Chứng quyền có bảo đảm (Covered Warrant) đang ngày càng trở nên phổ biến trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Vậy chứng quyền có bảo đảm là gì? Ưu điểm và rủi ro của nó ra sao? Bài viết này sẽ cung cấp một cái nhìn tổng quan và chi tiết về loại hình đầu tư này, giúp nhà đầu tư có thêm thông tin để đưa ra quyết định sáng suốt.
Chứng quyền có bảo đảm là một sản phẩm tài chính do các công ty chứng khoán phát hành sau khi được Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước cấp phép. Chúng được niêm yết và giao dịch trên sàn chứng khoán, tương tự như cổ phiếu, với mã giao dịch riêng biệt.
Về cơ bản, chứng quyền có bảo đảm cho phép nhà đầu tư quyền mua (chứng quyền mua) hoặc bán (chứng quyền bán) một tài sản cơ sở (ví dụ: cổ phiếu, chỉ số, ETF) với một mức giá xác định trước (giá thực hiện) vào hoặc trước một ngày đáo hạn nhất định. Lãi hoặc lỗ của chứng quyền được xác định dựa trên biến động giá của tài sản cơ sở.
Mục Lục
Ưu điểm của chứng quyền có bảo đảm
- Không cần tài khoản phái sinh: Chứng quyền có bảo đảm được giao dịch trực tiếp trên thị trường chứng khoán cơ sở, do đó nhà đầu tư không cần mở thêm tài khoản giao dịch phái sinh.
- Không yêu cầu ký quỹ: So với các sản phẩm phái sinh khác, nhà đầu tư không cần ký quỹ khi đầu tư vào chứng quyền có bảo đảm.
- Đòn bẩy cao: Giá chứng quyền thường thấp hơn đáng kể so với giá chứng khoán cơ sở, tạo ra hiệu ứng đòn bẩy lớn. Điều này có nghĩa là nhà đầu tư có thể kiếm được lợi nhuận cao hơn so với việc đầu tư trực tiếp vào chứng khoán cơ sở nếu giá tài sản cơ sở biến động đúng như kỳ vọng.
- Giới hạn mức lỗ: Mức lỗ tối đa mà nhà đầu tư phải chịu khi đầu tư vào chứng quyền là giá mua chứng quyền.
- Linh hoạt: Nhà đầu tư có thể mua chứng quyền mua (kỳ vọng giá tài sản cơ sở tăng) hoặc chứng quyền bán (kỳ vọng giá tài sản cơ sở giảm) tùy theo quan điểm thị trường.
Rủi ro của chứng quyền có bảo đảm
- Không có quyền của cổ đông: Người nắm giữ chứng quyền không có bất kỳ quyền nào đối với doanh nghiệp phát hành cổ phiếu cơ sở, như quyền biểu quyết, nhận cổ tức, cổ phiếu thưởng, hay quyền mua cổ phiếu phát hành thêm.
- Thời gian đáo hạn: Chứng quyền có thời hạn nhất định, thường từ 3 đến 9 tháng. Nếu giá tài sản cơ sở không biến động theo hướng có lợi cho nhà đầu tư trước ngày đáo hạn, chứng quyền có thể trở nên vô giá trị.
- Tính biến động cao: Do hiệu ứng đòn bẩy, giá chứng quyền có thể biến động mạnh hơn so với giá chứng khoán cơ sở.
- Rủi ro từ tổ chức phát hành: Mặc dù được bảo đảm, vẫn có rủi ro liên quan đến khả năng thanh toán của tổ chức phát hành chứng quyền.
Ví dụ minh họa
Xét ví dụ về chứng quyền mua CHDB2101 do Công ty Chứng khoán KIS Việt Nam phát hành, có kỳ hạn 9 tháng. Ngày giao dịch đầu tiên là 18/1/2021 và ngày đáo hạn là 20/9/2021. Giá phát hành là 1.000 đồng, giá thực hiện là 29.888 đồng, và tỷ lệ chuyển đổi là 5:1 (tức 5 chứng quyền cho 1 cổ phiếu HDB).
Tại ngày giao dịch đầu tiên, giá tham chiếu cổ phiếu HDB là 27.900 đồng. Với 30 triệu đồng, nhà đầu tư có thể mua 1.075 cổ phiếu HDB hoặc 30.000 chứng quyền.
Giả sử đến ngày 2/7, giá tham chiếu cổ phiếu HDB tăng lên 36.450 đồng và giá tham chiếu chứng quyền là 3.240 đồng.
- Nếu mua cổ phiếu: Lợi nhuận là 1.075 x (36.450-27.900) = 9.183.750 VNĐ (tỷ suất sinh lời khoảng 30.6%).
- Nếu mua chứng quyền: Lợi nhuận là 30.000 x (3.240-1.000) = 67.200.000 VNĐ (tỷ suất sinh lời 224%).
Nếu nhà đầu tư nắm giữ chứng quyền đến ngày đáo hạn và giá cổ phiếu HDB tăng lên 50.000 đồng, số tiền được thanh toán sẽ là (30.000/5) * (50.000-29.888) = 120.672.000 VNĐ. Lợi nhuận sau khi trừ vốn là 90.672.000 VNĐ (tỷ suất sinh lời 302%).
Tuy nhiên, nếu giá cổ phiếu HDB tại ngày đáo hạn chỉ là 20.000 đồng, chứng quyền sẽ đáo hạn vô giá trị và nhà đầu tư mất toàn bộ số tiền đầu tư. Trong khi đó, nếu mua cổ phiếu, mức lỗ sẽ là (27.900-20.000) * 1.075 = 8.492.500 VNĐ (tương ứng mức lỗ 28%).
Ai nên đầu tư vào chứng quyền có bảo đảm?
Chứng quyền có bảo đảm phù hợp với những nhà đầu tư:
- Có khẩu vị rủi ro cao: Sẵn sàng chấp nhận rủi ro cao để có cơ hội kiếm được lợi nhuận lớn.
- Có kiến thức về thị trường chứng khoán: Hiểu rõ về cách thức hoạt động của chứng quyền và các yếu tố ảnh hưởng đến giá của chúng.
- Có khả năng phân tích kỹ thuật: Có thể dự đoán được xu hướng giá của tài sản cơ sở trong ngắn hạn.
- Muốn sử dụng đòn bẩy: Tìm kiếm cơ hội gia tăng lợi nhuận với số vốn đầu tư ban đầu nhỏ.
Kết luận
Chứng quyền có bảo đảm là một công cụ đầu tư phức tạp, mang lại cơ hội lợi nhuận cao nhưng cũng đi kèm với rủi ro đáng kể. Nhà đầu tư cần tìm hiểu kỹ về sản phẩm này, đánh giá khả năng chấp nhận rủi ro của bản thân và có chiến lược đầu tư phù hợp trước khi quyết định tham gia thị trường chứng quyền.