Trong thế giới cây cảnh, những người mới thường gặp khó khăn với các thuật ngữ chuyên môn. Bài viết này từ “Sen Tây Hồ” sẽ giải thích chi tiết về hoành cây là gì, cũng như các khái niệm liên quan như vanh cây và thoát thân, giúp bạn tự tin hơn trên hành trình khám phá vẻ đẹp của cây cảnh.
Mục Lục
Hoành Cây Là Gì?
Trong giới chơi cây, mua bán cây cảnh, bạn thường nghe đến “cây mai hoành 60”, “tùng hoành 80”,… Vậy hoành cây là gì mà được nhắc đến nhiều như vậy?
Hoành cây chính là chu vi vòng gốc của cây. Trong tiếng Hán Việt, “hoành” mang ý nghĩa to lớn, rộng rãi. Vì vậy, hoành cây thể hiện kích thước bề thế của phần gốc cây.
Hình ảnh minh họa đo hoành cây bằng thước dây.Hoành cây là chu vi vòng gốc, thường được đo bằng thước dây.
Cách Xác Định Hoành Cây
Khi chăm sóc hoặc mua bán cây cảnh, việc đo hoành cây khá đơn giản. Bạn chỉ cần dùng thước dây đo chu vi vòng gốc, cách mặt đất khoảng 5cm. Lưu ý, nếu cây có rễ to nổi lên, hãy đo sát theo mép rễ, không bỏ qua các kẽ hở để có số đo chính xác nhất.
Một số người có thể đo hoành cây bằng cách khác, ví dụ như lấy điểm giữa chiều dài thân cây làm tâm rồi đo chu vi. Tuy nhiên, cách đo phổ biến nhất vẫn là đo trực tiếp tại gốc cây.
Ý Nghĩa Của Hoành Cây
Hoành cây không phải yếu tố duy nhất quyết định giá trị của cây cảnh, nhưng nó là một chỉ số quan trọng. Cây có hoành lớn thường là cây lâu năm, sinh trưởng tốt và có tiềm năng sử dụng cho nhiều mục đích khác nhau. Sở hữu một cây cảnh có hoành lớn là niềm tự hào của nhiều người yêu cây.
Những tác phẩm bonsai đồ sộ với hoành lên đến 1,4m có thể có giá trị hàng tỷ đồng. Tuy nhiên, những cây có hoành nhỏ nhưng sở hữu thế dáng độc đáo, ấn tượng cũng có giá trị không hề nhỏ.
Tóm lại, hoành cây:
- Thể hiện quy mô, sự bề thế của cây cảnh, bonsai.
- Là một trong những yếu tố định giá cây.
- Liên quan đến tuổi đời và quá trình chăm sóc cây.
Cây Dáng Hoành Là Gì?
Bên cạnh “hoành cây”, bạn có thể nghe đến “cây dáng hoành”. Vậy hai khái niệm này có liên quan đến nhau không?
Trong nghệ thuật cây cảnh, dáng hoành là dáng cây mà thân cây nằm ngang so với mặt chậu hoặc mặt đất, thể hiện sức sống mãnh liệt, khả năng thích nghi với điều kiện khắc nghiệt. Góc giữa thân cây và mặt đất thường từ 70-90 độ.
Cây bonsai dáng hoành với thân nằm ngang.Cây dáng hoành có thân nằm ngang, thể hiện sự dẻo dai và sức sống mạnh mẽ.
Như vậy, “cây dáng hoành” và “hoành cây” là hai khái niệm khác nhau. Một bên là số đo chu vi gốc cây, một bên là dáng thế của cây. Tuy nhiên, cả hai đều xuất phát từ ý nghĩa của từ “hoành” là bề ngang, nằm ngang.
Vanh Cây Là Gì?
Vanh cây thực chất là một cách gọi khác của hoành cây. Nó cũng có nghĩa là chu vi vòng gốc của cây. Vanh cây được sử dụng để tính đường kính hoặc thể tích (m3) của cây.
Công thức tham khảo:
- Tính m3: (vanh cây)² x 0,796 x chiều dài thân = m3
- Tính đường kính thân: vanh cây / 3 = đường kính
Thoát Thân Là Gì?
Thoát thân là khoảng cách từ gốc cây đến vị trí đầu tiên mà cây bắt đầu phân nhánh. Cây có độ cao thoát thân càng lớn thì thường có giá trị càng cao. Tiêu chí về thoát thân khác nhau tùy theo từng loại cây. Ví dụ, hoa hồng thường yêu cầu thoát thân từ 60cm trở lên.
Hình ảnh minh họa thoát thân của cây.Thoát thân là chiều dài từ gốc đến điểm phân nhánh đầu tiên.
Những cây thân gỗ có thoát thân cao từ 4-5m thường rất có giá trị. Tuy nhiên, đối với cây ăn quả, thoát thân quá lớn lại không phải là lợi thế, vì có thể ảnh hưởng đến năng suất và khả năng chịu lực của cây.
Biện Pháp Kích Thích Cây Cảnh Phát Triển
Ngoài việc hiểu rõ các khái niệm, việc áp dụng các biện pháp kích thích cây cảnh phát triển cũng rất quan trọng. Dưới đây là một số gợi ý:
Kích Thích Ra Nhánh
- Vặt lá già, cắt bỏ cành thừa để kích thích mầm ngủ.
- Nghiêng cây về phía mặt trời mọc để mầm ngủ nhận được nhiều ánh sáng.
- Cắt một nhát nhỏ dưới mầm ngủ để kích thích phát triển.
Kích Thích Ra Hoa
- Xông khói cho cây vào cuối năm hoặc đầu năm.
- Hạn chế tưới nước kết hợp phun thuốc kích thích ra hoa.
- Cắt bớt rễ để giảm kích thước tán cây, thúc đẩy ra hoa.
Kích Thích Ra Rễ
- Tưới nước hành tím pha loãng.
- Sử dụng hormone auxin hoặc xitokin.
- Dùng thuốc kích rễ theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
- Tưới vitamin B1 hoặc chế phẩm sinh học tương tự.
Lưu ý: Việc kích thích ra rễ có thể ảnh hưởng đến việc ra nhánh và ra hoa. Vì vậy, cần tìm hiểu kỹ trước khi áp dụng.
Kết luận
Hy vọng bài viết này đã giúp bạn hiểu rõ hơn về hoành cây là gì, vanh cây, thoát thân và các kỹ thuật chăm sóc cây cảnh cơ bản. Chúc bạn thành công trên con đường chinh phục nghệ thuật cây cảnh!