng và hết hàng, nhóm còn lại chỉ thấy sản phẩm còn hàng. Kết quả cho thấy, nhóm chỉ thấy sản phẩm còn hàng có tỷ lệ CTR cao hơn. Từ đó, team quyết định ẩn các sản phẩm hết hàng khỏi kết quả tìm kiếm, giúp cải thiện đáng kể trải nghiệm người dùng.
Bắt Đầu Sự Nghiệp Product Manager Như Thế Nào?
Anh Việt cho rằng, bất kể bạn có nền tảng kỹ thuật, UX/UI Designer hay QA, bạn đều có thể trở thành Product Manager. Điều quan trọng nhất là kinh nghiệm thực tế. Anh khuyên bạn nên gia nhập một công ty Product để học hỏi quy trình làm sản phẩm và hiểu rõ vai trò của Product Manager.
Đối với các bạn developer đang làm việc tại công ty outsourcing và muốn chuyển sang làm Product Manager, anh Việt có lời khuyên: hãy đặt câu hỏi nhiều hơn với khách hàng để hiểu rõ thị trường, những vấn đề họ đang gặp phải và các chỉ số đo lường thành công của sản phẩm.
Lời Khuyên Dành Cho Các Product Manager Tương Lai
Yêu Thích Xây Dựng Và Sử Dụng Sản Phẩm
Anh Rutger Coolen nhấn mạnh rằng, niềm đam mê với sản phẩm là yếu tố then chốt để trở thành một Product Manager giỏi. Bạn phải yêu thích quá trình sáng tạo, từ việc xác định nhu cầu của người dùng đến thiết kế sản phẩm đáp ứng những nhu cầu đó.
Hãy luôn sử dụng sản phẩm của chính mình. Nếu bạn còn cảm thấy bối rối khi sử dụng sản phẩm do mình tạo ra, thì người dùng sẽ còn gặp khó khăn hơn.
Không Ngừng Đặt Câu Hỏi
Việc đặt câu hỏi không chỉ giới hạn trong nội bộ team, mà còn bao gồm việc trò chuyện với người dùng. Anh Rutger Coolen nhấn mạnh tầm quan trọng của việc lắng nghe ý kiến của khách hàng.
Robby ITviec
Anh Nguyễn Hoàng Việt cũng chia sẻ rằng, khi phỏng vấn ứng viên cho vị trí Product Manager, anh thường hỏi về những tính năng yêu thích của họ, sự tò mò về sản phẩm và khả năng đặt câu hỏi. Điều này giúp anh đánh giá mức độ quan tâm của ứng viên đối với sản phẩm và khả năng tư duy phản biện.
Ngoài ra, việc đặt câu hỏi còn liên quan đến việc phân tích dữ liệu. Một Product Manager giỏi cần biết cách đặt câu hỏi với những con số để hiểu rõ hơn về hiệu quả của sản phẩm.
Chủ Động Phát Triển Sản Phẩm
Anh Rutger Coolen khuyên rằng, để thành công trong vai trò Product Manager, bạn cần phải có chính kiến. Không ai yêu cầu bạn phải làm gì, mà bạn phải tự mình đưa ra quyết định dựa trên sự thấu hiểu người dùng và dữ liệu.
Hãy tưởng tượng bạn là chủ sở hữu công ty, bạn sẽ làm gì để cải thiện sản phẩm? Nếu bạn có ý tưởng, hãy hành động ngay lập tức.
Tài Nguyên Hữu Ích Cho Product Manager
- Hard thing about hard things – Ben Horowitz: Chia sẻ kinh nghiệm thực tế về làm sản phẩm.
- Trang thông tin Launch: Cập nhật thông tin về thị trường, xu hướng đầu tư.
- Launch: Group thảo luận về các sản phẩm, thị trường, người dùng trên Facebook.
- Offscreen Magazine: Thông tin về kinh doanh, thị trường thế giới.
- The Lean Startup (Eric Ries): Hướng dẫn cách phát hành sản phẩm và tương tác nhanh với người dùng.
- Manifesto for Agile Software Development: Tìm hiểu về cách tạo ra phần mềm tuyệt vời thông qua sự cộng tác.
- Blue Ocean Strategy (W. Chan Kim and Renée Mauborgne): Dạy cách định vị sản phẩm trên thị trường.
Lời Khuyên Từ Các Chuyên Gia Product Manager
“Đừng Làm Việc Dựa Trên Suy Đoán”
Anh Việt chia sẻ về sai lầm lớn nhất mà anh từng mắc phải, đó là làm việc dựa trên suy đoán cá nhân.
Anh kể lại một lần khi làm Mobile App cho Tiki, anh đã loại bỏ hết các banner khuyến mãi khỏi trang chủ vì nghĩ rằng người dùng không thích khuyến mãi. Kết quả là Retention Rate (Tỷ lệ duy trì khách hàng) giảm. Anh nhận ra rằng, người dùng vẫn giữ App trên điện thoại để theo dõi các chương trình khuyến mãi.
Bài học rút ra là, đừng bao giờ suy đoán. Hãy luôn kiểm tra và đánh giá dựa trên dữ liệu thực tế.
“Tập Trung Để Phát Triển”
Anh Rutger Coolen chia sẻ về thời gian làm việc tại Nimbuzz, nơi họ cố gắng tạo ra một ứng dụng di động “tất cả trong một” với quá nhiều tính năng trên nhiều nền tảng. Kết quả là, họ đã phân tán nguồn lực và không thể phát triển tối đa bất kỳ tính năng nào.
Trong khi đó, các đối thủ cạnh tranh như Whatsapp, Viber, Tango tập trung vào một tính năng duy nhất và đã đánh bại Nimbuzz.
Bài học lớn nhất là, hãy tập trung nguồn lực và phát huy tối đa khả năng ở một hoặc hai lĩnh vực. Tránh cám dỗ của việc làm mọi thứ, để rồi không giỏi ở thứ gì.
Cảm ơn anh Nguyễn Hoàng Việt và anh Rutger Coolen vì những chia sẻ quý báu. Chúc các anh luôn thành công trong sự nghiệp!