KYC Là Gì? Tất Tần Tật Về Xác Minh Danh Tính Trong Đầu Tư Crypto và Tài Chính

Thời gian gần đây, các dự án ICO (Initial Coin Offering) trở nên phổ biến trong giới tài chính và chứng khoán, kéo theo sự xuất hiện thường xuyên của cụm từ KYC. Vậy KYC là gì? Những điều cần biết để xác minh KYC trong các dự án coin ICO (chào bán coin lần đầu) là gì? Hãy cùng Sen Tây Hồ tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

khái niệm KYC

KYC Là Gì? Giải Mã Thuật Ngữ “Know Your Customer”

KYC viết tắt của từ gì? KYC là viết tắt của cụm từ “Know Your Customer/Client”, dịch sang tiếng Việt là “Thấu hiểu khách hàng” hoặc “Biết khách hàng là ai”.

Trong lĩnh vực tiền điện tử và Blockchain, các tổ chức tài chính và chủ đầu tư thường hiểu KYC là “Xác minh danh tính”. Đây là một bước quan trọng trong quá trình thẩm định của các doanh nghiệp hoặc nhóm đầu tư phát hành tiền điện tử. Mục đích là xác minh khả năng chịu rủi ro, kiến thức về đầu tư, tài chính và chứng khoán của khách hàng (nhà đầu tư).

Các hình thức KYC đều hướng đến mục tiêu chung là bảo vệ nhà đầu tư và nhà tư vấn đầu tư. Thông qua tư vấn đầu tư tiền điện tử, nhà đầu tư sẽ biết cách đầu tư hiệu quả nhất, đồng thời lựa chọn hình thức đầu tư phù hợp với hoàn cảnh cá nhân. Nhà tư vấn đầu tư cũng sẽ đánh giá được những khách hàng tiềm năng, phù hợp để đưa vào danh sách đầu tư.

Tổ Chức Tài Chính Nào Cần Thực Hiện KYC?

Trong bối cảnh tuân thủ quy định ngày càng chặt chẽ, các tổ chức tài chính chịu sự quản lý của chính phủ bắt buộc phải xây dựng chương trình KYC riêng. Bên cạnh đó, các tổ chức cần xây dựng chính sách nội bộ dựa trên sự hiểu biết về các quy định hiện hành và nhận thức về những rủi ro tiềm ẩn.

Điều này dẫn đến sự khác biệt lớn trong yêu cầu KYC, bao gồm các loại thông tin cần thiết để xác minh, chẳng hạn như hộ chiếu, hóa đơn điện nước, bằng lái xe hoặc sao kê ngân hàng.

Tiền điện tử, với vai trò là một phương tiện trao đổi tài chính mới nổi, cũng cần tuân thủ quy trình KYC để được chấp nhận rộng rãi. Vì vậy, việc thảo luận về tầm quan trọng, cách thức thực hiện, giá trị, quy định và tương lai của KYC là vô cùng cần thiết.

Tại Sao KYC Lại Quan Trọng? Tầm Quan Trọng Của KYC Trong Ngăn Ngừa Rủi Ro Tài Chính

KYC đóng vai trò then chốt trong việc tuân thủ các tiêu chuẩn chống rửa tiền (AML) và chống hối lộ, được thể hiện dưới hình thức luật pháp ở cả cấp độ toàn cầu và quốc gia. Từ năm 1989, nhiều quốc gia trên thế giới đã cam kết thực hiện theo các khuyến nghị của Lực lượng Đặc nhiệm Hành động Tài chính (FATF).

Tuy nhiên, KYC không có một định nghĩa duy nhất hoặc thống nhất, và các khu vực khác nhau trên thế giới có các phiên bản khác nhau của luật AML hoặc KYC.

Tầm quan trọng của KYC

Mục tiêu chung của KYC là ngăn chặn các doanh nghiệp tài chính và phi tài chính bị các tổ chức tội phạm lợi dụng – cố ý hoặc vô ý – để rửa tiền, tài trợ khủng bố và các mục đích bất hợp pháp khác.

Bằng cách thực hiện quy trình KYC, doanh nghiệp có thể hiểu rõ về khách hàng và các giao dịch tài chính của họ, từ đó từ chối những ứng viên có lịch sử đáng ngờ hoặc rủi ro. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể dễ dàng theo dõi hoạt động của khách hàng và tránh rủi ro.

