Trong văn hóa Nhật Bản, bộ giường ngủ Futon là một biểu tượng truyền thống độc đáo, không chỉ mang lại sự thoải mái và tiện nghi mà còn phản ánh lối sống tối giản và tinh tế của người dân xứ sở hoa anh đào. Nếu bạn là một người yêu thích văn hóa Nhật Bản qua những bộ truyện tranh Doraemon hay các bộ phim, chắc chắn bạn đã từng thấy hình ảnh quen thuộc này. Vậy, Futon là gì và điều gì khiến nó trở nên đặc biệt? Hãy cùng Sen Tây Hồ khám phá chi tiết về bộ giường ngủ truyền thống này.
Mục Lục
Futon Là Gì?
Futon, hay còn được gọi là bộ Futon giường ngủ, là một hệ thống giường ngủ truyền thống của Nhật Bản, khác biệt hoàn toàn so với giường nệm kiểu phương Tây. Thay vì sử dụng giường cố định với nệm dày, Futon bao gồm các thành phần có thể trải và gấp gọn, giúp tiết kiệm không gian và mang lại sự linh hoạt cho không gian sống.
nệm futonBộ giường ngủ Futon – văn hóa truyền thống của người Nhật
Một bộ Futon hoàn chỉnh thường bao gồm:
- Shikibuton (nệm trải sàn): Đây là lớp nệm mỏng được trải trực tiếp xuống sàn, thường là trên chiếu Tatami.
- Shiitsu (ga phủ): Lớp ga bọc nệm giúp giữ vệ sinh và tạo cảm giác mềm mại.
- Kakebuton (chăn bông dày): Chăn bông dày dặn giữ ấm trong mùa đông, thường được làm từ bông hoặc các vật liệu tự nhiên khác.
- Mofu (ga chun): Một loại chăn mỏng, nhẹ, thường được sử dụng vào mùa xuân hoặc thu.
Futon thường được trải trên chiếu Tatami, một loại chiếu truyền thống của Nhật Bản làm từ cây cói, tạo nên sự kết hợp hoàn hảo giữa sự thoải mái và tính thẩm mỹ. Ưu điểm lớn nhất của Futon là tính linh hoạt; bạn có thể dễ dàng gấp gọn và cất đi khi không sử dụng, giải phóng không gian sống, đặc biệt phù hợp với những ngôi nhà có diện tích nhỏ. Futon có thể sử dụng quanh năm, tùy thuộc vào loại chăn và ga bạn sử dụng.
Lịch Sử Phát Triển Của Futon
Lịch sử của Futon gắn liền với sự phát triển của văn hóa và xã hội Nhật Bản.
Trong thời kỳ Nara (710 – 794), chỉ có giới quý tộc mới được ngủ trên giường. Dân thường thường ngủ trên đống rơm, chiếu rơm hoặc trực tiếp trên nền đất.
Thời kỳ Heian (794 – 1185) chứng kiến sự phát triển của chiếu Tatami. Giường cho giới thượng lưu thời bấy giờ là “Yaedatami” – những tấm chiếu Tatami được xếp chồng lên nhau. Số lượng chiếu thể hiện địa vị xã hội của người sử dụng.
lịch sử nệm futonChiếc nệm futon ngày nay của người Nhật Bản
Mặc dù cây bông đã xuất hiện từ thời Heian, nhưng người Nhật vẫn chưa sử dụng nó để làm nệm. Họ vẫn ngủ trên chiếu Tatami. Đến thời đại Chiến quốc (1467 – 1615), bông mới được sử dụng cho mục đích quân sự, chẳng hạn như làm ngòi nổ cho bom.
Bước ngoặt xảy ra vào thời kỳ Edo (1603 – 1868), khi nhu cầu về bông cho chiến tranh giảm xuống. Bông bắt đầu được ứng dụng rộng rãi hơn trong đời sống hàng ngày. Lúc này, người Nhật bắt đầu tạo ra những bộ giường ngủ sơ khai, được gọi là “Kaimaki futon”, tiền thân của Futon hiện đại.
