Tiếp nối phần 1 của Hướng dẫn học đàn guitar cơ bản, bài viết này sẽ trang bị cho bạn những kiến thức và kỹ năng cần thiết để tiến xa hơn trên con đường chinh phục cây đàn guitar. Chúng ta sẽ cùng nhau khám phá cách lên dây đàn chuẩn xác, làm quen với kỹ thuật “quạt chả” điêu luyện, và tập chơi 4 hợp âm guitar cơ bản, mở ra cánh cửa đến thế giới âm nhạc đầy màu sắc.
Mục Lục
Cách Lên Dây Đàn Guitar Đúng Cao Độ
Hình ảnh minh họa: Cận cảnh đầu đàn guitar với các chốt chỉnh dây, bộ phận quan trọng để điều chỉnh cao độ.
Lên dây đàn guitar là một kỹ năng quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng âm thanh. Dù bạn là một nghệ sĩ guitar chuyên nghiệp, cây đàn guitar bị sai dây sẽ không thể tạo ra những âm thanh hay. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn mọi kiến thức cần thiết để tự tin chỉnh dây đàn guitar, bao gồm lý thuyết cơ bản, hướng dẫn sử dụng máy lên dây điện tử, và phương pháp lên dây bằng tai.
Lý Thuyết Chỉnh Dây
Bảng chữ cái âm nhạc: Để hiểu rõ về việc lên dây, bạn cần nắm vững bảng chữ cái âm nhạc. Như đã biết, tên của các dây đàn guitar lần lượt là E-A-D-G-B-E (Mi – La – Re – Sol – Si – Mi). Tiếp theo, bạn cần ghi nhớ bảng chữ cái âm nhạc tự nhiên, bao gồm 7 chữ cái đầu tiên: A-B-C-D-E-F-G (La – Si – Do – Re – Mi – Fa – Sol).
Hình ảnh minh họa: Bảng chữ cái âm nhạc (A-G) và mối liên hệ giữa chúng trên cần đàn guitar.
Kí hiệu Giáng (♭): Kí hiệu “♭” (giáng) đặt cạnh một nốt nhạc cho biết nốt đó có cao độ thấp hơn ½ cung. Khi chỉnh dây đàn guitar, nếu dây bị “giáng” (flat), bạn cần chỉnh cao độ lên một chút.
Hình ảnh minh họa: Kí hiệu “giáng” (♭) làm giảm cao độ của nốt nhạc đi nửa cung.
Kí hiệu Thăng (#): Kí hiệu “#” (thăng) đặt cạnh một nốt nhạc cho biết nốt đó có cao độ cao hơn ½ cung. Nếu dây bị “thăng” (sharp), bạn cần hạ cao độ xuống.
Máy lên dây điện tử thường sử dụng đèn tín hiệu hoặc kim để báo hiệu độ cao của nốt nhạc. Nếu đèn lệch sang trái hoặc kim chỉ về phía bên trái, nốt nhạc đang bị giáng và cần chỉnh lên. Ngược lại, nếu đèn lệch sang phải hoặc kim chỉ về phía bên phải, nốt nhạc đang bị thăng và cần chỉnh xuống.
Hình ảnh minh họa: Giao diện máy lên dây điện tử hiển thị độ cao của nốt nhạc.
Lưu ý quan trọng:
- Chỉnh đúng chốt: Xác định chính xác chốt chỉnh dây tương ứng với dây đàn bạn muốn điều chỉnh.
- Chỉnh từ từ: Nếu bạn cảm thấy mình đang chỉnh dây quá căng hoặc quá chùng, hãy dừng lại và bắt đầu lại từ đầu.
Lên Dây Đàn Guitar Với Máy Lên Dây Điện Tử
Hiện nay, có rất nhiều loại máy lên dây điện tử khác nhau như máy kẹp, máy cầm tay, máy dạng bàn đạp, và ứng dụng trên điện thoại thông minh/máy tính bảng. Bạn có thể dễ dàng tìm mua một chiếc máy lên dây phù hợp với túi tiền của mình, hoặc tận dụng các ứng dụng miễn phí trên điện thoại.
Hình ảnh minh họa: Các loại máy lên dây điện tử phổ biến cho đàn guitar.
Các bước thực hiện:
- Hiệu chỉnh máy lên dây: Đảm bảo máy lên dây được đặt ở tần số A 440 Hz, tần số chuẩn để lên dây đàn guitar.
