Thuốc xổ là phương pháp đưa chất lỏng, thường là dầu khoáng, qua đường hậu môn vào ruột già. Mục đích sử dụng thuốc xổ có thể bao gồm điều trị táo bón, đưa thuốc vào cơ thể, sử dụng trong các thủ thuật y tế như chụp X-quang đại tràng bằng bari, hoặc làm sạch ruột trước các xét nghiệm như nội soi đại tràng. Trong quá khứ, thuốc xổ cũng được dùng trước phẫu thuật bụng hoặc trong quá trình sinh nở, nhưng hiện nay ít phổ biến hơn.
Điều quan trọng là không nên tự ý sử dụng thuốc xổ tự chế hoặc dùng các loại thuốc xổ chứa chất lỏng không được bác sĩ chỉ định. Hiện tại, không có bằng chứng khoa học nào chứng minh việc sử dụng thuốc xổ để “giải độc” cơ thể hoặc cho bất kỳ mục đích nào khác ngoài việc làm sạch ruột trước các thủ thuật y tế hoặc loại bỏ phân bị tắc nghẽn mang lại lợi ích sức khỏe. Lạm dụng thuốc xổ hoặc sử dụng các chất không phù hợp có thể gây hại, phá vỡ sự cân bằng của hệ vi sinh vật có lợi trong ruột già.
Mục Lục
Thuốc xổ được sử dụng như thế nào?
“Enema” vừa là danh từ (chỉ dụng cụ thuốc xổ) vừa là động từ (chỉ hành động sử dụng). Thuốc xổ mua tại các hiệu thuốc thường có một túi nhỏ chứa chất lỏng và một vòi phun. Người dùng đưa vòi phun vào hậu môn và bóp túi để chất lỏng đi vào trực tràng, phần cuối của đại tràng.
:max_bytes(150000):strip_icc()/GettyImages-864114322-5c6dd9f6c9e77c0001c6a537.jpg)
Chất lỏng này thường được giữ trong trực tràng một khoảng thời gian nhất định, có thể chỉ đến khi có cảm giác muốn đi tiêu. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể yêu cầu giữ thuốc xổ trong vài phút hoặc lâu hơn. Sau đó, người dùng ngồi trên bồn cầu và đi tiêu như bình thường để thải thuốc xổ và chất thải ra ngoài.
Các loại chất lỏng thường dùng trong thuốc xổ
Chất lỏng sử dụng trong thuốc xổ có thể là nước muối sinh lý hoặc chứa các loại thuốc nhuận tràng. Nếu bạn không chắc chắn loại thuốc xổ nào phù hợp với mình, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ.
-
Bisacodyl: Đây là một loại thuốc nhuận tràng thường được sử dụng trong thuốc xổ, đặc biệt trong quá trình chuẩn bị cho các thủ thuật như nội soi đại tràng.
-
Dầu khoáng: Dầu khoáng vừa là chất bôi trơn, vừa là thuốc nhuận tràng, rất hữu ích trong việc điều trị táo bón hoặc khi người bệnh bị đau hậu môn hoặc trĩ.
-
Dung dịch muối: Thuốc xổ nước muối có thể được khuyến cáo trong trường hợp táo bón. Lưu ý không tự pha dung dịch thuốc xổ bằng nước máy.
-
Thuốc: Trong điều trị một số bệnh, bao gồm bệnh viêm ruột (IBD), thuốc có thể được dùng cùng với thuốc xổ. Một loại thuốc được sử dụng để điều trị viêm loét đại tràng theo cách này là Rowasa (một loại thuốc 5-aminosalicylic). Việc sử dụng thuốc xổ giúp thuốc tác động trực tiếp lên vùng viêm ở phần cuối của đại tràng. Thuốc xổ thường được sử dụng vào ban đêm và giữ qua đêm thay vì thải ra ngay, giúp thuốc có thời gian phát huy tác dụng.
:max_bytes(150000):strip_icc()/15953_Rowasa_suppositories_V2-5c6dd7c7c9e77c00011a493d.jpg) -
Các chất khác: Một số người thực hành sử dụng thuốc xổ với các chất khác như cà phê, nước chanh hoặc sữa với mục đích được cho là mang lại lợi ích sức khỏe. Tuy nhiên, việc sử dụng các loại thuốc xổ này mà không có sự giám sát của bác sĩ không được chấp thuận hoặc khuyến cáo để điều trị bất kỳ bệnh nào. Những người mắc bệnh IBD nên đặc biệt cẩn trọng với các loại thuốc xổ này. Có nguy cơ đưa các chất có hại vào cơ thể khi sử dụng thuốc xổ không chính thống. Hơn nữa, đại tràng chứa nhiều vi khuẩn có lợi, và việc sử dụng thuốc xổ có thể phá vỡ hệ vi sinh vật này và gây hại.
Cảnh giác khi sử dụng thuốc xổ
Thuốc xổ không phải là phương pháp điều trị vô hại và chỉ nên sử dụng theo lời khuyên của bác sĩ. Sử dụng thuốc xổ thường xuyên có thể ảnh hưởng đến các cơ trong đại tràng. Theo thời gian, các cơ này có thể ngừng hoạt động hiệu quả trong việc di chuyển phân, làm trầm trọng thêm các vấn đề về táo bón. Hãy luôn tham khảo ý kiến của chuyên gia y tế trước khi sử dụng thuốc xổ để đảm bảo an toàn và hiệu quả.