Cuốn hồi ký của Nguyễn Hiến Lê đã được tái bản lần thứ 9, một con số ấn tượng trong làng xuất bản Việt Nam trong suốt 22 năm. Điều gì đã khiến tác phẩm này được độc giả đón nhận nồng nhiệt đến vậy?
Tôi có một kỷ niệm nhỏ với Nguyễn Hiến Lê từ năm 1974, khi còn ấp ủ giấc mơ nghiên cứu ngôn ngữ tại Hà Nội. Thầy Đinh Văn Đức (nay là Giáo sư – Tiến sĩ ngôn ngữ học Đại học Quốc gia Hà Nội) đã cho tôi đọc cuốn “Khảo luận về ngữ pháp Việt Nam” của Trương Văn Chình và Nguyễn Hiến Lê xuất bản ở miền Nam. Cuốn sách này đã mở ra một góc nhìn mới, khác biệt so với những gì tôi từng được học.
Sau năm 1975, khi vào TP.HCM, tôi dễ dàng tìm thấy các tác phẩm của Nguyễn Hiến Lê ở khắp mọi nơi, từ sạp sách vỉa hè đến nhà sách lớn. Nổi tiếng nhất là “Đắc nhân tâm”, “Quẳng gánh lo đi mà vui sống”, cùng với các sách về phương pháp học tập, cách làm người và các công trình về văn học sử, triết học Trung Quốc.
Một lần tình cờ vào năm 2001, khi trò chuyện với thầy hiệu trưởng cấp III Phạm Khánh Cao, tôi được nghe kể về những lần thầy gặp gỡ Nguyễn Hiến Lê sau giải phóng. Thầy còn tặng tôi cuốn sách mỏng “Tìm hiểu học giả Nguyễn Hiến Lê”, trong đó có các bài viết của thầy và các tác phẩm chọn lọc của Nguyễn Hiến Lê như “Nghề viết văn”, “Nhà giáo họ Khổng”, “Trên 10 năm cầm bút”, “Thi sĩ Quách Tấn”.
Mười năm sau, nhà báo Phan Quang tặng tôi tập sách “Thương nhớ vẫn còn”. Trong quyển 1 có bài “Nguyễn Hiến Lê – Hai mươi năm, một trăm tác phẩm”, kể về những kỷ niệm của Phan Quang với Nguyễn Hiến Lê, giới thiệu những nét lớn trong cuộc đời và sự nghiệp sáng tác đồ sộ của ông.
Theo Phan Quang, sự nghiệp văn chương của Nguyễn Hiến Lê là một hiện tượng hiếm có. Trong khoảng 20 năm (1955-1975), ông đã nghiên cứu, biên khảo, cảo luận, viết tiểu phẩm, dịch thuật, bình chú và cho ra đời 100 tác phẩm, nhiều cuốn trong số đó có 3-4 tập và đều rất giá trị. Tiêu biểu như bộ “Đại cương văn học sử Trung Quốc”, “Đại cương Triết học Trung Quốc”, và ba tập lịch sử văn minh Ấn Độ, Ả-rập, Trung Quốc…
Nhà báo Phan Quang nhận xét “đọc và viết là nếp sống hàng ngày của Nguyễn Hiến Lê”. Ông còn truyền lại lời khuyên của Nguyễn Hiến Lê, thoạt nghe có vẻ nghịch lý nhưng lại rất nghiêm trang: “Khi muốn học về một vấn đề nào thì cứ viết sách về vấn đề ấy… Viết sách tức là tự ra bài cho mình làm. Học mà không làm bài thì mới chỉ đọc qua chứ không phải học”. Đây là một phương pháp học tập chủ động và hiệu quả, khuyến khích người học đào sâu kiến thức và biến kiến thức thành của mình.
Mục Lục
Ba Mảng Nội Dung Chính Trong “Hồi Ký Nguyễn Hiến Lê”
Cuốn hồi ký của Nguyễn Hiến Lê, với văn phong giản dị nhưng trau chuốt, cẩn thận đến từng dấu chấm phẩy, thể hiện rõ phong cách của một người sống bằng nghề viết. Trong hồi ký, tác giả thường nhắc đến các cuốn sách khác của mình, mời bạn đọc tìm đọc để hiểu rõ hơn về một vấn đề nào đó. Tùy theo lứa tuổi, nghề nghiệp và sở thích, độc giả có thể tìm thấy những điều thú vị cho riêng mình trong cuốn hồi ký này. Nhìn chung, cuốn sách có thể chia thành ba mảng lớn:
-
Hồi ức về quê hương đất Bắc: Những kỷ niệm về Sơn Tây, ngõ Phất Lộc (Hà Nội), nơi tác giả sống thời đi học, với sông Hồng, đê Yên Phụ, hồ Tây, hồ Trúc Bạch, gợi nhớ câu thơ nổi tiếng của Xuân Diệu: “Đã nghe rét mướt luồn trong gió/ Đã vắng người sang những chuyến đò”. Bên cạnh đó là những hồi ức về người cha, người mẹ, người bác ruột tham gia phong trào Duy Tân ở trường Đông Kinh Nghĩa Thục.