Yêu cầu xác minh KYC tiềm năng cho các sàn giao dịch

Khách hàng sẽ nhận thấy yêu cầu KYC khác nhau đáng kể giữa các sàn giao dịch. Một số sàn yêu cầu rất ít thông tin, trong khi những sàn khác yêu cầu ID do chính phủ cấp và có thể mất vài ngày để xác minh tài khoản. Tiền điện tử là một ngành công nghiệp toàn cầu, và luật pháp cũng như yêu cầu pháp lý rất khác nhau ở các quốc gia khác nhau.

Đôi khi, các sàn giao dịch trong cùng một quốc gia cũng có thể có yêu cầu KYC khác nhau dựa trên cách họ giải thích luật. Dưới đây là một số yêu cầu phổ biến mà bạn có thể gặp trên các sàn giao dịch khác nhau:

• Họ và tên
• Ngày sinh
• Số điện thoại và / hoặc địa chỉ email
• Địa chỉ thực và / hoặc quốc gia cư trú
• Ảnh / bản scan ID do chính phủ cấp
• Bản sao hóa đơn điện nước
• Ảnh chân dung tự chụp (selfie) cùng với giấy tờ tùy thân

khái niệm KYC

Đối tượng cần tuân thủ yêu cầu KYC

Đối với các tổ chức tài chính hoặc ngân hàng áp dụng KYC để thẩm định danh tính khách hàng, những đối tượng sau đây cần tuân thủ yêu cầu KYC:

• Khách hàng muốn mở tài khoản ngân hàng
• Khách hàng có nhu cầu mở tài khoản tín dụng, vay tín dụng
• Khách hàng mở tài khoản chứng khoán
• Khách hàng sử dụng ứng dụng (app) của ngân hàng
• Khách hàng muốn đăng ký mua gói bảo hiểm của ngân hàng

KYC Có Bắt Buộc Theo Luật Pháp Không? Quy Định Pháp Lý Về KYC

KYC là yêu cầu pháp lý bắt buộc đối với các ngân hàng, tổ chức cho vay, công ty bảo hiểm và các tổ chức tài chính tiền tệ khác ở mọi quy mô. Các sàn giao dịch tiền điện tử hiện đang nằm trong vùng xám khi nói đến việc tuân thủ KYC. Như đã đề cập ở trên, phần lớn các sàn giao dịch tiền điện tử không yêu cầu KYC.

Ngoại trừ các sàn giao dịch tiền điện tử, những nơi luôn yêu cầu khách hàng phải trải qua quy trình KYC ngay khi họ muốn mua hoặc bán. Hiện tại, các sàn giao dịch tiền điện tử duy nhất bắt buộc phải thực thi KYC theo luật là những sàn xử lý đấu thầu hợp pháp, dưới hình thức trao đổi hoặc theo cách khác.

Điều này là do các sàn giao dịch tiền điện tử phải giao dịch với các tổ chức thực hiện xác minh KYC trên chính nền tảng của sàn giao dịch tiền điện tử.

KYC có an toàn cho khách hàng không?

KYC là một quy trình an toàn, miễn là công ty bạn giao dịch có các chính sách về quyền riêng tư và bảo mật để bảo vệ thông tin của bạn. Tuy nhiên, những kẻ lừa đảo có thể cố gắng sử dụng xác minh KYC như một chiêu bài để đánh cắp thông tin của bạn.

Do đó, hãy luôn đảm bảo rằng bạn chỉ cung cấp thông tin trực tiếp cho công ty mà bạn đang cố gắng xác minh. Điều quan trọng cần nhớ là KYC yêu cầu tài liệu hiển thị và không thể hoàn thành qua điện thoại. Bất kỳ cuộc gọi điện thoại nào yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân liên quan đến KYC đều là lừa đảo.

Có sàn giao dịch nào không yêu cầu KYC không?

Câu trả lời là “Có”. Có nhiều sàn giao dịch tiền điện tử không yêu cầu KYC, Binance là một ví dụ điển hình. Các ví dụ khác bao gồm Kraken, Shapeshift và Changelly. Ước tính có khoảng một phần ba các sàn giao dịch tiền điện tử có ít hoặc không có KYC.

