Hapkido, một môn võ thuật tổng hợp, thường được so sánh với Aikido nhờ những kỹ thuật quật, bẻ khớp, quăng, và té ngã đặc trưng. Tuy nhiên, tại Việt Nam, Hapkido ít được biết đến hơn Taekwondo. Nhiều người thậm chí nhầm lẫn Hapkido là một nhánh của Taekwondo. Mãi đến năm 1989, khi một phái đoàn Hapkido từ Hàn Quốc biểu diễn tại sân vận động Phan Đình Phùng (TP.HCM), người yêu võ thuật Việt Nam mới bắt đầu gọi môn võ này là “Hiệp Khí Đạo Đại Hàn” để phân biệt với Aikido của Nhật Bản.
Nguồn gốc của Hapkido vẫn còn là một bí ẩn. Một truyền thuyết kể rằng Hapkido xuất hiện từ thế kỷ thứ 7 tại Triều Tiên (nay là Hàn Quốc). Các hiệp sĩ Hwa-Rang được cho là những người đầu tiên nghiên cứu và luyện tập các kỹ thuật Hapkido dưới các tên gọi như “Yu Kwon Sul”, “Yu Sool”, “Ho Shin Mu Do” và “Bi Sool”.
Ban đầu, Hapkido mang đậm tính cương mãnh, đặc trưng của võ thuật Triều Tiên. Sau đó, các nhà sư Phật giáo đã du nhập và kết hợp các kỹ thuật “cầm nã thủ” từ Thiếu Lâm tự của Trung Quốc, tạo nên sự pha trộn giữa cương và nhu. Nhiều nhà võ thuật Hàn Quốc coi võ sư Tae-Kyun là tổ sư của Hapkido, người khai sáng ra sự kết hợp giữa cương và nhu trong võ thuật Đại Hàn.
Lịch sử hiện đại của Hapkido ghi nhận hai trường phái chính, do Võ sư Choi Yong Sul và Võ sư Ji Han Jae sáng lập. Do sự phân chia sâu sắc trong lịch sử võ thuật Hàn Quốc, việc xác định ai là người đầu tiên khai triển Hapkido hiện đại là rất khó. Tuy nhiên, cả hai võ sư đều có đóng góp to lớn vào sự phát triển của Hapkido trên toàn thế giới. Vì vậy, các tài liệu chính thức của Hapkido đều ghi nhận cả hai người là đồng chưởng môn của Hapkido hiện đại.
Võ sư Choi Yong Sul
Võ sư Choi Yong Sul có công lớn trong việc thu thập và phục hồi các thế võ nguyên thủy của Hapkido. Ông sinh năm 1904 tại tỉnh Choong Chung, Hàn Quốc. Năm 1909, Hàn Quốc bị Nhật Bản chiếm đóng. Năm 7 tuổi, Choi bị quân đội Nhật Bản bắt sang Nhật Bản làm việc. Tại Nhật Bản, Choi sống lang thang và làm nhiều nghề khác nhau.
Sau đó, ông được làm việc cho Sokaku Takeda (1860-1943), chưởng môn đời thứ 32 của Daito Ryu Aikijitsu. Choi được đặt tên Nhật là Yoshida Asao. Ông đã khổ công tập luyện hơn 30 năm. Nhờ đó, Hapkido có được những đòn nhu thuật và hiệp khí nhu thuật như ngày nay. Trở về Hàn Quốc vào giữa thập niên 1940, Võ sư Choi Yong Sul bắt đầu dạy thứ võ thuật mà ông gọi là “Yoo Sool”, thay vì Ju-Jitsu, vì lòng căm thù Nhật Bản của người Hàn Quốc lúc bấy giờ. Võ sư Choi Yong Sul đã mang đến cho Hapkido những đòn thế đặc sắc của môn võ Daito-Ryo Aiki-Jutsu của Nhật Bản.
Năm 1948, Giám đốc sản xuất rượu bia Suh Bok Sup, một người có đai đen nhất đẳng Nhu thuật Nhật Bản, đã chứng kiến Choi chiến đấu một mình chống lại nhiều người. Ấn tượng với kỹ thuật của Choi, Suh đã mời Choi đến làm việc trong xưởng sản xuất của mình và dạy cho anh những kỹ thuật chiến đấu.
Suh Bok Sup đã giúp đỡ Choi mở trường dạy kỹ thuật tự vệ đầu tiên tại Seoul vào tháng 2 năm 1951, chính thức được gọi là môn phái Hapkido. Suh cũng là môn sinh đai đen đầu tiên của Choi. Với kiến thức về Ju-Jitsu, Suh đã bổ sung cho Hapkido nhiều kỹ thuật túm, kéo ống tay áo, vai áo, quăng liệng căn bản. Tuy nhiên, Hapkido vẫn được biết đến như một môn võ gia truyền trong dòng võ lớn của Hàn Quốc.
Võ sư Ji Han Jae
Võ sư Ji Han Jae nổi tiếng với tài năng đóng phim và đã đưa Hapkido đến với khán giả trên toàn thế giới thông qua các bộ phim hành động trong thập niên 60 và 70.
