Ả Rập Xê Út, tên chính thức là Vương quốc Ả Rập Xê Út (Saudi Arabia), là một quốc gia sa mạc rộng lớn và một nhà nước Hồi giáo Ả Rập quan trọng, nằm ở khu vực Tây Nam Á. Quốc gia này chiếm phần lớn diện tích bán đảo Ả Rập, với bờ biển phía tây giáp Biển Đỏ và phía đông giáp Vịnh Ba Tư.
Tổng quan về Ả Rập Xê Út
Ả Rập Xê Út có đường biên giới trên bộ với các quốc gia Iraq, Jordan, Kuwait, Oman, Qatar, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Yemen. Ngoài ra, quốc gia này còn có chung biên giới biển với Bahrain, Ai Cập, Eritrea, Iran và Sudan. Với diện tích hơn 2 triệu km², Ả Rập Xê Út là quốc gia lớn nhất ở khu vực Tây Á.
Quốc kỳ Ả Rập Xê Út
Vương quốc này được cai trị bởi gia tộc Saud, tuân thủ theo các nguyên tắc Hồi giáo truyền thống. Ả Rập Xê Út hiện là một trong những nhà sản xuất dầu mỏ hàng đầu ở khu vực Trung Đông và trên toàn thế giới. Theo ước tính, trữ lượng dầu mỏ đã được chứng minh của Ả Rập Xê Út đứng thứ hai trên thế giới, với khoảng 268 tỷ thùng.
Lịch sử vùng đất Ả Rập Xê Út ngày nay đã chứng kiến sự hình thành và phát triển của nhiều nền văn hóa và văn minh cổ đại. Các dấu tích về hoạt động của con người thời tiền sử cũng đã được tìm thấy tại đây. Đặc biệt, Hồi giáo, tôn giáo lớn thứ hai trên thế giới, ra đời và phát triển mạnh mẽ tại vùng đất này.
Vào đầu thế kỷ thứ 7, nhà tiên tri Muhammad đã thống nhất người Ả Rập và thành lập một nhà nước Hồi giáo duy nhất. Sau khi ông qua đời vào năm 632, những người kế nhiệm ông đã nhanh chóng mở rộng lãnh thổ Hồi giáo ra ngoài bán đảo Ả Rập, chinh phục nhiều vùng đất rộng lớn từ bán đảo Iberia ở phía Tây đến khu vực Pakistan ngày nay ở phía Đông chỉ trong vài thập kỷ.
Vị trí địa lý của Ả Rập Xê Út trên bản đồ thế giới
Các triều đại Ả Rập có nguồn gốc từ khu vực Ả Rập Xê Út ngày nay đã thành lập các vương triều Rashidun (632 – 661), Umayyad (661 – 750), Abbasid (750 – 1517) và Fatimid (909 – 1171), cùng nhiều triều đại khác trải dài khắp Châu Á, Châu Phi và Châu Âu.
Vào thời kỳ hiện đại, lãnh thổ Ả Rập Xê Út bao gồm bốn khu vực chính: Hejaz, Najd, một phần của Đông Ả Rập (Al-Ahsa) và Nam Ả Rập (‘Asir). Vương quốc Ả Rập Xê Út chính thức được thành lập vào năm 1932 bởi Ibn Saud, sau chiến dịch kéo dài 30 năm nhằm thống nhất bán đảo Ả Rập, bắt đầu từ việc chiếm Riyadh vào năm 1902. Kể từ đó, Ả Rập Xê Út duy trì chế độ quân chủ chuyên chế, với hình thức cai trị độc đoán theo hệ thống thế tập và dựa trên các nguyên tắc của Hồi giáo.
Năm 1938, việc phát hiện ra dầu mỏ đã thay đổi hoàn toàn bộ mặt của đất nước, biến Ả Rập Xê Út từ một vương quốc sa mạc kém phát triển trở thành một trong những quốc gia giàu có nhất khu vực.
