Rau kinh giới là một loại rau thơm quen thuộc trong ẩm thực Việt Nam. Không chỉ là một loại rau ăn kèm, kinh giới còn được biết đến với nhiều công dụng hỗ trợ sức khỏe. Hãy cùng khám phá những lợi ích tuyệt vời của loại rau này!
Mục Lục
Rau Kinh Giới Là Gì?
Rau kinh giới tươi xanh, một loại rau thơm phổ biến trong ẩm thực Việt Nam.
Rau kinh giới, với tên khoa học là Elsholtzia ciliata, còn được gọi với nhiều tên khác như giả tô, tịnh giới, hay kinh giới tuệ. Đây là một loại cây thân thảo, mọc thẳng, thường cao từ 50-80cm, được trồng rộng rãi khắp cả nước.
Trong Đông y, rau kinh giới được xem như một vị thuốc quý. Trong ẩm thực, nó là một loại rau thơm, có thể ăn sống, dùng để nấu nước uống, hoặc xay sinh tố.
Phân Biệt Rau Kinh Giới và Rau Tía Tô
Nhiều người dễ nhầm lẫn rau kinh giới với tía tô do hình dáng tương đối giống nhau. Vậy rau kinh giới và rau tía tô có phải là một?
Câu trả lời là không. Rau kinh giới và tía tô là hai loại rau khác nhau, mặc dù có một số điểm tương đồng về hình dáng và mùi thơm. Để phân biệt rõ hơn, bạn có thể dựa vào những đặc điểm sau:
Mùi Vị
Rau kinh giới có mùi thơm nồng đặc trưng, mạnh hơn so với tía tô, vì chứa hàm lượng tinh dầu cao hơn. Kinh giới thường được dùng để ăn sống, ví dụ như ăn kèm với bún đậu mắm tôm, bún bò, hoặc bánh tráng thịt luộc.
Ngược lại, lá tía tô có thể dùng để ăn sống hoặc chế biến trong các món ăn như luộc, hấp, om…
Màu Sắc
Rau kinh giới có màu xanh tươi ở cả hai mặt lá.
Lá kinh giới có màu xanh tươi ở cả hai mặt. Trong khi đó, lá tía tô có mặt trên màu xanh, mặt dưới màu tím (hoặc tím nhiều hơn xanh).
Lá tía tô có mặt trên màu xanh và mặt dưới màu tím đặc trưng.
Kích Thước
Lá tía tô thường lớn hơn lá kinh giới. Rau kinh giới có chiều rộng từ 1-4cm và chiều dài khoảng 2-5cm; lá tía tô thường rộng 2-10cm và dài 4-12cm.
Lợi Ích Tuyệt Vời Của Rau Kinh Giới
Trị Cảm Cúm
Rau kinh giới chứa thymol và carvacrol giúp tiêu diệt vi khuẩn cúm, giảm các triệu chứng cảm lạnh.
Trong rau kinh giới chứa các hợp chất thymol và carvacrol có khả năng tiêu diệt vi khuẩn gây cúm. Do đó, kinh giới giúp hỗ trợ điều trị các triệu chứng cảm cúm như sốt, cảm lạnh, đau nhức cơ thể. Khi có dấu hiệu cảm cúm, bạn có thể nấu cháo trắng với rau kinh giới, thêm hành lá hoặc tía tô, ăn nóng để cảm thấy dễ chịu hơn.
Ngoài ra, rau kinh giới còn có đặc tính thông mũi, giảm nghẹt mũi do cảm hoặc dị ứng. Bạn có thể xông mũi bằng cách thêm vài giọt tinh dầu kinh giới vào bát nước nóng và hít hơi nước.
Bảo Vệ Sức Khỏe Tim Mạch
Rau kinh giới giàu kali giúp kiểm soát huyết áp và nhịp tim, bảo vệ tim mạch.
Rau kinh giới là nguồn cung cấp kali dồi dào, giúp kiểm soát huyết áp và ổn định nhịp tim. Các chất chống oxy hóa trong rau cũng ngăn ngừa stress oxy hóa, một trong những yếu tố nguy cơ gây bệnh tim.
Tiêu Diệt Ký Sinh Trùng Đường Ruột
Thymol và carvacrol trong rau kinh giới có khả năng tiêu trừ ký sinh trùng đường ruột, hỗ trợ tiêu hóa.
Hai hoạt chất thymol và carvacrol trong rau kinh giới có khả năng tiêu diệt các loại ký sinh trùng đường ruột như giun, sán, từ đó cải thiện hệ tiêu hóa, làm dịu các cơn đau do rối loạn dạ dày và khó tiêu. Rau kinh giới cũng có thể giúp giảm đau bụng kinh ở phụ nữ.
Hỗ Trợ Đẩy Lùi Tình Trạng Mất Ngủ
Flavonoid trong rau kinh giới có tác dụng an thần, giảm căng thẳng, giúp ngủ ngon hơn.
Rau kinh giới chứa một lượng flavonoid nhất định, có tác dụng an thần, kháng viêm, giúp giảm căng thẳng, stress, giảm đau đầu và hỗ trợ giấc ngủ ngon hơn.
Ngăn Ngừa Lão Hóa
Rosmarinic acid trong rau kinh giới giúp chống oxy hóa, làm chậm quá trình lão hóa da.
Chất chống oxy hóa mạnh mẽ rosmarinic acid có trong rau kinh giới giúp đẩy lùi các dấu hiệu lão hóa, mang lại làn da tươi trẻ và tràn đầy sức sống.
Làm Sạch Hệ Hô Hấp
Các chất trong rau kinh giới giúp trị ho, tan đờm, bảo vệ phổi và giảm nguy cơ nhiễm trùng xoang.
