Trong thị trường chứng khoán, sự hưng phấn quá mức có thể dẫn đến lạm phát giá, trong khi sự hoảng loạn có thể gây ra giảm phát. Khi những thái cực này suy yếu, một sự điều chỉnh giá có thể xảy ra. Vậy điều chỉnh giá là gì, đặc điểm của nó và ảnh hưởng đến nhà giao dịch như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết sau.
Điều chỉnh giá có thể tạo ra cơ hội cho các nhà đầu tư.
Mục Lục
Điều chỉnh giá là gì?
Điều chỉnh giá (price correction), hay còn gọi là điều chỉnh thị trường (market correction), là sự sụt giảm từ 10% đến 20% giá trị thị trường của một cổ phiếu hoặc chỉ số so với mức đỉnh gần nhất. Thuật ngữ này cũng có thể áp dụng cho các chứng khoán hoặc tài sản khác.
Điều chỉnh giá thường xảy ra khi giá chứng khoán bị thổi phồng quá mức trong thị trường tăng trưởng (bull market), dẫn đến bán tháo, hoặc bị giảm phát quá mức trong thị trường suy thoái (bear market), thúc đẩy mua lại. Điều này xảy ra khi tâm lý hưng phấn hoặc hoảng sợ của nhà đầu tư dần hạ nhiệt.
Điều chỉnh giá thường khó đoán, hiếm khi kéo dài và xảy ra thường xuyên hơn so với đảo chiều xu hướng (reversal).
Đặc điểm của điều chỉnh giá
Điều chỉnh giá ngụ ý rằng giá có thể tăng quá cao và cần trở lại mức giá trị hợp lý hơn, dựa trên sự đồng thuận của thị trường, thường là giá trị trung bình. Một điều chỉnh giá cổ phiếu xảy ra khi giá giảm ít nhất 10% nhưng không quá 20% (ngưỡng của thị trường giá xuống) sau khi đã tăng.
Các đặc điểm chung của điều chỉnh giá:
- Khó đoán: Không thể dự đoán chính xác thời điểm và mức độ điều chỉnh.
- Thời gian ngắn: Thường không kéo dài như thị trường giá xuống.
- Cơ hội đầu tư: Tạo cơ hội mua cổ phiếu tốt với giá chiết khấu.
- Đánh giá lại rủi ro: Buộc nhà đầu tư đánh giá lại mức độ chấp nhận rủi ro và điều chỉnh danh mục đầu tư.
Điều quan trọng là phân biệt giữa điều chỉnh giá và đảo chiều xu hướng. Có nhiều yếu tố thị trường ảnh hưởng đến giá chứng khoán cần được xem xét. Các nghiên cứu và mô hình cũng được sử dụng để phân biệt hai hiện tượng này.
Cân nhắc khi xảy ra điều chỉnh giá
Phân tích giá dựa vào các mẫu biểu đồ để tìm tín hiệu giao dịch, nhưng cũng có nhiều chỉ báo vĩ mô đáng tin cậy khác cần theo dõi. Lý thuyết Dow, ra đời từ những năm 1890, cung cấp cơ sở để xác định điều chỉnh giá.
Lý thuyết Dow cho rằng, bên cạnh biến động thị trường do các yếu tố ngắn hạn, giá chứng khoán vẫn tuân theo các xu hướng nhất định. Điều này dẫn đến việc sử dụng rộng rãi các kênh bao (envelop channel), đặc biệt là Bollinger Bands, để tạo ra các đường xu hướng kháng cự và hỗ trợ trên biểu đồ.
Bollinger Bands là một công cụ phổ biến để xác định điều chỉnh giá.
Kênh phong bì là một công cụ trực quan giúp xác định và hiểu sự điều chỉnh. Nếu giá chứng khoán thay đổi đáng kể so với xu hướng mà không chạm vào đường kháng cự hoặc hỗ trợ, nhà giao dịch nên xem xét các yếu tố vĩ mô để xác nhận đó là điều chỉnh. Một trong những yếu tố quan trọng là khối lượng giao dịch. Điều chỉnh thường xảy ra với khối lượng giao dịch thấp, cho thấy tâm lý thị trường không quá mạnh mẽ. Thông tin về chứng khoán cũng cần được xem xét. Nếu không có thông báo quan trọng nào ảnh hưởng đến giá, thì đó có thể là một sự điều chỉnh.
Các mẫu điều chỉnh giá
Tương tự như các chuyển động thị trường khác, có nhiều nghiên cứu và mô hình phân tích giá giúp xác định các mẫu điều chỉnh để hỗ trợ kế hoạch giao dịch. Throwbacks (giá quay lại kiểm tra ngưỡng hỗ trợ) và pullbacks (giá điều chỉnh giảm sau khi vượt ngưỡng kháng cự) là hai mẫu phổ biến. Lý thuyết sóng Elliott cũng là một phương pháp giải thích sự điều chỉnh thông qua sóng động lực và sóng điều chỉnh.
