Scientology, hay còn gọi là “Khoa Luận Giáo”, là một tôn giáo gây tranh cãi được thành lập vào những năm 1950. Đến nay, Scientology vẫn là một chủ đề thu hút sự chú ý và những ý kiến trái chiều. Điểm đặc biệt của tôn giáo này là chiến lược phát triển độc đáo, tuy nhiên, cũng chính chiến lược đó đang đặt ra những thách thức lớn trong kỷ nguyên số.
Một trong những người chỉ trích Scientology mạnh mẽ nhất là nữ diễn viên người Mỹ Leah Marie Remini. Những lời tố cáo và phản biện của Remini đã trở thành thách thức lớn nhất đối với Scientology trong bối cảnh xã hội hiện đại. Vậy Scientology là gì? Tại sao nó lại gây nhiều tranh cãi đến vậy?
Scientology được sáng lập bởi nhà văn người Mỹ L. Ron Hubbard (1911 – 1986). Tôn giáo này bắt nguồn từ ý tưởng Dianetics – “Thuyết xuyên hồn” – được Hubbard giới thiệu vào tháng 5 năm 1952. Sau một số khó khăn, Hubbard đã đóng cửa Quỹ Dianetics và đổi tên thành Scientology, chính thức biến nó thành một tôn giáo.
“Scientology” là sự kết hợp của “scio” (sự hiểu biết, nhận thức, phân biệt) trong tiếng Latinh và “logos” (nghiên cứu, lý luận) trong tiếng Hy Lạp. Có thể hiểu đơn giản, Scientology là “Khoa Luận Giáo”, một tôn giáo giúp các tín đồ có khả năng hiểu biết, lý luận để đạt được sự thấu cảm với chính mình và thế giới xung quanh.
Triết lý cốt lõi của Scientology tập trung vào con người. Theo đó, những phân tích và trải nghiệm cá nhân sẽ định hình bản thân mỗi người và cách họ phản ứng với thế giới. Mục tiêu cuối cùng là đạt đến trạng thái “trong sạch”.
Scientology không áp đặt bất kỳ giáo điều hay tư tưởng cụ thể nào. Thay vào đó, khuyến khích các tín đồ tự khám phá sự thật thông qua quan sát và trải nghiệm cá nhân. Những trải nghiệm này sẽ được cải thiện theo thời gian và thông qua những gì họ học được từ Scientology.
Scientology được xem là một dạng bán khoa học. Tôn giáo này tự định nghĩa các học thuyết của mình là một dạng khoa học, bởi vì cả tín đồ và các nhà khoa học đều hướng tới một mục tiêu cao cả hơn. Mục tiêu tối thượng của Scientology là giúp con người đạt được trạng thái “trong sạch” thông qua trải nghiệm, phân tích và thấu hiểu. Vì lý do này, Scientology tránh sử dụng các khái niệm như “niềm tin” hay “đức tin” khi nói về giáo lý của mình.
Scientology tin rằng nhận thức đạt được là kết quả của khoa học, trong đó “Trình xuyên hồn” có thể được tạo ra và phát triển dựa trên phản ứng của con người thông qua trải nghiệm.
Một công cụ quan trọng trong Scientology là E-Meter, một thiết bị đo hoạt động dựa trên nguyên lý kích ứng điện da. E-Meter được sử dụng để đo cảm xúc và phản ứng của con người, giúp họ định lượng chính xác những phản ứng đó.
Thông qua phân tích, hỏi đáp và đo đạc bằng E-Meter, con người có thể xác định nguồn gốc của những sang chấn tâm lý và từ đó cải thiện tình trạng bản thân. Nhận thức cá nhân đóng vai trò trung tâm trong triết lý của Scientology, và nó quyết định mọi thứ.
Khi nhắc đến Scientology, không thể không nhắc đến mối liên hệ với nam diễn viên nổi tiếng Tom Cruise. Anh là một trong những người nổi tiếng nhất công khai ủng hộ Scientology.
Cruise được cho là đã tham gia Scientology từ năm 1990, dưới sự dẫn dắt của người vợ đầu tiên, Mimi Rogers. Ban đầu, Cruise ghi nhận Scientology vì những bài giảng của Hubbard đã giúp anh cải thiện chứng khó đọc. Dần dần, Cruise trở thành một người mộ đạo và là một “siêu sao” của Scientology, mặc dù tôn giáo này phủ nhận điều đó và khẳng định anh chỉ là một giáo dân bình thường.
Nhiều người cho rằng các cuộc ly hôn của Cruise với Rogers, Nicole Kidman và Katie Holmes đều có ảnh hưởng của Scientology. Có lẽ vì gia nhập giáo phái này mà hai cuộc hôn nhân sau này của Tom Cruise không được hạnh phúc.
Năm 2016, Katie Holmes ly dị Cruise vì lo ngại con gái Suri sẽ bị cắt đứt liên lạc với mẹ nếu gia nhập Scientology. Nỗi lo này xuất phát từ trường hợp của Nicole Kidman, vợ cũ của Tom Cruise. Theo nhiều nguồn tin, Nicole Kidman chưa bao giờ hoàn toàn tin tưởng vào Scientology, một phần vì cha cô là một nhà tâm lý học. Scientology cũng luôn dè chừng Kidman. Sau khi ly dị Cruise, Kidman đã bị con gái chung Bella cắt đứt liên lạc và thậm chí không được mời đến dự đám cưới.
