Du khách đến Ninh Thuận thường mong muốn có một bức ảnh đẹp giữa khung cảnh cánh đồng muối Ninh Thuận trải dài, lấp lánh dưới ánh bình minh như những viên pha lê. Nhưng ít ai biết rằng, đằng sau vẻ đẹp ấy là cả một quá trình lao động công phu và những trăn trở của diêm dân nơi đây. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về nghề làm muối đặc trưng của vùng đất “thừa nắng, thiếu mưa” này.
Mục Lục
1. Top 3 Cánh Đồng Muối Ninh Thuận Nổi Tiếng Nhất
Trước khi khám phá vẻ đẹp và sự vất vả của nghề làm muối, hãy cùng điểm qua 3 cánh đồng muối lớn và nổi tiếng nhất Ninh Thuận:
1.1. Cánh đồng muối Cà Ná
Cánh đồng muối Cà Ná nằm cách trung tâm thành phố Phan Rang khoảng 35km về phía Nam, gần eo biển Cà Ná. Nếu di chuyển từ Sài Gòn đến Ninh Thuận, bạn sẽ dễ dàng bắt gặp những cánh đồng muối Cà Ná ngay bên quốc lộ 1A, sau khi qua khỏi biển Vĩnh Hảo – Cà Ná.
Đây là điểm đến thuận tiện để tham quan nếu bạn nghỉ dưỡng tại Resort Hòn Cò Cà Ná, kết hợp tắm biển Cà Ná xinh đẹp.
1.2. Cánh đồng muối Phương Cựu (Tri Hải)
Cánh đồng muối Phương Cựu hay Tri Hải cách trung tâm thành phố Phan Rang khoảng 12km. Để đến đây, bạn đi hết đường Yên Ninh – biển Ninh Chữ, qua cầu Tri Thủy, sau đó hỏi đường về làng Phương Cựu. Cánh đồng muối này thuộc sự quản lý của xí nghiệp Muối Tri Hải.
Với những cánh đồng muối Phương Cựu rộng lớn, bạn có thể thoải mái tạo dáng để có những bức ảnh độc đáo. Đặc biệt, bạn có thể kết hợp tham quan cánh đồng quạt gió Đầm Nại và khu du lịch sinh thái cộng đồng Núi Chúa (tại Láng Me).
1.3. Cánh đồng muối Đầm Vua
Cánh đồng muối Đầm Vua là địa điểm dễ dàng tham quan nhất khi kết hợp với Tour Vĩnh Hy – Hang Rái – Vườn Nho. Nằm gần trung tâm thành phố, bạn chỉ cần đi qua cầu Ninh Chữ mới sẽ đến được cánh đồng muối Đầm Vua ngay trên đường đi dọc tỉnh lộ 702.
Trong 3 cánh đồng muối này, Cà Ná được đánh giá là nơi thích hợp nhất để sản xuất muối do vùng biển này có độ mặn cao nhất cả nước.
2. Tìm Hiểu Quy Trình Làm Muối Của Diêm Dân Ninh Thuận
2.1. Cách làm muối truyền thống trên nền đất
Bước đầu tiên trong quy trình làm muối truyền thống là xử lý nền đất (da đất) trên mỗi ruộng muối sao cho thật chặt, hạn chế tối đa việc nước biển thấm vào đất. Sau đó, người làm muối sẽ cho nước biển vào phơi khô để tăng độ rắn cho đất. Khi nền ruộng muối đạt yêu cầu, họ mới bắt đầu bơm nước biển vào.
Ruộng đầu tiên được gọi là “ruộng chịu” hay “ruộng phơi”. Dưới tác dụng của ánh nắng mặt trời, lượng nước trong nước biển bốc hơi, làm tăng nồng độ mặn. Sau đó, người dân tháo phần nước này xuống ruộng bên dưới để tạo muối, ruộng này gọi là “ruộng ăn”.
Khi muối đã kết tinh, người dân dùng dụng cụ “cào bằng” để cào muối tập trung lại thành những hình chóp nhỏ trên mỗi ruộng. Quy trình này lặp đi lặp lại nhiều lần để thu hoạch muối.
Muối ban đầu được gọi là “muối hột”, có màu trắng tinh khiết. Muối này sau đó được đưa đến các nhà máy chế biến muối để tinh chế “hầm nhiệt độ cao”, tạo ra muối ăn mà chúng ta sử dụng hàng ngày.
Ưu điểm của phương pháp này là chi phí đầu tư thấp.
Nhược điểm là giá thành không cao do lẫn nhiều tạp chất, chất lượng muối không cao.
2.2. Cách làm muối trên nền bạt (cải tiến)
Phương pháp này có quy trình tương tự như làm muối trên nền đất, nhưng bỏ qua giai đoạn xử lý nền đất. Thay vào đó, diêm dân Ninh Thuận phủ một lớp bạt lên nền đất để chống thấm nước và giữ được chất lượng muối cao hơn.
Ưu điểm của phương pháp này là giá thành cao do ít lẫn tạp chất.
Nhược điểm là chi phí đầu tư ban đầu cao.
Cả hai phương pháp làm muối phổ biến của diêm dân Ninh Thuận đều có ưu và nhược điểm riêng. Việc lựa chọn phương pháp nào tốt nhất vẫn là một câu hỏi cần thời gian để giải đáp, nhằm giúp bà con diêm dân có cuộc sống ổn định hơn.