Ban đầu, Futon có chất lượng thấp do sử dụng ít bông và bông cứng. Futon dành cho giới giàu có được làm thủ công từ bông mềm mại, chất lượng cao. Đến cuối thế kỷ 19, các cửa hàng chuyên bán nệm bông ép xuất hiện, cùng với việc nhập khẩu bông tăng lên, giá thành của Futon giảm xuống, khiến nó trở nên phổ biến với đại đa số người dân Nhật Bản.
Cách Bố Trí Giường Futon Kiểu Nhật
Futon không chỉ là một vật dụng thông thường mà còn là một phần của bản sắc văn hóa Nhật Bản. Nhiều người lầm tưởng Futon chỉ là một tấm nệm mỏng đặt trên giường, nhưng thực tế, nó được trải trực tiếp trên sàn nhà.
cách bố trí nệm futonCách sắp xếp, bố trí giường Futon
Ngày nay, bạn vẫn có thể dễ dàng tìm thấy Futon tại các nhà nghỉ truyền thống Nhật Bản (ryokan) và các cửa hàng chuyên về nệm bông. Futon thường được làm từ 100% cotton tự nhiên và bao gồm các thành phần chính sau: nệm trải sàn (Shikibuton), ga phủ (Shiitsu), chăn bông dày (Kakebuton) và ga chun (Mofu).
Để bố trí một chiếc Futon đúng chuẩn, bạn cần thực hiện các bước sau:
- Trải Shikibuton trực tiếp lên sàn nhà.
- Bọc ga trải giường (Shiitsu) lên trên Shikibuton, đảm bảo bề mặt ga phẳng và căng.
- Lồng ga chun (Mofu) bên ngoài chăn Kakebuton. Đặt mặt hình oval của chăn hướng lên trên và mặt phẳng hướng xuống dưới nệm.
Để tăng thêm sự thoải mái, Futon thường được trải trên chiếu Tatami. Người Nhật cũng thường sử dụng các loại gối làm từ hạt nhỏ để có giấc ngủ ngon hơn.
Bí Quyết Bảo Quản Futon Đúng Cách
Một trong những ưu điểm lớn nhất của Futon là tính tiện lợi trong việc bảo quản. Khi không sử dụng, bạn có thể dễ dàng gấp gọn và cất trong tủ, giúp tiết kiệm không gian và giữ cho căn phòng luôn thoáng đãng.
Do Futon được trải trực tiếp trên sàn nhà, việc vệ sinh thường xuyên là rất quan trọng. Người Nhật thường xuyên giặt giũ và phơi nắng Futon để đảm bảo vệ sinh và tránh ẩm mốc.
bảo quản nệm futonCách bảo quản Futon
Ngày xưa, khi chưa có máy giặt, họ thường sử dụng dụng cụ đặc biệt gọi là “Futon-tataki” để đập bụi bẩn ra khỏi nệm. Sau đó, nệm sẽ được phơi dưới ánh nắng mặt trời để khử mùi ẩm mốc. Ngày nay, bạn có thể giặt Futon loại nhỏ bằng máy giặt tại nhà hoặc mang đến các tiệm giặt ủi chuyên dụng.
Người Nhật cũng sử dụng những chiếc kẹp lớn (“Futonbasami”) để phơi Futon trên ban công sau khi giặt. Hình ảnh những tấm Futon bay phấp phới trên ban công đã trở thành một biểu tượng quen thuộc trong văn hóa Nhật Bản.
Kết Luận
Futon không chỉ là một bộ giường ngủ mà còn là một phần không thể thiếu của văn hóa và truyền thống Nhật Bản. Nếu bạn có cơ hội đến Nhật Bản, đừng quên trải nghiệm cảm giác ngủ trên Futon tại các nhà nghỉ truyền thống (ryokan). Đây chắc chắn sẽ là một trải nghiệm đáng nhớ.
Hiện nay, tại Việt Nam cũng có một số cửa hàng chuyên bán các vật dụng phòng ngủ cho người Nhật, trong đó có cả Futon. Nếu bạn yêu thích phong cách sống tối giản và muốn trải nghiệm sự thoải mái của Futon, hãy tìm hiểu và lựa chọn cho mình một bộ phù hợp. Hy vọng bài viết này của Sen Tây Hồ đã giúp bạn hiểu rõ hơn về Futon và những giá trị văn hóa mà nó mang lại.