Trong ngành xây dựng hiện đại, giàn giáo đóng vai trò then chốt, đảm bảo an toàn và hiệu quả thi công. Khác với các vật liệu thô sơ như gỗ, tre, nứa từng được sử dụng, giàn giáo ngày nay được sản xuất theo quy trình công nghệ hiện đại, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe về an toàn và độ chính xác. Bài viết này sẽ cung cấp thông tin chi tiết về các loại giàn giáo xây dựng phổ biến nhất hiện nay, phân loại theo chất liệu và công dụng, giúp bạn có cái nhìn tổng quan và lựa chọn phù hợp cho từng công trình.
Các loại giàn giáo trong xây dựng
Mục Lục
Phân Loại Giàn Giáo Theo Chất Liệu
Hiện nay, hầu hết các loại giàn giáo đều được chế tạo từ thép hoặc hợp kim có độ bền cao, đảm bảo an toàn tuyệt đối trong quá trình sử dụng. Phổ biến nhất là hai loại: giàn giáo mạ kẽm và giàn giáo sơn dầu.
Lớp mạ kẽm hoặc sơn dầu đóng vai trò như một lớp bảo vệ, ngăn chặn quá trình oxy hóa, kéo dài tuổi thọ của giàn giáo và tăng tính thẩm mỹ. Tuy nhiên, giá thành là điểm khác biệt lớn nhất giữa hai loại này. Giàn giáo mạ kẽm thường có giá cao hơn do lớp mạ kẽm bền hơn, khó bị trầy xước và có tính thẩm mỹ cao hơn so với lớp sơn dầu dễ bong tróc.
Phân Loại Giàn Giáo Theo Công Dụng
Dựa vào chức năng và mục đích sử dụng, có thể phân loại giàn giáo thành các loại chính sau: giàn giáo khung (truyền thống), giàn giáo nêm, giàn giáo Ringlock (giàn giáo đĩa), giàn giáo Pal (Coma) và giàn giáo thủy lực.
Giàn Giáo Khung (Giàn Giáo Truyền Thống)
Giàn giáo khung, còn được gọi là giàn giáo chữ H hoặc giàn giáo Tiệp, là loại giàn giáo lâu đời nhất và phổ biến nhất hiện nay. Hầu như mọi công trình xây dựng đều sử dụng loại giàn giáo này.
Giàn giáo khung sơn dầu
Giàn giáo khung hiện đại được sản xuất bằng công nghệ hàn MIG tiên tiến, đảm bảo độ chắc chắn và khả năng chịu tải lớn. Thông thường, giàn giáo khung được làm từ thép phi 42, dày 2mm, với trọng lượng khoảng 12.5kg cho một bộ khung 1.7m. Các kích thước chuẩn bao gồm:
- 1.700mm x 1.250mm (có hoặc không có đầu nối)
- 1.530mm x 1.250mm (có hoặc không có đầu nối)
- 1.200mm x 1.250mm (có hoặc không có đầu nối)
- 900mm x 1.250mm (có hoặc không có đầu nối)
Hệ giàn giáo khung hoàn chỉnh bao gồm: khung giàn giáo, giằng chéo, kích tăng, cây chống tăng, cầu thang và mâm giàn giáo.
Hệ giàn giáo khung
Giằng chéo có vai trò chịu lực và cố định khung, thường có kích thước tiêu chuẩn tương ứng với kích thước khung giàn giáo là 1960mm và 1710mm.
Hiện nay, giàn giáo khung mạ kẽm được ưa chuộng hơn so với loại sơn dầu nhờ độ bền và tính thẩm mỹ cao hơn.
Giàn Giáo Nêm
Giàn giáo nêm (hay còn gọi là giàn giáo Vietform) được sử dụng chủ yếu để chống sàn, chịu lực trong quá trình đổ bê tông, đặc biệt thích hợp cho các công trình lớn với dầm, sàn, cột chịu tải trọng cao.
Giàn giáo nêm
Tương tự như giàn giáo khung, giàn giáo nêm cũng có hai loại: mạ kẽm và sơn dầu, trong đó loại mạ kẽm được ưa chuộng hơn vì tính thẩm mỹ cao.
Cấu tạo của hệ giàn giáo nêm bao gồm: chống đứng, giằng ngang, giằng chéo, hệ chống đà biên, và các phụ kiện liên kết như chốt nêm, U liên kết.
Hệ giàn giáo nêm
Kích thước tiêu chuẩn của giằng ngang là: 1500mm, 1200mm, 1000mm, 600mm, 500mm.
Kích thước tiêu chuẩn của chống đứng nêm là: 3000mm, 2500mm, 2000mm, 1500mm, 1000mm.