Điều quan trọng cần nhớ là mặc dù đăng ký mà không cần KYC dễ dàng hơn và giúp bạn giữ thông tin ở chế độ riêng tư, nhưng bạn có nhiều khả năng phải đối mặt với hành vi độc hại trên nền tảng đó và dễ bị tấn công hơn.

KYC có nghiêm ngặt đối với tiền điện tử không?

Không, KYC không hoàn toàn dành riêng cho tiền điện tử. Mặc dù nó đã được áp dụng cho một số sàn giao dịch tiền điện tử, KYC bắt đầu vào năm 1989 như một nỗ lực ngăn chặn gian lận, trốn thuế, tài trợ khủng bố, rửa tiền và các tội phạm tài chính khác trong các cơ sở hạ tầng tài chính và phi tài chính truyền thống. KYC vẫn được yêu cầu bởi các cơ sở hạ tầng đó.

Tương lai của KYC là gì?

Yêu cầu KYC trong các lĩnh vực tài chính và phi tài chính truyền thống khó có thể thay đổi. Tuy nhiên, trong lĩnh vực tiền điện tử, có nhiều cuộc tranh luận về điều gì nên hoặc có thể xảy ra.

Lực lượng đặc nhiệm hành động tài chính (FATF) đã cập nhật hướng dẫn của mình vào tháng 6 năm 2019, yêu cầu các quốc gia cần đảm bảo rằng các nhà cung cấp dịch vụ tài sản tiền điện tử phải tuân theo quy định và giám sát hoặc theo dõi đầy đủ đối với AML và chống lại việc tài trợ cho khủng bố.

Nhiều người cho rằng sẽ khó thành lập tất cả các cơ quan quản lý trong nước khác nhau và việc báo cáo có thể trở thành gánh nặng.

Ngoài ra, không phải lúc nào cũng có thể biết được danh tính của người thụ hưởng một cách đáng tin cậy trong các trường hợp gian lận liên quan đến việc sử dụng tiền điện tử. Chainalysis tuyên bố rằng sẽ có lợi hơn nếu thu thập địa chỉ ví của những kẻ xấu thay vì tất cả thông tin cá nhân của người dùng.

Các Cách Trao Đổi Tiền Điện Tử Khi Thực Hiện KYC

Trao đổi tiền điện tử được phân loại rộng rãi thành hai loại để xác định việc thực hiện các biện pháp KYC và các tài liệu cần thiết: tiền điện tử thành tiền điện tử (crypto-to-crypto) và tiền điện tử thành tiền pháp định (fiat-to-crypto).

Trao đổi tiền điện tử sang tiền điện tử và KYC

Kể từ năm 2019, các sàn giao dịch tiền điện tử thường có yêu cầu KYC thoải mái hơn, với khoảng 30% trong số đó không yêu cầu tài liệu KYC và chúng thường hoạt động theo cách phân cấp.

Ví dụ, Binance là một trong những sàn giao dịch tiền điện tử hàng đầu trên thế giới, nhưng không yêu cầu KYC cho tài khoản cơ bản. Với tài khoản này, bạn có thể gửi và giao dịch tiền điện tử mà không cần yêu cầu xác minh. Tuy nhiên, khi bạn muốn rút tiền điện tử trị giá hơn 2 Bitcoin trong một ngày, bạn cần cung cấp xác minh ID có ảnh.

Tuy nhiên, khi thực hiện KYC, người dùng sẽ vượt qua một giới hạn sử dụng tài khoản nhất định và có các giới hạn rút tiền khác nhau cho người dùng đã xác minh và chưa được xác minh.

Hầu hết các sàn giao dịch tiền điện tử đã bị chỉ trích vì thiếu tính chủ động của KYC. Ngoại trừ sàn giao dịch Binance, các sàn giao dịch khác đã bị phê bình vì không theo dõi tích cực các giao dịch để phát hiện các hành vi thao túng thị trường hoặc gian lận.

Sàn giao dịch Fiat-to-Crypto và KYC

Các sàn giao dịch từ tiền điện tử sang tiền pháp định thường thực hiện ít nhất một mức KYC vì họ đang giao dịch với tiền tệ fiat, được các chính phủ công nhận là đấu thầu hợp pháp.

