Shōnen, shōjo, seinen và josei là bốn thể loại (genre) hoặc tag truyện tranh/hoạt hình (manga/anime) lớn của Nhật Bản phổ biến tại Việt Nam. Shōnen và shōjo hướng đến đối tượng dưới 18 tuổi, trong khi seinen và josei nhắm đến độc giả trưởng thành hơn. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ sự khác biệt giữa shōjo và shōnen, seinen và josei.
Mục Lục
1. Shōjo Là Gì?
Shōjo (少女) trong tiếng Nhật có nghĩa là “thiếu nữ,” dùng để chỉ những cô gái đang ở độ tuổi mới lớn.
Anime/manga shōjo chủ yếu dành cho nữ giới, nhưng không có nghĩa là nam giới không thể thưởng thức.
Nội dung shōjo thường xoay quanh các cô gái trẻ với những câu chuyện tình lãng mạn, mơ mộng. Đó có thể là một cô gái bình thường gặp gỡ “soái ca” đẹp trai, giàu có, học giỏi nhưng có quá khứ bí ẩn, hoặc một nàng Bạch Tuyết gặp hoàng tử. Nếu bạn là fan của tiểu thuyết ngôn tình, đây chắc chắn là thể loại phù hợp.
Bộ shōjo manga đầu tiên là “Anmitsu Hime” (1949), kể về cuộc phiêu lưu của công chúa Anmitsu. Nét vẽ thời kỳ đầu khá đơn giản, khuôn mặt nhân vật được giản lược, khác với phong cách lung linh, trau chuốt hiện nay.
Ngày nay, gần 90% tác giả shōjo manga là nữ. Tuy nhiên, vào những năm 1950-1960, những mangaka tiên phong lại là nam giới. Họ viết cả shōnen và shōjo trước khi chuyển hẳn sang shōnen. Ban đầu, mối quan hệ mẹ – con gái chiếm ưu thế. Sau khi các mangaka nữ tham gia, mối quan hệ tình cảm nam-nữ trở thành yếu tố không thể thiếu. Từ những năm 1970, shōjo manga bắt đầu xuất hiện thêm các yếu tố khác như viễn tưởng, hài, tình cảm gia đình, tình bạn, tình cảm đồng giới, kinh dị… Điều này giúp shōjo manga phong phú hơn về nội dung và nét vẽ, đồng thời tạo tiền đề cho sự phát triển của các dòng truyện khác.
2. Shōnen Là Gì?
Trái ngược với shōjo, shōnen (少年) trong tiếng Nhật có nghĩa là “thiếu niên,” chỉ những cậu trai đang ở độ tuổi dậy thì. Anime/manga shōnen thường dành cho nam giới, nhưng không quá kén chọn giới tính như shōjo. Các yếu tố lãng mạn thường mờ nhạt, thay vào đó là những pha hành động kịch tính.
Nhân vật chính trong shōnen manga thường là nam. Truyện thường có các cảnh hành động, đánh nhau, đề cao tình bạn thân thiết trong thể thao hoặc chiến đấu. Thể loại này thường miêu tả những thách thức đối với khả năng, kỹ năng và sự trưởng thành của nhân vật chính, nhấn mạnh sự tự hoàn thiện, kỷ luật, hy sinh khi làm nhiệm vụ, phục vụ xã hội, cộng đồng và gia đình.
Một số bộ shōnen điển hình: One Piece, Nanatsu No Taizai, One Punch Man…
Vậy shōjo khác gì shōnen? Shōjo hướng đến thiếu nữ, còn shōnen hướng đến thiếu niên dưới 18 tuổi (nhưng trên 18 tuổi vẫn có thể xem).
3. Seinen Là Gì?
Seinen (青年) là từ tiếng Nhật có nghĩa là “thanh niên” (young men), không liên quan đến tình dục. Anime/manga seinen chủ yếu dành cho nam giới từ 18 tuổi trở lên.
Seinen đa dạng về chủ đề như tôn giáo, thần thoại, truyền thuyết, kinh dị, quân sự, khoa học viễn tưởng… Cốt truyện phức tạp hơn, nhân vật không được lý tưởng hóa như shōnen. Nhiều seinen rất thực tế, nét vẽ thể hiện biểu cảm nhân vật một cách chân thực. Tương tự shōnen, seinen cũng tập trung vào hành động, nhưng ở mức độ nặng hơn. Nhân vật có thể bị giết hoặc bị thương nặng, có thể có nội dung liên quan đến tình dục.
Một số bộ seinen điển hình: 20th Century Boys, Monster…
4. Josei Là Gì?
Josei (女性) trong tiếng Nhật nghĩa là “nữ giới” (người đã trưởng thành). Ngược lại với seinen, anime/manga josei chủ yếu dành cho nữ giới từ 18 tuổi trở lên.
Những câu chuyện josei hướng đến những kinh nghiệm hằng ngày của phụ nữ Nhật Bản. Tuy có vài truyện nói về trường trung học, nhưng hầu hết là về cuộc sống của phụ nữ trưởng thành. Phong cách josei là một phiên bản tự chủ, thực tế hơn của shōjo, giữ những đường nét dài thướt tha và bỏ qua những đôi mắt to long lanh. Josei có thể miêu tả sinh động những hành vi lãng mạn thực tế hơn (không phải kiểu lãng mạn lý tưởng) và có thể có yếu tố 18+.
“Josei” thỉnh thoảng được dùng trong anime/manga (thường là với nhân vật nam) để ám chỉ sở thích tình dục với phụ nữ lớn tuổi hơn, đối lập với Lolicon.
Một số bộ josei điển hình: You, Be Love…
Vậy seinen khác gì josei? Sự khác nhau giữa seinen và josei là ở đối tượng người xem: nam giới và nữ giới trên 18 tuổi.
5. Một Số Thể Loại Nhỏ Khác
- Shōnen Ai: Anime/manga đề cập đến mối quan hệ tình cảm giữa nam với nam.
- Yaoi: Tương tự shōnen ai nhưng có cảnh quan hệ thể xác.
- Shōjo Ai: Anime/manga đề cập đến mối quan hệ tình cảm giữa nữ với nữ.
- Yuri: Tương tự shōjo ai nhưng có cảnh quan hệ thể xác.
- Comedy: Có yếu tố gây cười.
- Romance: Đề cập đến chuyện tình cảm.
- School Life: Lấy bối cảnh học đường và những vấn đề liên quan.
- Smut: Truyện có đề cập đến cảnh quan hệ thể xác, nhưng không lộ liễu như Hentai.
- Gender Bender: Giới tính nhân vật có sự thay đổi.
- Harem/Re-harem: Một nam được nhiều nữ yêu/một nữ được nhiều nam yêu.
- Horror: Có yếu tố kinh dị.