- Chỉnh sơ bộ: Vặn chỉnh mỗi dây về đúng tên nốt của nó (E-A-D-G-B-E).
- Chỉnh chính xác: Từ từ vặn chốt cho đến khi kim hoặc đèn tín hiệu của máy lên dây chỉ vào chính giữa nốt đó. Bạn có thể chỉnh dây cao hơn một chút so với cao độ chuẩn để dây giữ được độ căng lâu hơn.
- Kiểm tra lại: Sau khi chỉnh xong tất cả các dây, hãy kiểm tra lại một lần nữa, đặc biệt là với đàn guitar acoustic, vì sự thay đổi độ căng của một dây có thể ảnh hưởng đến các dây khác.
Lên Dây Đàn Guitar Bằng Tai – Phương Pháp Lên Dây Phím Thứ 5
Nếu không có máy lên dây điện tử, bạn vẫn có thể lên dây đàn guitar bằng tai. Phương pháp phổ biến nhất là sử dụng “Phương Pháp Lên Dây Phím Thứ 5”. Phương pháp này đòi hỏi bạn cần có ít nhất một dây đàn đã được chỉnh đúng cao độ (ví dụ, bằng đàn piano hoặc thông qua nguồn âm thanh chuẩn trên mạng).
Hình ảnh minh họa: Vị trí các phím đàn cần bấm trên cần đàn guitar để lên dây theo phương pháp phím thứ 5.
Các bước thực hiện:
- Dây Mi trầm (Low E): Đảm bảo dây Mi trầm đã được chỉnh đúng cao độ.
- Dây La (A): Bấm vào phím thứ 5 của dây Mi trầm (nốt La). Chỉnh dây La sao cho âm thanh giống với nốt La trên phím thứ 5 của dây Mi trầm.
- Dây Rê (D): Bấm vào phím thứ 5 của dây La (nốt Rê). Chỉnh dây Rê sao cho âm thanh giống với nốt Rê trên phím thứ 5 của dây La.
- Dây Sol (G): Bấm vào phím thứ 5 của dây Rê (nốt Sol). Chỉnh dây Sol sao cho âm thanh giống với nốt Sol trên phím thứ 5 của dây Rê.
- Dây Si (B): Bấm vào phím thứ 4 của dây Sol (nốt Si). Chỉnh dây Si sao cho âm thanh giống với nốt Si trên phím thứ 4 của dây Sol.
- Dây Mi cao (High E): Bấm vào phím thứ 5 của dây Si (nốt Mi). Chỉnh dây Mi cao sao cho âm thanh giống với nốt Mi trên phím thứ 5 của dây Si.
Cuối cùng, hãy kiểm tra lại cao độ của tất cả các dây.
Hướng Dẫn Cách Đánh “Quạt Chả” Đàn Guitar Cơ Bản
Hình ảnh minh họa: Tư thế tay khi “quạt chả” đàn guitar.
Kỹ thuật “quạt chả” (strumming) là một yếu tố quan trọng giúp bạn tạo ra nhịp điệu và hòa âm cho bài hát. Việc nắm vững kỹ thuật này sẽ giúp bạn luyện tập hiệu quả hơn, giảm thiểu nguy cơ chấn thương, và nhanh chóng tiến bộ.
Sử Dụng Móng Gảy
Móng gảy (pick) là một phụ kiện hữu ích cho việc “quạt chả”. Nếu không có móng gảy, bạn có thể sử dụng ngón cái và ngón trỏ.
Cách cầm móng gảy: Đặt móng gảy lên cạnh của ngón trỏ sao cho đầu nhọn hướng vào lòng bàn tay. Sau đó, đặt ngón cái lên trên và giữ móng gảy một cách thoải mái nhất. Hãy thử nghiệm với nhiều dáng cầm khác nhau để tìm ra kiểu phù hợp nhất với bạn.
Hình ảnh minh họa: Các cách cầm móng gảy (pick) khác nhau.
Góc cầm móng gảy: Không có quy tắc cố định về góc cầm móng gảy. Bạn có thể hướng móng gảy thẳng xuống, song song với dây đàn, hoặc hướng lên trên. Điều quan trọng là bạn cảm thấy thoải mái và tạo ra âm thanh tốt nhất.
