Bethesda Game Studios mua lại thương hiệu Fallout từ Interplay năm 2004, làm dấy lên lo ngại về sự thay đổi phong cách trong Fallout 3 so với góc nhìn từ trên xuống của các phiên bản trước. Tuy nhiên, Bethesda đã chứng minh được năng lực của mình, hồi sinh dòng game tượng đài này và được cộng đồng game thủ đón nhận nhiệt liệt.
Một trong những yếu tố then chốt làm nên thành công của Fallout là bối cảnh hậu chiến tranh hạt nhân độc đáo. Thế giới giả tưởng năm 2077 chứng kiến một cuộc chiến tranh hạt nhân toàn cầu, đẩy nhân loại đến bờ vực diệt vong. Chỉ một số ít người sống sót trên những vùng đất chết chóc đầy phóng xạ.
Fallout 3, không còn lấy bối cảnh ở miền Tây (California) như hai phần trước, mà chuyển đến bờ Đông, thủ đô Washington D.C sau 200 năm thảm họa. Câu chuyện bắt đầu tại Vault 101, một hầm ngầm hiện đại được xây dựng để trú ẩn phóng xạ, có sức chứa 1000 người. Nhân vật chính của chúng ta sinh ra và lớn lên tại đây.
Một ngày nọ, nhân vật chính vừa trưởng thành thì người cha đột ngột biến mất. Bị buộc tội và truy bắt một cách đáng ngờ, bạn buộc phải trốn khỏi Vault 101 và đặt chân lên mặt đất. Trong môi trường xa lạ đầy rẫy nguy hiểm, bạn phải tìm kiếm cha mình và khám phá lý do ông ra đi.
Bên trong Vault 101, nơi nhân vật chính sinh ra và lớn lên
Điểm đặc trưng của game nhập vai phương Tây là việc tạo hình nhân vật ban đầu. Bethesda đã thực hiện điều này một cách sáng tạo, thông qua quá trình trưởng thành của nhân vật chính. Ngay khi vừa chào đời, bạn đã quyết định giới tính, ngoại hình và tên cho nhân vật.
Tiếp theo, trong quá trình tập nói, bạn sẽ lựa chọn các chỉ số nhân vật thông qua hệ thống S.P.E.C.I.A.L. quen thuộc: Strength (Sức mạnh), Perception (Nhận thức), Endurance (Sức bền), Charisma (Uy tín), Intelligence (Trí tuệ), Agility (Nhanh nhẹn), Luck (May mắn). Sau đó là các yếu tố quyết định khả năng của nhân vật, như kỹ năng (Skill) và các lợi thế đặc biệt (Perk). Là một game nhập vai tự do, bạn có thể tự do lựa chọn con đường thiện – ác cho nhân vật, ảnh hưởng đến hệ thống Karma, thể hiện bạn là người hùng hay kẻ phản diện. Hệ thống Karma trong Fallout 3 có ảnh hưởng đến các mối quan hệ trong game, mở ra những hướng đi và kết thúc khác nhau.
Nếu bạn đã từng chơi Fallout 1 và 2 của Black Isle, bạn sẽ nhớ đồ họa 2D, góc nhìn từ trên xuống và lối chơi theo lượt. Fallout 3 của Bethesda đã thay đổi hoàn toàn những yếu tố này. Về mặt đồ họa, game sử dụng engine Gamebryo mạnh mẽ, từng được sử dụng cho Oblivion. Góc nhìn và phong cách chiến đấu cũng thay đổi, gần gũi hơn với các game nhập vai của Bethesda.
Bethesda nổi tiếng với các game nhập vai góc nhìn thứ nhất. Vì vậy, Fallout 3 cũng đi theo phong cách này. Lối chiến đấu theo lượt dựa trên điểm AP (Action Point) của các bản Fallout cũ cũng bị loại bỏ. Fallout 3 cho phép bạn chiến đấu trong thời gian thực, mang đến trải nghiệm hành động và kịch tính hơn. Với kho vũ khí đa dạng, từ dao, búa, súng ngắn, súng trường, tiểu liên, shotgun, laser, plasma đến cả ống phóng tên lửa hạt nhân, Fallout 3 mang đến những pha chiến đấu hấp dẫn và đầy thử thách. Việc lựa chọn vũ khí phù hợp với từng tình huống và nâng cấp chúng là yếu tố quan trọng để sinh tồn trong thế giới hậu tận thế.
Tuy nhiên, điểm AP vẫn còn tồn tại khi bạn kích hoạt hệ thống VATS (Vault-Tec Assisted Targeting System). VATS là một điểm mới nổi bật trong lối chơi của Fallout 3. Khi kích hoạt, game sẽ tạm dừng để bạn chọn các bộ phận trên cơ thể đối thủ để nhắm bắn (với tỷ lệ bắn trúng hiển thị). Mỗi lần chọn sẽ tiêu tốn một lượng điểm AP nhất định.
Sau khi chọn xong, game sẽ chiếu chậm pha hành động với những góc quay điện ảnh đẹp mắt. Không chỉ làm cho các pha hành động trở nên ấn tượng hơn, VATS còn là yếu tố quan trọng giúp bạn vượt qua các trận chiến, cung cấp lợi thế lớn như ra tay nhanh và gây sát thương đáng kể so với chiến đấu trực tiếp.
Trước khi game ra mắt, nhiều người kỳ vọng VATS sẽ thay thế chế độ theo lượt cũ, nhưng thực tế không phải vậy. Fallout 3 là một game thời gian thực 100% và VATS chỉ có vai trò tạm dừng thời gian khi chiến đấu, tương tự như các game nhập vai của BioWare (Knights of the Old Republic hay Mass Effect). VATS không chỉ là công cụ hỗ trợ chiến đấu mà còn là yếu tố chiến thuật quan trọng, đòi hỏi người chơi phải tính toán kỹ lưỡng việc sử dụng điểm AP và lựa chọn mục tiêu phù hợp.
Một nhược điểm của Fallout 3 và bản mở rộng New Vegas là việc người chơi quá phụ thuộc vào hệ thống VATS, ít khi sử dụng kỹ năng cá nhân để “vẩy chuột”, tạo ra những màn đấu súng đầy thử thách nhưng cũng vô cùng khó chịu trong nhiều trường hợp. Bethesda đã lắng nghe những phản hồi này và cải thiện hệ thống chiến đấu trong các phiên bản Fallout sau này, giúp người chơi có nhiều lựa chọn và chiến thuật hơn trong chiến đấu.
Tóm lại, Fallout 3 đã chứng minh Bethesda là một nhà phát triển game nhập vai tài năng, mang đến một trải nghiệm độc đáo và đáng nhớ cho người chơi. Dù vẫn còn một số nhược điểm, Fallout 3 vẫn là một trong những tựa game nhập vai hay nhất mọi thời đại, đặt nền móng cho sự phát triển của dòng game Fallout trong tương lai.