Nghề làm muối ở Ninh Thuận rất vất vả và phụ thuộc nhiều vào thời tiết. Những ngày nắng gắt, mồ hôi rơi trên má người dân để tạo ra những hạt muối trắng tinh, to, đậm vị và săn chắc. Nhưng nếu gặp mưa bão, muối chưa đủ độ để thu hoạch sẽ bị lẫn nước mưa, coi như mất trắng.
Khi đến Ninh Thuận, bạn không chỉ được chụp ảnh lưu niệm với cánh đồng muối trắng mà còn được tận mắt chứng kiến quá trình làm muối, thu hoạch muối của người dân. Những giọt mồ hôi trên má họ luôn đi kèm với nụ cười và sự lạc quan. Khoảnh khắc ấy sẽ giúp bạn cảm nhận được sự vất vả để làm ra hạt muối, trân trọng thành quả lao động. Đây chắc chắn sẽ là một trải nghiệm đáng nhớ trong chuyến du lịch Ninh Thuận.
3. Các Địa Điểm Du Lịch Kết Hợp Tham Quan Cánh Đồng Muối
Ngoài các điểm chính trong Tour truyền thống Vĩnh Hy – Hang Rái – Vườn Nho Thái An, bạn có thể kết hợp tham quan các địa điểm lân cận quanh cánh đồng muối Đầm Vua và Phương Cựu.
3.1. Bờ kè Khánh Hội
Bờ kè Khánh Hội nằm trên con đường 702 quốc phòng ven biển Ninh Thuận: Cà Ná – Mũi Dinh – Vĩnh Hy – Bình Tiên. Bờ kè Khánh Hội là một đê chắn sóng thuộc làng Khánh Hội, xã Tri Hải, huyện Ninh Hải, tỉnh Ninh Thuận. Rất thuận lợi khi kết hợp tham quan cánh đồng muối Đầm Vua.
Để đến bờ kè Khánh Hội, bạn đi dọc theo đường Yên Ninh biển Ninh Chữ, qua khỏi cầu Ninh Chữ (mới), rẽ phải về hướng Vĩnh Hy – Bình Tiên. Đi thêm khoảng 1,5km, quan sát bên tay phải sẽ thấy “Cổng chùa Pháp Hải”, rẽ phải vào cổng làng này cho đến khi gặp đền “Lăng ông Nam Hải – Khánh Hội”. Tiếp tục đi thẳng ra hướng biển về phía bên trái, bạn sẽ thấy bờ kè Khánh Hội trải dài ra biển.
Ngồi trên bờ kè Khánh Hội, bạn có thể thả chân xuống nước, ngắm biển xô bờ, những con sóng vỗ nhẹ, những chiếc thuyền đánh bắt cá xa xa, thỉnh thoảng vài cánh chim bói cá sà xuống mặt nước rồi bay lên bầu trời bao la. Bạn sẽ cảm nhận được sự bình yên và thêm yêu vùng quê Phan Rang.
3.2. Bờ kè Ninh Chử
Bạn có thể nhìn thấy bờ kè Ninh Chử từ bờ kè Khánh Hội. Nhìn từ trên cao, hai bờ kè như hai cánh tay vươn ra biển che chở cho người dân đầm Nại. Để đến bờ kè Ninh Chử, bạn phải đi ngược lại về chân cầu Ninh Chữ (đường đê dưới chân cầu Ninh Chữ), đi thẳng ra hướng biển. Đây cũng là một điểm chụp ảnh đẹp ở Ninh Thuận.
3.3. Chùa Kim Sơn Tự
Chùa Kim Sơn Tự là ngôi chùa đẹp linh thiêng nằm gần cầu Tri Thủy. Đứng tại chùa Kim Sơn uy nghiêm bên đầm Nại, bạn sẽ cảm nhận được sự an lạc mà không phải ngôi chùa nào cũng có. Đứng trên đỉnh núi chùa Kim Sơn, bạn sẽ có những bức ảnh đẹp bao quát toàn cảnh Đầm Nại, xa xa là cánh đồng điện gió Đầm Nại.
3.4. Khu du lịch sinh thái cộng đồng Núi Chúa (Khu du lịch Láng Me)
Đây là địa điểm du lịch mới ở Ninh Thuận, đi vào hoạt động từ năm 2021, còn được biết đến với tên gọi đầy đủ: Khu du lịch sinh thái cộng đồng Núi Chúa. Nếu bạn đến cánh đồng muối Phương Cựu (Tri Hải), hãy kết hợp tham quan địa điểm du lịch này.
- Địa chỉ: Thôn Láng Me, xã Bắc Sơn, Huyện Thuận Bắc, Ninh Thuận.
- Giá vé tham quan: 50.000 đồng/vé
Bạn có thể trải nghiệm những hoạt động văn hóa, tham quan, ẩm thực độc đáo tại Khu du lịch sinh thái cộng đồng Núi Chúa:
- Nhà sàn cộng đồng, văn hóa Champa
- Khu ẩm thực phiên chợ quê
- Cánh đồng hoa Núi Chúa
- Công viên đá san hô
- Đảo cà phê Cô Ba Sài Gòn
- Vườn thú
- Cánh đồng lu sen
- Thác đá dài
- Cối xay gió
- Vườn San hô núi chúa
- Và nhiều điểm check-in khác.