kHz, viết tắt của kilohertz, là đơn vị đo tần số (chu kỳ trên giây). Trong lĩnh vực âm thanh kỹ thuật số, kHz biểu thị số lượng mẫu dữ liệu được sử dụng mỗi giây để tái tạo tín hiệu âm thanh analog dưới dạng kỹ thuật số. Số lượng mẫu này còn được gọi là tốc độ lấy mẫu hoặc tần số lấy mẫu.
Cần lưu ý rằng khái niệm này thường bị nhầm lẫn với một thuật ngữ phổ biến khác trong âm thanh kỹ thuật số là bitrate (đo bằng kbps). Sự khác biệt chính giữa hai thuật ngữ này là bitrate đo kích thước của mỗi mẫu (số lượng bit trên một mẫu), trong khi kHz đo số lượng mẫu được thu thập mỗi giây (tần số lấy mẫu).
Mục Lục
Các Tỷ Lệ Lấy Mẫu Phổ Biến Trong Âm Thanh Kỹ Thuật Số
Trong lĩnh vực âm thanh kỹ thuật số, bạn sẽ thường xuyên bắt gặp các tỷ lệ lấy mẫu sau:
-
8 kHz: Thường được sử dụng cho các ứng dụng như ghi âm giọng nói, sách nói (audiobook), và các nội dung tương tự.
-
22 kHz: Thích hợp cho việc số hóa các bản ghi âm mono như đĩa than vinyl và băng cassette.
-
32 kHz: Được sử dụng cho phát trực tuyến nhạc và phát thanh.
-
44.1 kHz: Tiêu chuẩn cho đĩa CD audio và thường được coi là chuẩn thực tế cho nhạc tải xuống từ các nền tảng như iTunes ở các định dạng như MP3, AAC, WMA và nhiều định dạng khác.
-
48 kHz và 96 kHz: Thường được sử dụng trong các thiết bị âm thanh độ phân giải cao và các ứng dụng âm thanh chuyên nghiệp.
Tần Số Lấy Mẫu (kHz) Có Quyết Định Chất Lượng Âm Thanh?
Về mặt lý thuyết, tần số lấy mẫu càng cao (giá trị kHz càng lớn), chất lượng âm thanh càng tốt. Điều này xuất phát từ việc sử dụng nhiều mẫu dữ liệu hơn để mô tả chính xác dạng sóng âm thanh analog.
Nguyên tắc này thường đúng đối với âm nhạc kỹ thuật số chứa sự pha trộn phức tạp của các tần số khác nhau. Tuy nhiên, khi xử lý các loại âm thanh khác đơn giản hơn như giọng nói, lý thuyết này có thể không còn đúng hoàn toàn.
Ví dụ: tỷ lệ lấy mẫu phổ biến cho giọng nói là 8 kHz, thấp hơn đáng kể so với chất lượng CD audio ở mức 44.1 kHz. Điều này là do dải tần số của giọng nói con người chỉ nằm trong khoảng từ 0.3 đến 3 kHz. Do đó, trong trường hợp này, tần số lấy mẫu cao hơn không nhất thiết đồng nghĩa với chất lượng âm thanh tốt hơn.
Hơn nữa, khi tần số lấy mẫu tăng lên đến mức mà hầu hết mọi người không thể nghe thấy (thường là khoảng 20 kHz), người ta cho rằng ngay cả những tần số “siêu âm” này cũng có thể ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng âm thanh.
Để kiểm chứng điều này, bạn có thể thử nghe một âm thanh ở tần số cực cao mà thiết bị âm thanh của bạn hỗ trợ nhưng bạn không nghe thấy được. Tùy thuộc vào thiết bị, bạn có thể nhận thấy những tiếng lách tách, tiếng rít hoặc các âm thanh lạ khác.
Những âm thanh này có thể là dấu hiệu cho thấy tốc độ lấy mẫu đang được đặt quá cao. Trong trường hợp này, bạn có thể cân nhắc mua các thiết bị chuyên dụng hỗ trợ các tần số cao đó hoặc giảm tốc độ lấy mẫu xuống một mức hợp lý hơn, chẳng hạn như 44.1 kHz.