Không muốn rơi vào hoàn cảnh tương tự, Katie Holmes đã quyết định chấm dứt cuộc hôn nhân sáu năm với Tom Cruise khi một thành viên của Scientology chuyển đến sống cùng họ ở Los Angeles để đảm bảo nam tài tử được “chăm sóc đúng cách”.
Năm 2016, Leah Remini đã đưa ra những tiết lộ gây sốc về Scientology trong một buổi “hỏi gì đáp nấy” trên Reddit. Đây là một phần trong chiến dịch quảng bá cho chương trình dài kỳ tố cáo sai phạm của Scientology mang tên “Leah Remini: Scientology và Hậu quả”.
Remini từng là thành viên của Nhà thờ Scientology trong 30 năm, nhưng sau đó đã thay đổi quan điểm và quyết tâm tố cáo tôn giáo này. Theo Remini, Scientology đã hà hiếp các tín đồ, buộc họ phải im lặng và phục tùng.
Những tiết lộ của Remini bao gồm việc Tom Cruise được coi là “Đấng cứu thế”, và những người nổi tiếng được tôn trọng hơn rất nhiều so với các giáo dân bình thường. Khi đạt đến “Chiếc cầu thứ 8” – điểm tối thượng theo giáo lý của Hubbard – các tín đồ được thông báo rằng Chúa trời đã nói dối với Hubbard. Điều này đồng nghĩa với việc họ sẽ phải chi thêm “hàng trăm ngàn đô la nữa, và không có giới hạn nào trong Scientology”.
Ngoài ra, Remini còn đưa ra nhiều cáo buộc khác liên quan đến tình trạng lạm dụng, ép buộc tín đồ về công sức và tiền bạc, cũng như ngăn cấm họ rời khỏi đạo hoặc tố cáo tổ chức.
Nhà sáng lập Scientology, Hubbard, cho rằng bác sĩ tâm thần là nguồn gốc của nhiều sai lầm thảm khốc trên thế giới, là công cụ đàn áp chính trị, và là nguyên nhân sinh ra những nhà độc tài như Adolf Hitler.
Hubbard cũng là một nhân vật gây tranh cãi. Ông được xem là một trong những tác giả năng suất nhất mọi thời đại. Nếu bạn biết đến cuốn “The Way to Happiness” (Đường đến hạnh phúc), thì có lẽ bạn sẽ ngạc nhiên khi biết rằng Hubbard là tác giả của cuốn sách này. Cuốn sách này được xuất bản năm 1980, liệt kê 21 chuẩn mực đạo đức, được các ngôi sao giải trí quảng bá rầm rộ, sau đó được dịch ra 70 thứ tiếng khác nhau và lập kỷ lục Guinness cho tác phẩm được dịch nhiều nhất thế giới.
Theo Nhà thờ Scientology, Hubbard đã viết 65 triệu chữ cho Dianetics và Scientology, với số lượng chiếm 500.000 trang giấy, 3.000 bài giảng được ghi âm và 100 bài được ghi hình. Ông cũng được cho là đã viết 500 tiểu thuyết và truyện ngắn, mặc dù chất lượng của những tác phẩm này vẫn còn là một dấu hỏi.
Ngoài việc viết lách để quảng bá cho Scientology, Hubbard cũng định hình một chiến lược mở rộng giáo phái rất rõ ràng. Đó là sử dụng danh tiếng cá nhân và chiêu mộ những người nổi tiếng, đa phần từ giới showbiz, để tạo sức ảnh hưởng lan tỏa. Những nhân vật như Tom Cruise đã nhanh chóng được tận dụng để xây dựng thanh thế cho Scientology.
Tuy nhiên, phương pháp sử dụng người nổi tiếng này đã gây ra tác dụng ngược trong thời đại mạng xã hội. Một “cựu giáo dân” như Leah Remini hoàn toàn có thể tận dụng sức lan tỏa của mạng xã hội để chỉ trích Scientology mà không cần lên sóng truyền hình hay tổ chức sự kiện.
Reddit và các mạng xã hội khác đang trở thành một mối đe dọa lớn đối với Scientology. Đây là một cuộc chơi mà có lẽ chính Hubbard cũng không ngờ tới: chính chiến lược của ông lại trở thành mầm họa.
Scientology là một tôn giáo phức tạp và gây tranh cãi, với một lịch sử phát triển đầy thăng trầm. Từ những tuyên bố về khả năng chữa lành tâm lý đến những cáo buộc về lạm dụng và kiểm soát, Scientology đã thu hút sự chú ý của dư luận và tạo ra nhiều cuộc tranh luận gay gắt. Tương lai của Scientology sẽ phụ thuộc vào cách tôn giáo này thích nghi với những thách thức của thời đại số và giải quyết những mối quan ngại về đạo đức và tính minh bạch.