Các hợp chất flavonoid, tecpen và carvacrol trong rau kinh giới có tác dụng trị ho, long đờm, giúp tống đờm ra khỏi phổi và bảo vệ cơ thể khỏi nguy cơ ung thư phổi. Ngoài ra, nó còn giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng xoang.
Trị Chảy Máu Cam, Tiểu Tiện Hoặc Đại Tiện Ra Máu
Theo Đông y, ăn hoặc uống lá, hoa kinh giới có thể giúp trị chảy máu cam, tiểu tiện hoặc đại tiện ra máu.
- Trị chảy máu cam: Đun sôi hoa kinh giới với 200ml nước lọc. Đun đến khi nước sắc lại còn 100ml thì chia làm 2 lần uống mỗi ngày.
Rau kinh giới hỗ trợ điều trị chảy máu cam theo phương pháp dân gian.
- Trị đại tiện ra máu: Nghiền lá kinh giới thành bột, hòa với nước cháo gạo nếp, uống 3 lần/ngày cho đến khi hết.
- Trị tiểu tiện ra máu: Dùng lá kinh giới và sa nhân sao khô, nghiền thành bột nhuyễn, hòa với nước hồ nếp, uống khoảng 3 lần mỗi ngày.
Chữa Dị Ứng
Đối với các trường hợp dị ứng thức ăn hoặc thời tiết, có thể lấy ngọn cây kinh giới (có kèm hoa) sao nóng già. Sau đó, gói ngọn kinh giới đã sao vào miếng vải rồi chà xát lên vùng da bị dị ứng. Thực hiện vài lần, tình trạng dị ứng sẽ giảm bớt.
Rau kinh giới có thể giúp giảm các triệu chứng dị ứng ngoài da.
Tác Hại Của Rau Kinh Giới Khi Sử Dụng Sai Cách
Tinh dầu oregano, chiết xuất từ lá rau kinh giới, được sử dụng rộng rãi như một phương thuốc chữa bệnh. Tuy nhiên, việc sử dụng rau kinh giới và tinh dầu oregano không đúng cách có thể gây ra một số tác dụng phụ không mong muốn. Cần lưu ý những điều sau:
- Phụ nữ mang thai và cho con bú: Không nên uống tinh dầu oregano trực tiếp vì có thể làm tăng nguy cơ sảy thai hoặc ảnh hưởng xấu đến thai nhi.
Phụ nữ mang thai và cho con bú cần thận trọng khi sử dụng tinh dầu kinh giới oregano.
- Người đang dùng thuốc chống đông máu: Tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng tinh dầu oregano vì nó có thể làm tăng nguy cơ chảy máu ở người bị rối loạn đông máu.
- Người bệnh tiểu đường: Thận trọng khi dùng tinh dầu kinh giới vì nó có thể làm giảm lượng đường trong máu.
Người bệnh tiểu đường nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi dùng tinh dầu kinh giới.
- Người sắp phẫu thuật: Nên ngừng sử dụng tinh dầu kinh giới 2 tuần trước khi phẫu thuật vì nó có thể làm tăng nguy cơ chảy máu.
- Uống oregano có thể làm giảm khả năng đào thải lithium ra khỏi cơ thể, dẫn đến tăng nồng độ lithium trong cơ thể và gây ra các tác dụng phụ nghiêm trọng.
- Sử dụng tinh dầu oregano quá nhiều có thể gây khó chịu dạ dày do tác dụng lợi tiểu. Ngoài ra, một số người có thể bị phát ban khi bôi tinh dầu này lên da.
Rau Kinh Giới Ăn Với Món Gì?
Nộm Rau Muống Kinh Giới
Món nộm rau muống kinh giới thanh mát, hấp dẫn.
Nguyên liệu:
- Rau muống
- Kinh giới
- Đậu hũ
- Giá đỗ
- Chanh
- Đậu phộng, mè rang
- Gia vị: Đường, muối, nước mắm, tỏi, ớt
Cách thực hiện:
- Rau muống rửa sạch, bỏ lá, chần qua nước sôi. Đậu hũ cắt sợi vừa ăn. Giá đỗ chần sơ. Rau kinh giới cắt nhỏ. Mè rang thơm.
- Pha nước mắm trộn gỏi: nước mắm, nước cốt chanh, đường, muối, tỏi, ớt băm, nêm vừa ăn.
- Trộn đều đậu hũ, rau muống, kinh giới, giá đỗ, bày ra đĩa. Rắc mè, đậu phộng rang lên trên, chan nước trộn gỏi và thưởng thức.
Thịt Bò Nướng Với Rau Kinh Giới
Thịt bò nướng rau kinh giới thơm lừng, đậm đà hương vị.
Nguyên liệu:
- Thịt bò
- Rau kinh giới
- Cần tây, hành tây
- Gia vị: Đường, muối, nước mắm, ớt, tỏi,…
Cách thực hiện:
- Thịt bò rửa sạch, thái lát mỏng. Hành tây thái nhỏ, cần tây xay nhuyễn, lọc lấy nước.
- Trộn hành tây băm nhỏ, nước ép cần tây với các loại gia vị vừa khẩu vị, ướp thịt bò ít nhất 60 phút.
- Rau kinh giới rửa sạch, băm nhỏ, rải lên bề mặt thịt bò đã ướp. Kẹp thịt vào vỉ, nướng (để mặt có kinh giới hướng lên). Khi thịt chín là có thể dùng được ngay.
Với những công dụng tuyệt vời và cách chế biến đa dạng, rau kinh giới xứng đáng là một loại rau không thể thiếu trong bữa ăn hàng ngày của gia đình bạn. Hãy sử dụng rau kinh giới đúng cách để tận hưởng trọn vẹn những lợi ích mà nó mang lại nhé!