Các sàn giao dịch như vậy phải tiến hành kinh doanh với các ngân hàng và các tổ chức tài chính truyền thống khác. Hầu hết trong số họ thực hiện KYC của riêng mình trước khi tiến hành kinh doanh với các đơn vị bên ngoài.

Coinbase là một trong những sàn giao dịch tiền điện tử hàng đầu trên thế giới, nhưng chỉ yêu cầu người dùng tạo tài khoản có tên, ID email và mật khẩu để gửi và trao đổi tài sản tiền điện tử đã nắm giữ của họ bằng dịch vụ của họ. Tuy nhiên, cần phải xác minh KYC rộng rãi nếu bạn muốn mua hoặc bán tiền điện tử.

Kraken có năm cấp yêu cầu xác minh tùy thuộc vào cách người dùng dự định sử dụng tài khoản của họ. Giống như với Coinbase, một khi người dùng muốn mua và bán thay vì chỉ đơn giản là gửi và trao đổi tiền điện tử đã được nắm giữ, họ phải cung cấp xác minh KYC. Cấp độ xác minh KYC mà bạn cung cấp sẽ xác định cấp độ tài khoản của bạn.

eKYC Là Gì? Ưu Điểm Của Định Danh Điện Tử Trong Ngành Ngân Hàng

Vậy bạn có biết eKYC là gì? eKYC (electronic Know Your Customer) là xác định danh tính khách hàng tham gia đầu tư vào các dự án ICO. eKYC được phát triển dựa trên nền tảng công nghệ giúp đơn giản hóa các thủ tục đăng ký phức tạp, giúp khách hàng dễ dàng đăng ký và theo dõi thông tin của mình.

Hiện nay, eKYC đã được chính phủ nhiều nước trên thế giới chấp nhận và sử dụng, trong đó có Việt Nam. Trong ngành ngân hàng, phương thức xác định khách hàng đang dần chuyển từ ngoại tuyến tại các phòng giao dịch sang trực tuyến với eKYC.

Tại Sao eKYC Lại Cần Thiết Trong Ngân Hàng?

Xác minh thông tin khách hàng: Quy trình KYC bao gồm các bước cơ bản như xác minh CMND, khuôn mặt,… để mở tài khoản ngân hàng, hoặc xác minh các giấy tờ như Hộ chiếu, Hộ khẩu, Hóa đơn điện nước, Hợp đồng lao động,… để làm bằng chứng cho khoản vay tín dụng.

Các thủ tục này là cần thiết để đánh giá và giám sát rủi ro, ngăn ngừa gian lận, tránh các hoạt động rửa tiền, tài trợ khủng bố, tham nhũng và thu nhập bất hợp pháp,…

Do đó, các ngân hàng phải đảm bảo chủ sở hữu tự mở tài khoản và người thực hiện giao dịch là người đăng ký. Nếu khách hàng không thực hiện các bước KYC bắt buộc, ngân hàng sẽ từ chối mở tài khoản của họ.

Ưu Điểm Của eKYC Khi Áp Dụng Trong Ngân Hàng

eKYC được áp dụng rộng rãi trong ngân hàng bởi những ưu điểm mà nó mang lại trong quá trình xác minh thông tin khách hàng và thẩm định các hợp đồng tín dụng một cách dễ dàng. Dưới đây là các ưu điểm mà eKYC mang lại:

Đơn giản hóa khâu “Nhận dạng khách hàng”

Tuy nhiên, một hạn chế rất lớn của phương thức nhận dạng khách hàng truyền thống là khách hàng phải trực tiếp đến các phòng giao dịch để thực hiện, đối chiếu giấy tờ tùy thân. Việc di chuyển và chờ đợi vừa rườm rà vừa mất thời gian và khá phiền phức. Sự ra đời của eKYC đã giải quyết được tất cả những khuyết điểm này của phương pháp nhận dạng truyền thống.

Tiết kiệm thời gian và chi phí

Khi ứng dụng công nghệ eKYC vào hệ thống ngân hàng, eKYC giúp các ngân hàng thực hiện việc xác định khách hàng trực tuyến. Không cần gặp mặt trực tiếp, khách hàng vẫn có thể xác minh danh tính để mở tài khoản và thực hiện các giao dịch với số tiền lớn.