Trong quá trình điều chỉnh, giá có xu hướng hợp nhất (consolidate) để báo hiệu sự kết thúc của một xu hướng. Mục đích của điều chỉnh giá là đưa giá trở lại giá trị thị trường sau khi bị thổi phồng hoặc giảm phát quá mức. Trong trường hợp giá bị thổi phồng, điều chỉnh dẫn đến bán tháo, còn khi giá bị giảm phát, điều chỉnh dẫn đến mua lại, do sự thiếu quyết đoán trong giao dịch.
Nhà đầu tư thường không biết điều chỉnh sẽ kéo dài bao lâu hoặc khi nào nó sẽ đến. Mặc dù gây lo lắng, đặc biệt cho nhà giao dịch mới, điều chỉnh giá là một phần của đầu tư dài hạn và sẽ xảy ra định kỳ.
Ứng phó với điều chỉnh giá
Điều chỉnh giá có thể xảy ra trong nhiều trường hợp. Vì không thể chắc chắn liệu một điều chỉnh sẽ dẫn đến thị trường giá xuống hay đảo chiều, nên điều quan trọng là phải giữ bình tĩnh.
Trong lịch sử, nhiều sự sụp đổ thị trường đã dẫn đến điều chỉnh giá, nhưng không phải tất cả đều trở thành thị trường giá xuống. Thị trường giá xuống là khi thị trường giảm 20% trở lên so với mức đỉnh trước đó. Điều chỉnh giá có thể mang đến cơ hội mua cổ phiếu tốt với giá thấp, đánh giá lại mức độ chấp nhận rủi ro và điều chỉnh danh mục đầu tư cho phù hợp với mục tiêu đầu tư.
Thách thức lớn nhất là phân biệt giữa điều chỉnh giá và đảo chiều xu hướng. Phân tích giá giúp phân biệt giữa một hành động giá điều chỉnh và một sự đảo chiều giá rõ ràng trong một xu hướng tiếp diễn.
Đặc điểm và điều chỉnh giá đối với nhà giao dịch
Lý thuyết Dow là một trong những phát triển quan trọng nhất trong phân tích giá, giúp nhà giao dịch và nhà đầu tư dự đoán điều chỉnh giá và phân biệt nó với đảo chiều. Charles Dow đưa ra lý thuyết này vào những năm 1890 để tạo cơ sở cho việc xác định giá. Các nguyên tắc của lý thuyết Dow bao gồm:
- Thị trường phản ánh tất cả thông tin.
- Thị trường có ba xu hướng: xu hướng chính, xu hướng trung gian và xu hướng ngắn hạn.
- Các chỉ số phải xác nhận lẫn nhau.
- Xu hướng được xác nhận bởi khối lượng giao dịch.
- Xu hướng tiếp tục cho đến khi có dấu hiệu đảo chiều.
Các khái niệm của Lý thuyết Dow vẫn còn gây tranh cãi trong thời hiện đại. Ban đầu, lý thuyết này dựa trên hai chỉ số trung bình của thị trường chứng khoán: đường sắt và công nghiệp. Tuy nhiên, các nguyên tắc này áp dụng cho tất cả các chỉ số thị trường hiện tại và có thể được mở rộng cho các thị trường tài chính lớn.
Sử dụng biểu đồ
Phân tích giá sử dụng biểu đồ để hiển thị các chỉ số hoạt động kém hiệu quả liên tục. Một mô hình như vậy có thể báo hiệu một sự điều chỉnh giá sắp xảy ra. Các mức hỗ trợ và kháng cự được sử dụng để dự đoán khi giá hợp nhất hoặc đảo chiều có thể dẫn đến điều chỉnh.
Phân tích giá thường xuất hiện khi một cổ phiếu hoặc toàn bộ thị trường bị lạm phát quá mức. Biểu đồ có thể theo dõi các thay đổi và chỉ ra các điều chỉnh trên thị trường, tài sản hoặc chỉ số. Một số thành phần tiêu chuẩn được sử dụng trong phần lớn các nền tảng biểu đồ bao gồm Dải Bollinger để phủ lên các đường xu hướng hỗ trợ và kháng cự xung quanh các mẫu hình nến để đo lường mức độ biến động giá của tài sản xung quanh mức trung bình.
Ví dụ về điều chỉnh giá
Từ năm 1980 đến năm 2010, thị trường Hoa Kỳ trải qua 38 lần điều chỉnh và đều phục hồi. Ví dụ, từ mức đỉnh ngày 19 tháng 2 năm 2020, chỉ số S&P 500 đã giảm mạnh 34% do đại dịch COVID-19. Sự sụt giảm này diễn ra quá nhanh khiến hệ thống phanh tự động được kích hoạt nhiều lần, cùng với các biện pháp kích thích khác từ Cục Dự trữ Liên bang và Chính phủ Hoa Kỳ. Tuy nhiên, S&P 500 đã phục hồi ổn định và xóa bỏ đợt bán tháo.
Kết luận
Điều chỉnh giá là một phần tự nhiên của thị trường chứng khoán. Hiểu rõ về điều chỉnh giá, đặc điểm và cách ứng phó sẽ giúp nhà đầu tư đưa ra quyết định sáng suốt và giảm thiểu rủi ro trong quá trình đầu tư.