Vào ngày 1 tháng 8 năm 2005, quốc vương Fahd qua đời. Thái tử Abdullah kế vị ngai vàng và hoàng tử Sultan được bổ nhiệm làm Thái tử. Vua Abdullah trị vì Ả Rập Xê Út từ năm 2005 đến năm 2015, sau đó được kế nhiệm bởi Salman bin Abdulaziz Al Saud, cựu Thống đốc của Riyadh.
Hiện nay, Ả Rập Xê Út đang đối mặt với nhiều thách thức lớn, bao gồm dân số ngày càng tăng, tình trạng cạn kiệt nguồn nước ngầm và sự phụ thuộc lớn vào sản lượng dầu mỏ và biến động giá dầu.
Thông tin hành chính và địa lý
- Tên đầy đủ: Vương quốc Ả Rập Xê Út
- Tên tiếng Anh: Saudi Arabia
- Loại chính phủ: Chế độ quân chủ với Hội đồng Bộ trưởng và Hội đồng Tư vấn
- ISO: SA, SAU
- Tên miền quốc gia: sa
- Múi giờ: +3:00
- Mã điện thoại: +966
- Thủ đô: Riyadh
- Các thành phố lớn: Jeddah, Makkah, Al Madinah, Dammam, Al Khobar, Dhahran, Taif
- Diện tích: 2.149.690 km²
- Địa hình: Chủ yếu là sa mạc, cao nguyên và núi ở phía tây nam
- Khí hậu: Khô cằn, nhiệt độ cao ở trung tâm, độ ẩm cao dọc bờ biển
Dân số và kinh tế
- Dân số: 34.813.867 người (ước tính tháng 7/2020)
- Dân tộc: Ả Rập (90%), châu Á-Phi (10%)
- Tôn giáo: Hồi giáo
- Ngôn ngữ: Tiếng Ả Rập (chính thức)
- Tài nguyên: Dầu mỏ, khí tự nhiên, quặng sắt, vàng, đồng
- Sản phẩm nông nghiệp: Lúa mạch, cà chua, dưa, cam quýt, thịt cừu, gà, trứng, sữa
- Sản phẩm công nghiệp: Sản xuất dầu thô, lọc dầu, hóa dầu, xi măng, xây dựng, phân bón, chất dẻo
- Xuất khẩu: Dầu khí và các sản phẩm dầu mỏ (90%)
- Đối tác xuất khẩu: Trung Quốc, Nhật Bản, Mỹ, Ấn Độ, Hàn Quốc
- Nhập khẩu: Máy móc, thiết bị, thực phẩm, hóa chất, xe có động cơ, hàng dệt
- Đối tác nhập khẩu: Trung Quốc, Mỹ, Đức, Hàn Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, Anh
- Tiền tệ: Saudi Riyal (SAR)
- GDP: 779,29 tỷ USD (năm 2019)
Ả Rập Xê Út được Ngân hàng Thế giới xếp vào nhóm các quốc gia có nền kinh tế thu nhập cao, với chỉ số phát triển con người (HDI) cao. Đây cũng là quốc gia Ả Rập duy nhất là thành viên của G-20. Mặc dù vậy, Ả Rập Xê Út vẫn là một chế độ quân chủ chuyên chế với chi phí quân sự lớn thứ 4 trên thế giới (năm 2014) và được coi là một cường quốc khu vực. Quốc gia này là thành viên tích cực của Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC), Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC), Liên Hợp Quốc và Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC).
Kết luận
Ả Rập Xê Út là một quốc gia đóng vai trò quan trọng trong khu vực Trung Đông và trên thế giới, nhờ vị trí địa lý chiến lược, trữ lượng dầu mỏ khổng lồ và vai trò lãnh đạo trong thế giới Hồi giáo. Tuy nhiên, quốc gia này cũng đang phải đối mặt với nhiều thách thức về kinh tế, xã hội và chính trị, đòi hỏi những nỗ lực cải cách và phát triển bền vững trong tương lai.