Chỉ trên một chiếc điện thoại thông minh có kết nối internet, quá trình nhận diện khách hàng có thể được thực hiện mọi lúc mọi nơi. Chỉ mất vài phút với những thao tác rất đơn giản và dễ hiểu.

Quy Trình eKYC Khách Hàng Đăng Ký

Phần sau mô tả quy trình eKYC dành cho khách hàng muốn đăng ký hàng hóa hoặc dịch vụ từ cơ quan được ủy quyền của eKYC.

• Đầu tiên, khách hàng yêu cầu một dịch vụ như thẻ Sim hoặc mở tài khoản ngân hàng mới.
• Sau đó, khách hàng đăng ký với ngân hàng hoặc nhà cung cấp dịch vụ cho các dịch vụ nói trên, trực tuyến hoặc ngoại tuyến.
• Nhà cung cấp dịch vụ, như một phần của quy trình xác minh, được yêu cầu thu thập chi tiết KYC hoặc eKYC từ khách hàng của họ, nếu nhà cung cấp dịch vụ được phép làm như vậy.
• Những thông tin chi tiết về Khách hàng của bạn này bao gồm tài liệu khách hàng như Aadhaar, hộ chiếu, v.v. hoặc bất kỳ tài liệu được ủy quyền nào khác xác thực tên, địa chỉ, tuổi, giới tính, ngày sinh, v.v. của người nộp đơn.
• Dựa trên quy trình được sử dụng, nhà cung cấp dịch vụ sẽ xác thực chi tiết KYC hoặc eKYC của một người trong khung thời gian quy định bằng cách sử dụng Aadhaar, OTP, xác minh số liệu sinh học, v.v.
• Sau khi chi tiết KYC của một người được xác minh, khách hàng đó sẽ được cấp quyền truy cập vào hàng hóa hoặc dịch vụ, chẳng hạn như tài khoản ngân hàng mới hoặc thẻ sim đang hoạt động.

Quy Trình Xác Minh eKYC

Từ quy trình eKYC được liệt kê ở trên, chúng ta thấy rằng xác minh là một bước không thể thiếu. Ở đây chúng ta sẽ xem xét cách xác minh eKYC dựa trên Aadhaar được thực hiện như thế nào:

• Bạn đến cửa hàng hoặc văn phòng và cung cấp cho nhà cung cấp dịch vụ số Aadhaar của mình. eKYC đảm bảo rằng một cá nhân đang tự nguyện đăng ký dịch vụ như vậy.
• Bước tiếp theo trong quy trình xác minh cần được thực hiện là xác minh thông qua máy quét sinh trắc học (quét vân tay) và / hoặc OTP qua số di động hỗ trợ Aadhaar của cá nhân.
• Quá trình quét dấu vân tay này sẽ được khớp với cơ sở dữ liệu Aadhaar để xác nhận danh tính của từng cá nhân. OTP sẽ xác nhận rằng một cá nhân yêu cầu một dịch vụ và đã cấp quyền truy cập trực tuyến vào thông tin cá nhân và dữ liệu sinh học.
• Khi danh tính của bạn đã được xác nhận (thường mất vài phút), bạn có thể bắt đầu sử dụng các dịch vụ đó. Điều này có nghĩa là trong tương lai gần, bạn có thể bước vào bất kỳ cửa hàng nào và mua những gì bạn cần trong vòng vài phút chỉ với thẻ Aadhaar của mình.

eKYC Tại Việt Nam: Bước Tiến Trong Chuyển Đổi Số Ngành Ngân Hàng

Chính phủ Việt Nam đã xem xét việc áp dụng các phương tiện kỹ thuật số để đáp ứng yêu cầu KYC trong một thời gian, và đến ngày 4 tháng 12 năm 2020, chính phủ đã ban hành Thông tư sửa đổi các quy tắc hiện có và bao gồm quy trình cho KYC điện tử, hay eKYC.

Quy trình này chỉ áp dụng cho công dân và doanh nghiệp Việt Nam đăng ký tài khoản cá nhân và không áp dụng cho người nước ngoài hoặc các tài khoản đồng sở hữu.