Học Đánh Đàn Guitar “Quạt Chả” Cơ Bản
Lời khuyên: Hãy luôn giữ tâm lý thoải mái và thư giãn khi tập luyện. Sự căng thẳng có thể ảnh hưởng đến hiệu quả tập luyện và gây ra chấn thương.
Kỹ thuật “quạt chả” cơ bản: Nhiều người mới bắt đầu thường khóa cổ tay và chỉ sử dụng khuỷu tay để đánh đàn. Điều này có thể gây áp lực lên vai. Hãy cố gắng sử dụng cổ tay linh hoạt kết hợp với chuyển động của khuỷu tay.
Kỹ thuật “quạt xuống” (downstrokes): Bắt đầu bằng cách dùng tay trái (nếu bạn thuận tay phải) đặt nhẹ lên các dây đàn để tắt tiếng. Sau đó, dùng móng gảy quạt xuống qua tất cả 6 dây. Lặp lại động tác này nhiều lần cho đến khi bạn cảm thấy thoải mái.
Hình ảnh minh họa: Kỹ thuật “quạt xuống” (downstrokes) trên đàn guitar.
Kỹ thuật “quạt lên” (upstrokes): Sau khi đã quen với “quạt xuống”, hãy tập “quạt lên”. Đánh móng gảy qua các dây từ dưới lên. Bạn không nhất thiết phải đánh qua tất cả các dây; chỉ cần đánh qua 3-5 dây là đủ.
Kết hợp “quạt lên” và “quạt xuống”: Khi đã thành thạo cả hai kỹ thuật, hãy kết hợp chúng lại với nhau. Tập quạt xen kẽ các cú “quạt lên” và “quạt xuống”.
Điều chỉnh móng gảy: Bạn cần liên tục điều chỉnh vị trí của móng gảy vì nó có thể bị xê dịch trong quá trình “quạt chả”.
Những Hợp Âm Guitar Cơ Bản Đầu Tiên Của Bạn
Học các hợp âm cơ bản là một bước quan trọng để bạn có thể chơi được những bài hát yêu thích. Trong phần này, chúng ta sẽ học 4 hợp âm đầu tiên: La thứ (A minor), Đô trưởng (C major), Rê trưởng (D major) và Sol trưởng (G major).
Cách Đọc Biểu Đồ Hợp Âm
Trước khi bắt đầu, bạn cần hiểu cách đọc biểu đồ hợp âm (chord chart/diagram). Biểu đồ hợp âm hiển thị 6 đường thẳng dọc song song, tượng trưng cho 6 dây đàn guitar. Đường ngoài cùng bên trái là dây Mi trầm, và đường ngoài cùng bên phải là dây Mi cao. Các đường nằm ngang tượng trưng cho các phím đàn. Các dấu chấm trên biểu đồ cho biết vị trí đặt ngón tay. Nếu dấu chấm có số bên trong, nó cho biết ngón tay nào cần sử dụng.
Hình ảnh minh họa: Giải thích các thành phần của biểu đồ hợp âm guitar.
Kí hiệu “X” ở phía trên một dây đàn có nghĩa là bạn không cần đánh dây đó.
Một Số Lời Khuyên Về Kĩ Thuật Chơi Hợp Âm
Giữ bàn tay bấm hợp âm của bạn ở tư thế tự nhiên, giống như bạn đang cầm một quả táo hoặc quả bóng chày. Đặt ngón tay cái vào phía sau cần đàn.
Hình ảnh minh họa: Tư thế tay chuẩn khi bấm hợp âm trên đàn guitar.
Giữ thẳng cổ tay và tránh xoắn cổ tay quá nhiều ra phía trước hoặc phía sau.
Hợp Âm La Thứ (A Minor)
Đặt ngón trỏ lên phím đầu tiên trên dây Si (dây thứ hai). Đặt ngón tay ngay sau phím đàn. Ngón tay càng xa phím đàn, âm thanh càng bị rè.
Hình ảnh minh họa: Vị trí ngón tay trên phím đàn, đặt đúng (trái) và sai (phải).
Sử dụng đầu ngón tay để bấm xuống phím đàn. Điều này giúp bạn tránh làm tắt tiếng các dây khác.
Hình ảnh minh họa: Sử dụng đầu ngón tay để bấm hợp âm rõ tiếng.
