IEEE 1394, hay còn được biết đến rộng rãi với tên gọi FireWire, là một tiêu chuẩn kết nối phổ biến cho nhiều thiết bị điện tử, bao gồm máy quay kỹ thuật số, máy in, máy quét, ổ cứng ngoài và các thiết bị ngoại vi khác. Tuy nhiên, sự xuất hiện của USB với tốc độ vượt trội và tính phổ biến rộng rãi đã dần thay thế vị thế của FireWire.
Mục Lục
Các Tên Gọi Khác của IEEE 1394
FireWire là tên thương mại do Apple đặt cho chuẩn IEEE 1394, và đây cũng là thuật ngữ thông dụng nhất khi nhắc đến công nghệ này. Bên cạnh đó, một số công ty khác cũng sử dụng các tên gọi riêng cho chuẩn IEEE 1394. Ví dụ, Sony gọi nó là i.Link, còn Texas Instruments sử dụng tên Lynx.
Chuẩn IEEE 1394 có nhiều tên gọi khác nhau
Alt: Biểu trưng các tên gọi khác nhau của chuẩn IEEE 1394, bao gồm FireWire, i.Link và Lynx.
FireWire: Thông Tin Chi Tiết và Các Tính Năng Nổi Bật
FireWire được thiết kế để hỗ trợ tính năng plug-and-play, cho phép hệ điều hành tự động nhận diện thiết bị khi được kết nối và yêu cầu cài đặt driver (nếu cần) để thiết bị hoạt động.
Một tính năng quan trọng khác của IEEE 1394 là khả năng hot swap, nghĩa là bạn có thể kết nối hoặc ngắt kết nối thiết bị FireWire mà không cần tắt máy tính hoặc chính thiết bị đó.
FireWire được hỗ trợ rộng rãi trên nhiều hệ điều hành, bao gồm Windows (từ Windows 98 đến Windows 10), macOS (từ 8.6 trở lên), Linux và hầu hết các hệ điều hành khác.
Một bus FireWire duy nhất có thể kết nối tối đa 63 thiết bị theo dạng chuỗi. Đặc biệt, các thiết bị có tốc độ khác nhau vẫn có thể hoạt động trên cùng một bus ở tốc độ tối đa của riêng mình. Điều này có được là do bus FireWire có khả năng luân phiên giữa các tốc độ khác nhau trong thời gian thực.
Các thiết bị FireWire có thể tạo mạng ngang hàng để giao tiếp trực tiếp với nhau mà không cần sử dụng tài nguyên hệ thống của máy tính. Ví dụ, bạn có thể dễ dàng sao chép dữ liệu từ máy ảnh kỹ thuật số này sang máy ảnh kỹ thuật số khác chỉ bằng cách kết nối chúng qua cổng FireWire, mà không cần đến máy tính hoặc thẻ nhớ.
Các Phiên Bản FireWire
IEEE 1394, ban đầu được gọi là FireWire 400, ra mắt vào năm 1995. Sử dụng đầu nối sáu chân, nó có thể truyền dữ liệu ở tốc độ 100, 200 hoặc 400 Mbps (tùy thuộc vào loại cáp FireWire), trên cáp dài tối đa 4,5 mét. Các chế độ truyền dữ liệu này thường được gọi là S100, S200 và S400.
Năm 2000, IEEE 1394a được giới thiệu, mang đến các cải tiến, bao gồm chế độ tiết kiệm năng lượng. IEEE 1394a sử dụng đầu nối 4 chân thay vì 6 chân như FireWire 400, vì nó không bao gồm đầu nối nguồn.
IEEE 1394a sử dụng đầu nối 4 chân thay vì 6 chân tồn tại trong FireWire 400
Alt: Hình ảnh so sánh đầu nối 4 chân của IEEE 1394a và đầu nối 6 chân của FireWire 400.
Chỉ hai năm sau, IEEE 1394b, còn gọi là FireWire 800 hoặc S800, xuất hiện. Phiên bản này sử dụng đầu nối 9 chân và hỗ trợ tốc độ truyền lên đến 800 Mbps trên cáp dài đến 100 mét. Tuy nhiên, các đầu nối của FireWire 800 không tương thích với FireWire 400, trừ khi sử dụng cáp chuyển đổi hoặc dongle.
Vào cuối những năm 2000, FireWire S1600 và S3200 được phát triển, hỗ trợ tốc độ truyền tương ứng là 1572 Mbps và 3145 Mbps. Dù vậy, số lượng thiết bị hỗ trợ các chuẩn này rất hạn chế, khiến chúng không được coi là một phần quan trọng trong lịch sử phát triển của FireWire.
Đến năm 2011, Apple bắt đầu chuyển sang sử dụng Thunderbolt, một chuẩn kết nối nhanh hơn nhiều so với FireWire. Đến năm 2015, một số máy tính của Apple đã được trang bị cổng USB-C tuân thủ chuẩn USB 3.1.
So Sánh FireWire và USB
Mặc dù FireWire và USB có cùng mục đích là truyền dữ liệu, nhưng chúng khác nhau đáng kể về tính khả dụng và tốc độ.
USB đã trở thành chuẩn kết nối phổ biến trên hầu hết các máy tính và thiết bị điện tử, trong khi FireWire lại ít được hỗ trợ hơn. Nhiều máy tính hiện đại không còn tích hợp cổng FireWire, và việc nâng cấp để hỗ trợ FireWire có thể tốn kém và không phải lúc nào cũng khả thi.
FireWire và USB khác nhau về tính khả dụng và tốc độ
Alt: So sánh trực quan về sự khác biệt giữa cổng và cáp FireWire và USB về hình dạng và kích thước.
Chuẩn USB mới nhất, USB4, hỗ trợ tốc độ truyền lên đến 40.960 Mbps, vượt trội hơn nhiều so với tốc độ 800 Mbps của FireWire.
Ngoài ra, các thiết bị và cáp USB thường có giá thành rẻ hơn so với các sản phẩm FireWire, nhờ vào việc sản xuất hàng loạt và tính phổ biến của USB.
Một ưu điểm khác của USB là khả năng tương thích ngược tốt hơn. Trong khi FireWire 400 và FireWire 800 sử dụng các loại cáp khác nhau và không tương thích với nhau, thì các tiêu chuẩn USB luôn duy trì khả năng tương thích ngược.
Cuối cùng, các thiết bị USB không thể kết nối trực tiếp với nhau như các thiết bị FireWire. Thay vào đó, chúng cần một máy tính để xử lý thông tin sau khi nó rời khỏi một thiết bị và nhập vào một thiết bị khác.
Kết luận
IEEE 1394 (FireWire) từng là một tiêu chuẩn kết nối quan trọng, cung cấp nhiều tính năng hữu ích và tốc độ truyền dữ liệu khá cao. Tuy nhiên, sự phát triển và phổ biến của USB, với tốc độ vượt trội và tính linh hoạt cao hơn, đã khiến FireWire dần trở nên lỗi thời. Mặc dù vậy, FireWire vẫn đóng một vai trò nhất định trong lịch sử phát triển của công nghệ kết nối và là một ví dụ điển hình về sự cạnh tranh và thay đổi trong ngành công nghiệp điện tử.