Ngân hàng thiết lập quy trình và thủ tục cho eKYC

Trước khi được phép tiến hành eKYC, các ngân hàng (kể cả chi nhánh ngân hàng nước ngoài) phải thiết lập quy trình và thủ tục thực hiện các bước sau theo thông tư và một số luật liên quan:

• Thu thập các tài liệu tương tự như yêu cầu đối với KYC thông thường: đơn đăng ký theo mẫu của ngân hàng, tài liệu nhận dạng cá nhân như thẻ căn cước quốc gia hoặc hộ chiếu.
• Thực hiện kiểm tra và điều tra các tài liệu của người nộp đơn.
• Cảnh báo người nộp đơn về quy trình thực hiện KYC thông qua các phương tiện điện tử và các quy trình có thể khác với KYC truyền thống.
• Thông báo cho người nộp đơn kết quả điều tra eKYC và mở tài khoản bằng cách cung cấp số lượng và bất kỳ giới hạn nào về tài khoản cho khách hàng.

khái niệm KYC

Các yêu cầu quy định phương pháp eKYC

Khi xây dựng quy trình này, các ngân hàng có quyền quyết định phương pháp, hình thức và công nghệ sẽ được sử dụng, miễn là phương pháp đó đáp ứng các yêu cầu tối thiểu sau:

• Cần phải có đủ thông tin về khách hàng và xác nhận khách hàng là chính chủ. Một số ví dụ bao gồm các đặc điểm bất biến của khách hàng như giọng nói, khuôn mặt, dấu vân tay, miễn là chúng khó bị giả mạo và có độ chính xác cao.
• Phải có một phương thức để xác nhận tên của khách hàng trên đơn đăng ký.
• Cũng cần bao gồm một phương pháp để theo dõi nhận dạng khách hàng trong suốt vòng đời của tài khoản, so sánh thông tin đó với danh sách theo dõi của chính phủ và có khả năng giữ, thu giữ hoặc thực hiện các hành động khác đối với tài khoản nếu cần thiết.
• Tài khoản phải có khả năng duy trì và bảo mật các hồ sơ của cuộc điều tra eKYC cũng như danh tính và tài liệu ứng dụng của khách hàng trong suốt thời gian tồn tại của tài khoản và theo yêu cầu của pháp luật.

Quy định về tài khoản được mở bằng eKYC

Tài khoản được mở bằng eKYC phải được giới hạn trong số tiền giao dịch là 100 triệu đồng cho mỗi khách hàng mỗi tháng, ngoại trừ năm trường hợp cụ thể:

• Việc xác nhận danh tính được thực hiện thông qua cuộc gọi video phải đáp ứng các tiêu chuẩn nhất định về chất lượng và bảo mật.
• Ngân hàng sử dụng các tài liệu công khai để xác nhận danh tính của khách hàng.
• Sau khi tiến hành điều tra và xác nhận trên các chứng từ nhận được, ngân hàng gặp mặt trực tiếp chủ tài khoản.
• Chuyển khoản được thực hiện đến một tài khoản khác trong cùng một ngân hàng.
• Khách hàng đang thanh toán cho một phần của khoản vay do ngân hàng mà anh ta mở tài khoản nắm giữ tại đó.

Mặc dù phần lớn việc xác định mức độ công nghệ được sử dụng và các phương pháp cụ thể để xác nhận danh tính của khách hàng được giao cho từng ngân hàng, nhưng quy trình này về cơ bản đã có sẵn và sự cho phép để các ngân hàng thực sự bắt đầu triển khai eKYC tại Việt Nam là an toàn.

Tuy nhiên, hãy nhớ rằng các yêu cầu tương tự về tính bảo mật và an toàn vẫn phải được duy trì. Mặc dù một số mục đã được sửa đổi bổ sung trong thông tư này, nhưng quy trình cho eKYC là đáng chú ý nhất trong số đó. Các ngân hàng sẽ có thể thực hiện các luật mới bắt đầu từ ngày 5 tháng 3 năm 2021.

Các hình thức của KYC đều có mục đích chung là bảo vệ các chủ đầu tư và các nhà tư vấn đầu tư. Bằng việc tư vấn về đầu tư đồng tiền ảo thì các chủ đầu tư sẽ biết được nên đầu tư như thế nào để đạt được hiệu quả cao nhất đồng thời lựa chọn hình thức đầu tư phù hợp với hoàn cảnh cá nhân. Hơn nữa, các nhà tư vấn đầu tư cũng sẽ nhận định được các khách hàng nào có thể hay không thể đưa vào danh sách đầu tư.