Việt Nam nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của gió mùa và đặc điểm địa lý, thời tiết mỗi vùng miền lại khác nhau, từ Bắc vào Nam và từ Đông sang Tây theo địa hình. Chiều ngang hẹp nhất của đất nước chỉ khoảng 500 km, nhưng chiều dài Bắc – Nam lên tới 1.650 km, và đường bờ biển dài 3.444 km.
Mục Lục
Gió mùa Đông Bắc (mùa đông) và gió mùa Tây Nam (mùa hè)
Để dễ hiểu, chúng ta có thể chia Việt Nam thành ba vùng riêng biệt: Bắc, Trung và Nam, dựa trên đặc điểm thời tiết của chúng. Nhiệt độ trên cả nước khá ổn định: nóng và ẩm quanh năm. Điều này đúng với hầu hết các vùng, ngoại trừ miền Bắc với mùa đông lạnh giá vào tháng 12 và tháng 1, và khu vực Tây Nguyên, nơi luôn mát mẻ hơn so với những nơi khác và được cho là có khí hậu ôn hòa.
Gió mùa có tác động lớn đến thời tiết, quyết định khu vực nào sẽ có mưa vào thời điểm đó hay không. Ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc kéo dài từ tháng 11 đến tháng 4. Nó mang mưa đến các khu vực từ nửa phía bắc của ven biển miền Trung trở ra Bắc; đôi khi nó có thể là nguyên nhân gây ra mưa lớn và mưa đá ở những khu vực này. Gió mùa Tây Nam bắt đầu từ tháng 5 đến tháng 10. Miền Bắc, Tây Nguyên và miền Nam sẽ phải đối mặt với rất nhiều trận mưa lớn trong giai đoạn này, trong khi Bắc Trung Bộ và Nam Tây Bắc lại khô hơn nhiều và ít mưa hơn.
Với lượng mưa trung bình hàng năm từ 1.500-2.000 mm, mưa chắc chắn là một yếu tố quan trọng mà bạn nên cân nhắc khi lên kế hoạch đến thăm Việt Nam. Điều đó không có nghĩa là bạn phải hoàn toàn tránh mùa mưa, bạn chỉ cần chú ý đến sự phù hợp giữa thời gian đến dự kiến của bạn và sự phù hợp của hệ thống thời tiết ở những điểm đến mà bạn muốn ghé thăm. Dưới đây là một số đặc điểm đáng chú ý của mùa mưa ở Việt Nam tùy thuộc vào khu vực, cùng với lời khuyên cho chuyến đi của bạn và quần áo cần thiết.
Ruộng bậc thang Sapa vào mùa mưa, một cảnh quan đặc trưng của vùng núi phía Bắc Việt Nam.
Ảnh hưởng của mùa mưa ở Việt Nam đến ba vùng
Miền Bắc Việt Nam
Hầu hết các tỉnh ở miền Bắc Việt Nam đều có mùa hè và mùa đông rõ rệt. Từ tháng 11 đến tháng 4 là mùa đông lạnh, khô, và từ tháng 5 đến tháng 10 là mùa hè nóng, ẩm, mưa nhiều. Vào tháng 12 và tháng 1, một số khu vực có thể lạnh cóng và có sương mù dày đặc, có thể dẫn đến tầm nhìn kém. Đổi lại, cảnh quan sẽ trở nên đẹp như tranh vẽ và đầy mộng mơ.
Khu vực miền núi ở cực bắc Việt Nam có thời tiết lạnh nhất so với các vùng khác. Trên đỉnh Fansipan, đỉnh cao nhất của Đông Dương, tuyết phủ kín tất cả các con đường vào mùa đông. Một trong những địa điểm thú vị nhất để ghé thăm là Sapa, một thị trấn biên giới và cũng là trung tâm du lịch của vùng Tây Bắc. Bạn có thể gặp gỡ một số dân tộc Việt Nam tại đây và tham gia các hội chợ địa phương của họ. Nhiệt độ trung bình là 15 độ C (59 độ F), trong khi điểm thấp nhất là 5 độ C (41 độ F), vì vậy nếu bạn không gặp khó khăn trong việc xử lý cái lạnh này, hãy thêm Sapa vào danh sách du lịch của bạn.