-
Cuộc sống và sự nghiệp ở miền Nam: Những năm tháng ở Sài Gòn, làm chuyên viên địa chất thủy văn ở Tây Nam Bộ, những rung động đầu đời với “người tình đầu tiên – người yêu cuối cùng”, những mối giao hảo với bạn văn, bạn thơ, bạn bè trong giới xuất bản.
Mảng lịch sử Hà Nội những năm đầu thế kỷ 20, miền Đông và miền Tây Nam Bộ được tái hiện một cách chân thực và chính xác trong hồi ký, trở thành nguồn tư liệu quý giá cho những ai hoài niệm về quá khứ. Những hoạt động xuất bản ở Sài Gòn trước tháng 4/1975 giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về cơ chế thị trường trong lĩnh vực xuất bản mà Nguyễn Hiến Lê đã lựa chọn.
Vì viết sách và bán sách là sự nghiệp cả đời, Nguyễn Hiến Lê dành phần lớn nội dung hồi ký để nói về nó. Những kinh nghiệm của ông trong việc chọn đề tài, tìm tài liệu nghiên cứu, tổ chức nội dung sách, tổ chức công việc hàng ngày, chọn nhà xuất bản… là những bài học quý giá cho những ai muốn dấn thân vào con đường học tập, nghiên cứu, giảng dạy và xuất bản. Từng trang viết thấm đẫm tấm lòng thơm thảo của tác giả với người đọc.
-
Giai đoạn sau 30/4/1975 và những suy ngẫm: Phần cuối của cuốn hồi ký là những trang viết về giai đoạn sau 30/4/1975 và những đánh giá của tác giả về các tác phẩm của mình, những thành công và những điều còn dang dở.
Giọng Văn Thẳng Thắn Và Sự Chọn Lựa Con Đường Của Nguyễn Hiến Lê
Cuốn hồi ký được viết theo lối hành văn “thấy sao viết vậy, nghĩ sao nói vậy”, và tác giả đã trung thành với phong cách này đến trang cuối cùng. Chính vì vậy, những trang viết của ông về Cách mạng tháng 8/1945, về cuộc kháng chiến chống Pháp, về Điện Biên Phủ cũng như ngày đất nước thống nhất có thể khiến bạn đọc hơi ngỡ ngàng. Tuy nhiên, đó là sự ngỡ ngàng của sự cảm thông về một học giả, về con đường mà Nguyễn Hiến Lê đã chọn.
Thời gian trôi qua, những thế hệ độc giả mới vẫn tìm đến Nguyễn Hiến Lê. Hy vọng rằng trong những lần tái bản tiếp theo, cuốn hồi ký của ông sẽ tiếp tục hoàn thiện những chương còn thiếu, những điều mà vì một lý do nào đó vẫn còn đang tạm gác lại.
Từ khóa chính: Hồi ký Nguyễn Hiến Lê
Ý định tìm kiếm: Informational (tìm kiếm thông tin về cuốn hồi ký và tác giả Nguyễn Hiến Lê)
Từ khóa phụ và LSI:
- Tái bản hồi ký Nguyễn Hiến Lê
- Nguyễn Hiến Lê tác phẩm
- Tiểu sử Nguyễn Hiến Lê
- Phong cách viết Nguyễn Hiến Lê
- Xuất bản Việt Nam
- Nhà văn Nguyễn Hiến Lê
- Hồi ký
- Đắc nhân tâm
- Quẳng gánh lo đi mà vui sống
Đánh giá cơ hội tối ưu EEAT và Helpful Content:
- Bài viết cung cấp thông tin chi tiết về cuốn hồi ký và tác giả Nguyễn Hiến Lê, thể hiện chuyên môn trong lĩnh vực văn học và xuất bản.
- Bài viết dựa trên một bài viết gốc đã được xuất bản, đảm bảo uy tín và đáng tin cậy.
- Bài viết cung cấp thông tin hữu ích và giá trị cho độc giả quan tâm đến văn học Việt Nam và tác phẩm của Nguyễn Hiến Lê, đáp ứng tiêu chí Helpful Content.