Giàn giáo nêm có kết cấu gọn nhẹ, dễ lắp đặt, tháo dỡ và di chuyển, là lựa chọn không thể thiếu cho các công trình xây dựng lớn hiện nay.
Giàn Giáo Đĩa (Giàn Giáo Ringlock)
Giàn giáo đĩa, hay còn gọi là giàn giáo Ringlock, ngày càng phổ biến tại Việt Nam và được sử dụng rộng rãi ở các nước châu Âu. Loại giàn giáo này được phát triển từ giàn giáo nêm, với cấu tạo tương tự nhưng các mối liên kết được thiết kế đặc biệt, mang lại nhiều ưu điểm vượt trội.
Hệ giàn giáo đĩa
Hệ giàn giáo đĩa bao gồm các bộ phận: thanh giằng, đà chống, chống consol.
Thanh giằng được làm từ thép dày từ 2 – 2.5mm, có chiều dài từ 1.000m đến 2.500mm.
Thanh chống đà và chống consol có chiều dài 1.200mm.
Chi tiết Giàn giáo Ringlock
So với các loại giàn giáo khác, thanh chống đứng của giàn giáo đĩa có khả năng chịu tải rất lớn. Các điểm kết nối chắc chắn cho phép giằng thanh chống đà ở giữa, tạo không gian rộng rãi cho công trình mà vẫn đảm bảo an toàn.
Giàn Giáo Pal (Giàn Giáo Coma)
Giàn giáo Pal, hay còn gọi là giàn giáo chữ A, là loại giàn giáo đặc thù, thường được sử dụng trong xây dựng cầu đường nhờ khả năng chịu lực vượt trội so với giàn giáo khung và giàn giáo nêm.
Hệ giàn giáo PAL
Giàn giáo Pal được thiết kế dựa trên nguyên tắc khung giàn tam giác, các đoạn được xếp chồng lên nhau tạo thành trụ giáo có chân đế hình vuông (1200x1200mm) hoặc hình tam giác (cạnh 120mm).
Cấu tạo của giàn giáo PAL bao gồm:
- Kích ren (kích SA-2) và tấm đầu (kích SA-1)
- Thanh giằng ngang và giằng chéo (SN-12 và SD-12)
- Khung tam giác tiêu chuẩn (S-1215)
- Khớp nối (SA-01)
- Chốt giữ khớp nối (SA-02)
Cấu tạo giàn giáo PAL
Giàn Giáo Thủy Lực
Giàn giáo thủy lực là loại giàn giáo sử dụng công nghệ hiện đại nhất hiện nay. Hệ thống giàn giáo này có sự liên kết chặt chẽ và được điều khiển bằng hệ thống thủy lực. Dầu được sử dụng làm môi chất truyền lực và bôi trơn, luân chuyển trong một hệ tuần hoàn kín nhờ bơm dầu và các cơ cấu điều khiển.
Cấu tạo của giàn giáo thủy lực gồm 3 bộ phận chính:
- Thanh trụ kích (ty kích): Làm bằng thép, chịu lực và tiếp nhận toàn bộ tải trọng từ khung kích truyền xuống kết cấu bê tông.
- Khung kích: Làm bằng gỗ hoặc kim loại, tiếp nhận toàn bộ tải trọng của ván khuôn, kích, sàn nâng, bê tông và các tải trọng khác trong quá trình thi công.
- Kích (chủ yếu là kích dầu): Đưa toàn bộ ván khuôn và sàn nâng trượt lên dọc theo các ty kích nhờ áp lực dầu. Kích thủy lực có kích thước nhỏ nhưng công suất lớn, dễ sử dụng và được ưa chuộng.
Hệ thống nâng của giàn giáo thủy lực đóng vai trò quan trọng, vừa điều khiển hoạt động vừa đảm bảo an toàn. Một kích thủy lực thông thường có sức nâng từ 3 – 5 tấn, liên kết thành chuỗi và được điều khiển qua một trạm vận hành của máy bơm trung tâm. Trung bình, một máy bơm trung tâm có thể vận hành tới 100 kích, nhưng vì lý do an toàn, người ta thường chỉ sử dụng từ 30 đến 40 kích.
Kết luận
Bài viết đã trình bày chi tiết về các loại giàn giáo xây dựng phổ biến nhất hiện nay, phân loại theo chất liệu và công dụng. Việc lựa chọn loại giàn giáo phù hợp sẽ giúp đảm bảo an toàn, hiệu quả và tiết kiệm chi phí cho công trình. Bên cạnh các loại giàn giáo được đề cập, vẫn còn một số loại ít được sử dụng hơn như giàn giáo chén, giàn giáo hoa mai, giàn giáo hoa thị. Hy vọng những thông tin này sẽ hữu ích cho bạn trong quá trình lựa chọn và sử dụng giàn giáo xây dựng.