Vì Việt Nam là một quốc gia ven biển, có rất nhiều bãi biển đáng để ghé thăm dọc theo biên giới. Khu vực miền Bắc không phải là ngoại lệ. Có Vịnh Hạ Long, một Di sản Thế giới được UNESCO công nhận. Nơi đây có hai mùa đặc trưng của miền Bắc: mùa đông khô và mùa hè ẩm ướt. Tuy nhiên, nhờ vị trí của nó trong một khu vực biển kín, nó được bảo vệ khỏi các cơn bão và lốc xoáy nhiệt đới. Các bãi biển ở các tỉnh khác như Hải Phòng, Quảng Ninh cũng đẹp đến nghẹt thở và thư giãn. Mặc dù vậy, lưu ý rằng tháng 1 đến tháng 3 không phải là thời điểm lý tưởng để bơi lội vì thời tiết nhiều mây và nước biển tương đối lạnh. Nếu kỳ nghỉ của bạn vào những thời điểm này, khám phá các công viên quốc gia và di tích lịch sử địa phương là hoạt động được khuyến khích.
Hà Nội, thủ đô của Việt Nam, là một ví dụ điển hình về khí hậu đồng bằng Bắc Bộ. Mùa hè và mùa đông của nó không khác gì những nơi khác, nhưng tháng 4 và tháng 10 là hai tháng chuyển tiếp, khiến nó trở thành một thành phố bốn mùa. Gió mùa đông đến từ lục địa châu Á với đặc tính khô, mang đến những cơn mưa nhỏ nhưng thường xuyên cho Hà Nội. Mặc dù mưa không kéo dài ngày này qua ngày khác, nhưng ánh nắng mặt trời lại mang vẻ ảm đạm của mùa đông trong những ngày này.
Hồ Gươm, một biểu tượng của Hà Nội, dưới cơn mưa phùn đặc trưng của mùa đông.
Thời điểm khô hạn nhất là vào tháng 12 và tháng 1, trong khi thời điểm ẩm ướt nhất là tháng 7 và tháng 8. Vào mùa mưa, những cơn mưa rào rải rác thường xảy ra vào buổi chiều và buổi tối. Vì vậy, nếu có thể, hãy sắp xếp tất cả các hoạt động ngoài trời của bạn vào buổi sáng, thời gian còn lại trong ngày có thể được dành cho một tách trà nóng hoặc cà phê tại căn phòng ấm áp của bạn hoặc tại một quán cà phê ấm cúng. Mặc dù nhiệt độ trung bình là khoảng 24 độ C (75,2 độ F), nhưng nó có thể đạt tới 40 độ C (104 độ F) vào một số ngày, vì vậy hãy kiểm tra dự báo để chuẩn bị quần áo phù hợp.
Thời tiết nóng và lạnh ở miền Bắc thường khắc nghiệt hơn các vùng khác.
Với những thông tin trên, thời điểm thú vị nhất để du lịch đến miền Bắc Việt Nam là vào mùa xuân hoặc mùa thu, đặc biệt là tháng 4 và tháng 10-11, ngay sau mùa đông. Thời tiết trong những tháng này sẽ không quá lạnh hoặc nóng gay gắt.
Miền Trung (Bắc Trung Bộ, Nam Trung Bộ và Tây Nguyên)
Đây là phần chuyển tiếp của điều kiện thời tiết ở miền Bắc và miền Nam. Về phía tây của miền Trung Việt Nam, dãy núi Trường Sơn làm khô gió mùa tây nam, hay gió mùa hè, và ngăn không cho nó mang những đặc điểm thuần túy đến bờ biển. Vì tác động của gió mùa bị suy yếu nên vào mùa mưa, đặc biệt là từ tháng 4 đến tháng 9, khu vực này nhận được lượng mưa ít hơn so với phần còn lại của đất nước.