Đặt ngón giữa vào phím thứ hai trên dây Rê, và ngón áp út vào phím thứ hai trên dây Sol. “Quạt” xuống 5 dây đầu tiên (trừ dây Mi trầm).
Hình ảnh minh họa: Vị trí các ngón tay khi bấm hợp âm La thứ (A minor).
Lặp lại việc tạo thế tay và bấm hợp âm nhiều lần để ghi nhớ.
Hợp Âm Đô Trưởng (C Major)
Tạo thế bấm cho hợp âm La thứ, sau đó đưa ngón áp út bấm vào phím thứ ba của dây La (dây thứ năm).
Hình ảnh minh họa: Vị trí các ngón tay khi bấm hợp âm Đô trưởng (C major).
Ghi Nhớ Hợp Âm
Bạn có thể ghi nhớ hình dạng của các hợp âm hoặc tập trung vào cảm giác khi bấm hợp âm. Hãy thử nhiều cách khác nhau để tìm ra phương pháp phù hợp nhất.
Tập đánh hợp âm nhiều lần trong ngày để giúp đôi tay của bạn ghi nhớ chúng nhanh hơn.
Hợp Âm Rê Trưởng (D Major)
Không chơi dây Mi trầm và dây La trong hợp âm Rê trưởng.
Hình ảnh minh họa: Vị trí các ngón tay khi bấm hợp âm Rê trưởng (D major).
Đặt ngón trỏ vào phím thứ hai trên dây Sol, ngón giữa vào phím thứ hai của dây Mi cao, và ngón áp út vào phím thứ ba của dây Si. “Quạt” xuống qua 4 dây đầu tiên.
Hợp Âm Sol Trưởng (G Major)
Có hai cách để chơi hợp âm Sol trưởng: sử dụng ngón trỏ, ngón giữa và ngón áp út, hoặc sử dụng ngón giữa, ngón áp út và ngón út.
Cách 1: Đặt ngón giữa vào phím thứ ba của dây Mi trầm, ngón trỏ vào phím thứ hai của dây La, và ngón áp út vào phím thứ ba của dây Mi cao.
Hình ảnh minh họa: Cách 1 bấm hợp âm Sol trưởng (G major) bằng ngón trỏ, giữa và áp út.
Cách 2: Đặt ngón áp út vào phím thứ ba của dây Mi trầm, ngón giữa vào phím thứ hai của dây La, và ngón út vào phím thứ ba của dây Mi cao.
Hình ảnh minh họa: Cách 2 bấm hợp âm Sol trưởng (G major) bằng ngón giữa, áp út và út.
Cách thứ hai giúp bạn chuyển sang hợp âm Đô trưởng dễ dàng hơn.
Chuyển Hợp Âm
Luyện tập chuyển đổi giữa các hợp âm một cách trôi chảy là một kỹ năng quan trọng. Hãy học kỹ từng hợp âm trước khi bắt đầu cố gắng chuyển đổi giữa chúng.
Khi bạn có hai hợp âm cần đánh, hãy hình dung hợp âm mà bạn sẽ chuyển sang trước khi thực sự làm điều đó.
Chơi Bản Nhạc Đầu Tiên Của Bạn
Chúng ta sẽ kết hợp các hợp âm và kỹ thuật “quạt chả” đã học để chơi một đoạn nhạc ngắn.
Chùm Hợp Âm (Chord Progression)
Sử dụng chùm hợp âm sau: Sol trưởng – Rê trưởng – La thứ – Đô trưởng (G – D – Am – C). Tập trung vào việc chuyển đổi giữa các hợp âm một cách trơn tru và rõ ràng.
Với mỗi hợp âm, hãy quạt xuống 2 lần.
Tiếp Tục Hành Trình Chơi Guitar Của Bạn
Hình ảnh minh họa: Chàng trai trẻ chơi đàn guitar đầy hứng khởi.
Chúc mừng bạn đã hoàn thành phần 2 của Hướng dẫn học đàn guitar cơ bản! Hãy đặt ra các mục tiêu cụ thể để tiếp tục phát triển kỹ năng của mình. Bạn có thể học thêm các hợp âm mới, học một bài hát cụ thể, hoặc học các âm giai guitar. Điều quan trọng là bạn có một mục tiêu rõ ràng để định hướng cho việc luyện tập.
Bạn đã có một nền tảng vững chắc để tiếp tục học tập và khám phá thế giới guitar.