Hai khái niệm “Lập nghiệp” và “Startup” thường xuyên bị nhầm lẫn. Bài viết này sẽ giúp bạn phân biệt rõ ràng hai khái niệm này, từ đó có cái nhìn chính xác hơn về con đường kinh doanh mà mình lựa chọn.
Mục Lục
1. Doanh nghiệp SME là gì?
SME (viết tắt của Small and Medium Enterprise) được dịch là Doanh nghiệp vừa và nhỏ. Đây là thuật ngữ dùng để chỉ các doanh nghiệp có quy mô vừa và nhỏ, đã đi vào hoạt động kinh doanh ổn định.
Startup, mặt khác, là thuật ngữ dùng để chỉ các công ty mới thành lập, thường là trong lĩnh vực công nghệ, và đang trong giai đoạn tìm kiếm mô hình kinh doanh hiệu quả. Peter Thiel, một nhà đầu tư nổi tiếng, định nghĩa Startup là một tổ chức giải quyết một vấn đề của thị trường, nhưng giải pháp còn chưa rõ ràng và có nhiều rủi ro. Startup thường nhắm đến thị trường lớn, thậm chí là toàn cầu.
2. Quy mô
SME thường có quy mô nhỏ, hoạt động trong phạm vi địa phương hoặc khu vực nhỏ. Ví dụ như mở quán ăn, cửa hàng phở, quán cà phê, trà sữa.
Startup thường có tham vọng lớn hơn, hướng đến thị trường rộng lớn và có khả năng mở rộng quy mô nhanh chóng. Để cạnh tranh với các đối thủ lớn, Startup cần có lợi thế cạnh tranh khác biệt, những sản phẩm độc đáo hoặc những giải pháp sáng tạo.
Việc thành lập SME không đòi hỏi quá nhiều vào lợi thế cạnh tranh khác biệt hay những ý tưởng đột phá, vì quy mô hoạt động nhỏ và cạnh tranh chủ yếu ở thị trường địa phương. Ngược lại, Startup cần có lợi thế cạnh tranh rõ ràng để đối đầu với các đối thủ lớn khi mở rộng quy mô.
3. Mục tiêu
Startup tập trung vào việc quy trình hóa các công việc trong bộ máy quản lý và vận hành để có thể dễ dàng chuyển giao cho nhiều người, nhiều địa điểm khác nhau.
SME thường lựa chọn các ngành nghề kinh doanh có lợi nhuận cao và ổn định. Ưu điểm của SME là bộ máy quản lý gọn nhẹ, linh hoạt, giúp họ dễ dàng thích ứng với thị trường. Các ngành như nhà hàng, thực phẩm, thời trang, hàng tiêu dùng là những lựa chọn phổ biến của SME.
Các nghiên cứu về SME ở Indonesia cho thấy phần lớn các doanh nghiệp SME hoạt động trong lĩnh vực thực phẩm và do phụ nữ quản lý. Nếu các ngành dịch vụ như nhà hàng có thể quy trình hóa, chúng có thể tăng trưởng quy mô và phát triển thành chuỗi hoặc mô hình nhượng quyền.
4. Chủ đầu tư
Đa số SME là doanh nghiệp cá nhân hoặc gia đình, do đó việc điều hành thường do các thành viên gia đình đảm nhiệm. Điều này có thể hạn chế khả năng thu hút các nhà quản lý giỏi hoặc áp dụng các phương pháp quản lý chuyên nghiệp. Khi SME phát triển lớn hơn, việc chuyển đổi sang mô hình công ty cổ phần và có chế độ đãi ngộ hấp dẫn cho các nhà quản lý chuyên nghiệp là cần thiết.
Startup thường sẵn sàng chia sẻ cổ phần cho nhiều nhà đầu tư khác để có thể sử dụng nguồn vốn đó để phát triển nhanh chóng. Các founder của Startup thường chỉ giữ một phần nhỏ cổ phần.
5. Khả năng phát triển
Startup khi bán thêm một đơn vị sản phẩm thường không tốn thêm nhiều chi phí, nhờ vào khả năng tiết kiệm chi phí. Điều này thường thấy ở các công ty làm về phần mềm, công nghệ thông tin, dịch vụ số hoặc thương mại điện tử.
SME khi muốn mở rộng quy mô cần đầu tư thêm chi phí để thuê địa điểm, tuyển dụng nhân viên, thuê quản lý. Việc sản xuất thêm sản phẩm cũng tốn thêm nhân lực, nguyên liệu, khấu hao thiết bị, chi phí quản lý. Đây là một trong những hạn chế khiến SME khó tăng trưởng đột phá.
6. Xây dựng mô hình kinh doanh mới hay truyền thống
SME tập trung vào việc xây dựng dựa trên các mô hình kinh doanh vừa và nhỏ đã có sẵn và được chứng minh về hiệu quả. Khi hoạt động kinh doanh được triển khai, SME có thể mang lại lợi nhuận và lợi tức đầu tư ngay lập tức.
Startup tập trung giải quyết các vấn đề mới của xã hội hoặc giải quyết vấn đề cũ nhưng với mô hình mới hiệu quả hơn. Startup thường tạo ra ảnh hưởng lớn đến cách quản lý của xã hội và làm thay đổi các mô hình kinh doanh truyền thống.
7. Tốc độ tăng trưởng
SME có thể có lợi nhuận ngay từ những ngày đầu tiên, nhưng tốc độ tăng trưởng thường không cao và chưa có sự đột phá. Tuy nhiên, nếu có nguồn vốn dồi dào, sự phát triển có thể nhanh hơn.
Startup thường mất thời gian đầu để có được người dùng quan tâm và số lượng nhất định. Giai đoạn đầu thường thua lỗ và cần được nhà đầu tư rót vốn liên tục, mặc dù hiệu quả chưa thấy ngay. Tuy nhiên, nếu đến thời điểm thành công, lợi nhuận sẽ tăng trưởng theo cấp số nhân.
Bài viết trên đã chỉ ra một vài điểm khác biệt giữa SME và Startup. Hy vọng những thông tin này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về hai mô hình kinh doanh này và đưa ra lựa chọn phù hợp với mục tiêu và nguồn lực của mình. Dù bạn phát triển ở quy mô nào, điều quan trọng là tạo ra giá trị cho xã hội và tạo ra nguồn doanh thu dồi dào.