Nửa phía bắc của miền Trung Việt Nam nằm trong vùng chịu ảnh hưởng của gió mùa đông bắc, dẫn đến lượng mưa lớn và dễ bị ảnh hưởng bởi mùa bão, đặc biệt là vào những tháng cuối năm. Trong giai đoạn này, Hội An, nơi gần khu vực này, thường xuyên bị ngập lụt. Năm 2017, người dân và chính quyền tỉnh đã phải tốn rất nhiều công sức để dọn dẹp sau trận lũ ở Hội An để thành phố sẵn sàng chào đón các đại biểu của APEC.
Phố cổ Hội An chìm trong nước lũ, ảnh hưởng của mùa mưa bão đến các tỉnh miền Trung.
Trong khi mưa có vẻ khắc nghiệt hơn, nhiệt độ ở đây cao hơn và cũng có nhiều ánh nắng hơn so với miền Bắc. Huế (tỉnh Thừa Thiên Huế) có nhiệt độ trung bình khoảng 26 độ C (78,8 độ F). Tỉnh Quảng Nam (vùng đất của thành phố biển hiện đại Đà Nẵng và phố cổ Hội An) cũng có thời tiết tương tự. Tuy nhiên, Quảng Nam ấm hơn một chút vì vị trí của hai tỉnh nằm ở hai bên dãy Bạch Mã, cũng là ranh giới cho nửa phía bắc và nửa phía nam của miền Trung Việt Nam. Tháng mát nhất là tháng 1, nhưng nhiệt độ dao động từ chỉ 20 độ C (68 độ F) ở Huế đến 24 độ C (75,2 độ F) ở Nha Trang.
Các tỉnh gần phía nam Việt Nam trải qua mùa khô kéo dài hơn, kéo dài từ tháng 1 đến tháng 9 vì không khí lạnh từ phía bắc khó đến được khu vực này. Mưa cũng chỉ tập trung trong một vài tháng với lượng mưa ít hơn. Vì vậy, một số nơi như Phan Thiết trở nên bán khô cằn và các đụn cát được tìm thấy ở Mũi Né và Quy Nhơn. Tuy nhiên, những cơn bão dữ dội thường xảy ra từ tháng 8 đến tháng 11, gây ra những thiệt hại và bất tiện khủng khiếp cho cuộc sống của người dân địa phương dọc theo bờ biển ở nửa phía nam của miền Trung Việt Nam.
Tây Nguyên mát mẻ hơn nhiều vùng khác trên cả nước quanh năm. Một điểm đến phổ biến là Đà Lạt – thành phố lãng mạn. Nhiệt độ trung bình hàng năm của nó là 18 độ C (64,4 độ F). Nhiệt độ thấp nhất trong ngày là 15 độ C (59 độ F) trong khi nhiệt độ cao nhất là 24 độ C (75,2 độ F). Vì điều này, Đà Lạt được cho là có bốn mùa chỉ trong một ngày. Vào mùa mưa từ tháng 6 đến tháng 10 có lượng mưa đáng kể, những tháng khác khô hơn nhiều.
Đà Lạt, thành phố ngàn hoa, mang vẻ đẹp lãng đãng trong những cơn mưa.
Thời điểm tốt nhất để đến thăm miền Trung Việt Nam là tháng 2 – tháng 3 đối với khu vực phía bắc và tháng 1 – tháng 3 đối với khu vực phía nam. Bạn nên đến không muộn hơn tháng Tư. Nếu bạn đến từ tháng 5 đến tháng 8, hãy đọc những vật dụng được đề xuất của chúng tôi được đề cập bên dưới để đối phó với mùa mưa ở Việt Nam.