Ông là một trong những học trò xuất sắc của Choi Yong Sul, bắt đầu học võ từ năm 1949. Trước khi học Hapkido, Ji đã luyện tập các môn võ cổ truyền khác. Vào đầu thập niên 1960, với sự giúp đỡ của Kim Soo Wong, Võ sư Ji Han Jae đã hoàn thành chương trình học chính thức đầu tiên cho môn phái Hapkido và đưa các môn sinh của mình đi truyền bá Hapkido trên khắp thế giới. Đặc biệt là thời gian đóng chung với những phim của tài tử Lý Tiểu Long.
Căn bản của Hapkido dựa trên ba nguyên lý chính:
- Nguyên lý vòng tròn: Mọi kỹ thuật đều dựa trên chuyển động vòng tròn. Lực tấn công của đối phương được chuyển hướng bằng cách đẩy theo vòng tròn và phá giải bằng lực ly tâm.
- Nguyên lý nước: Chiến thuật phải mềm mại như nước, uốn theo chiều tấn công của đối phương. Khi dồn đủ sức mạnh, nó sẽ phá vỡ mọi phòng thủ.
- Nguyên lý tốc độ: Tốc độ phải nhanh như chớp, không để đối phương kịp phản ứng khi sử dụng các kỹ thuật liên hoàn tầm xa để kết thúc trận đấu.
Nhiều người cho rằng Hapkido là khắc tinh của Taekwondo, nhưng đây là một nhận định phiến diện. Hapkido có nhiều đòn thế có thể gây rối loạn và dung hòa với một đối thủ mạnh về đòn chân như Taekwondo. Thực tế, Hapkido là sự kết hợp hài hòa của Taekwondo, Aikido và Judo. Khi tấn công, Hapkido sử dụng các đòn đá tầm xa mạnh mẽ của Taekwondo. Khi phòng thủ, nó sử dụng các kỹ thuật né tránh nhẹ nhàng của Judo. Khi phản đòn, nó sử dụng các kỹ thuật của Aikido để giảm bớt lực tấn công của đối phương.
Tùy thuộc vào tình huống, Hapkido có thể thiên về một môn phái cụ thể hoặc kết hợp cả ba. Đặc biệt, trong các đòn thế tự vệ, Hapkido sử dụng nhiều kỹ thuật Aikido pha lẫn với Judo. Người ta cũng có thể thấy hình ảnh của Aiki-Budo qua sự luyện khí trong các đòn thế Hapkido cao cấp.
Ngoài quyền, cước và các đòn thế, Hapkido còn sử dụng nhiều loại vũ khí như gậy, tiểu côn, song côn, dây, kiếm, dao găm. Tuy nhiên, các loại vũ khí này chỉ dành cho các đẳng cấp sau huyền đai (đai đen). Việc luyện tập vũ khí giúp người tập Hapkido có khả năng sử dụng mọi thứ trong luật định quốc gia cho phép để tự vệ khi bất khả kháng, như dây thắt lưng, chìa khóa, gậy đi đường, dù che.
Tài tử Thành Long là một huyền đai 3 đẳng Hapkido mà ít ai biết đến.
Tại Việt Nam, từ năm 1965, Võ sư Kim Jin Pal, một học trò của Võ Sư Ji Han Jae, đã đến Việt Nam trong Phái Bộ Điều Tra Tội Ác của chính phủ Hàn Quốc. Ông đã huấn luyện cho toán đặc nhiệm bảo vệ tòa Đại Sứ Đại Hàn. Sau đó, ông tập trung được một nhóm môn đệ bản xứ và lập Võ đường Nguyễn Huỳnh Đức trực thuộc tòa Đại Sứ Đại Hàn. Trong 5 năm, ông đã có trên 1000 môn sinh và thành lập (không chính thức) “Tổng Hội Hapkido Việt Nam”.
Năm 1970, Võ Sư Kim đã giao lại võ đường ở Sài Gòn cho Bác sĩ Phạm Gia Cổn tiếp tục sự nghiệp truyền bá Hapkido tại Việt Nam. Hiện nay, Bác Sĩ Phạm Gia Cổn là võ sư 9 đẳng huyền đai, giảng sư y khoa UCLA, sinh sống và huấn luyện Hapkido tại Quận Cam, thuộc hệ thống Jin Pal Hapkido.
Hiện tại, tại Hàn Quốc, Hapkido vẫn chưa có một liên đoàn chính thức đại diện trên thế giới như Taekwondo, Karate, Judo. Nhiều trường phái với những đặc tính riêng biệt gây khó khăn cho người tập trong việc phân biệt sự tương đồng và khác biệt giữa các chi phái. Hiệp hội võ thuật chính thức của chính phủ Hàn Quốc đã nhiều lần tổ chức các cuộc họp để thống nhất Hapkido thành một liên đoàn duy nhất, nhưng điều này vẫn cần thời gian.
Kết luận: Hapkido là một môn võ thuật tổng hợp độc đáo, kết hợp tinh hoa của Aikido, Taekwondo và Judo. Mặc dù ít được biết đến hơn các môn võ khác, Hapkido vẫn có một vị trí quan trọng trong làng võ thuật thế giới và Việt Nam.