Chủ đề về sự khác biệt giữa Rapper và MC không phải là mới. Trên các diễn đàn Hip Hop Việt Nam và quốc tế, ta có thể dễ dàng tìm thấy vô số bài tranh luận về vấn đề này, với nhiều ý kiến khác nhau. Tuy nhiên, sau khi tham khảo nhiều nguồn, có thể rút ra một số điểm chung và đưa ra một cái nhìn rõ ràng hơn về sự khác biệt này.
Ở một góc độ nào đó, “Rapper” và “MC” có thể xem là hai khái niệm đồng nghĩa, bởi vì cả hai đều sử dụng ca từ để thể hiện trong Hip Hop. Tuy nhiên, nếu đi sâu hơn, ta sẽ thấy sự khác biệt tinh tế về “ý niệm” giữa hai hình thức này. KRS-One, một tượng đài của Hip Hop, đã từng nói:
“This is the difference between emceein’ and rap
Rappers spit rhymes that are mostly illegal
Emcees spit rhymes to uplift their people”
(Đây là sự khác biệt giữa một MC và một Rapper. Rapper “nhả” những vần điệu thường mang tính “bất hợp pháp”. MC “nhả” những vần điệu để nâng cao tinh thần cộng đồng.)
Vậy, “bất hợp pháp” ở đây có nghĩa là gì?
Trong bối cảnh hiện tại, Rapper thường rap về những chủ đề như bạo lực, ma túy, và băng đảng. Có lẽ đây là ý mà KRS-One muốn truyền tải. Tuy nhiên, cần phải nhìn nhận vấn đề một cách đa chiều hơn. Không nên đánh đồng tất cả các sản phẩm âm nhạc có nội dung “bạo lực” đều là vô nghĩa.
Ice Cube khuấy động sân khấu Coachella, thể hiện sự phản kháng mạnh mẽ thông qua âm nhạc.
Ví dụ, những ca khúc của NWA không chỉ đơn thuần là bạo lực, mà còn là tiếng nói phản ánh thực tế xã hội, là sự đấu tranh cho quyền lợi của cộng đồng người da màu. Tương tự, Tupac và Biggie không chỉ là những nghệ sĩ giải trí đơn thuần, mà còn là những huyền thoại, những biểu tượng văn hóa. Giá trị của họ không chỉ nằm ở kỹ năng, mà còn ở nội dung và thông điệp mà họ truyền tải. Thậm chí, nhiều người đánh giá cao Tupac không hẳn vì kỹ năng rap của anh, mà vì những thông điệp ý nghĩa trong lời ca.
PackFM, một MC underground đến từ Brooklyn, New York, cũng có một góc nhìn thú vị về sự khác biệt này trong ca khúc “I Fucking Hate Rappers”:
“I fucking hate rappers, you fuck and date rappers
I do a show, peep the crowd, fucking great- rappers”
(Tao ghét mấy thằng “rapper” chết tiệt, chỉ biết tán gái. Còn tao đi diễn, khuấy động đám đông, tao mới là đỉnh cao.)
PackFM cho rằng nhiều Rapper ngày nay chỉ làm nhạc để “cưa gái”, giống như Young H trong ca khúc “Em Đừng Quen Rapper”. Câu “you fuck and date rappers” còn là một cách chơi chữ, vì “date rappers” đồng âm với “date rape” (cưỡng hiếp khi hẹn hò). PackFM ngầm so sánh các Rapper với những kẻ hiếp dâm, những người không quan tâm đến âm nhạc mà chỉ muốn trở nên giàu có và nổi tiếng.
Một cách đơn giản hơn để phân biệt Rapper và MC:
-
Rapper: Người làm nhạc Rap để kiếm tiền, xem đây là một công việc. Lil Wayne, 2 Chainz, Chief Keef, Drake là những ví dụ điển hình.
-
MC: Người làm nhạc vì đam mê hoặc để kiếm thêm thu nhập. MC thường chú trọng vào kỹ năng hơn là giai điệu bắt tai, và ít khi tạo ra những sản phẩm đại chúng. Chiều sâu trong âm nhạc và những thử nghiệm flow khó nghe có thể khiến sản phẩm của họ ít tiếp cận được công chúng hơn. KRS-One, MF DOOM, Canibus, Nas, Rakim là những ví dụ tiêu biểu.
MF Doom, một MC huyền thoại, nổi tiếng với phong cách độc đáo và kỹ năng điêu luyện.
Kỹ năng của Rapper và MC
Bun B, một nửa của nhóm Hip Hop UGK, đã từng nói: “Một MC giỏi có thể làm được mọi thứ mà một Rapper làm, nhưng không phải Rapper nào cũng có thể làm được như một MC.”
Điều này có nghĩa là một MC luôn có thể là một Rapper, nhưng Rapper chưa chắc đã là một MC. Để trở thành Rapper, bạn chỉ cần một chút kiến thức và một nhà sản xuất giỏi. Còn MC thì khác, ngoài khả năng Rap, họ còn phải là bậc thầy về ngôn từ trong các Cypher và Battle.
Sự thay đổi của MC trong thời đại mới
Kane đã đúng khi nói rằng vai trò của MC đã phát triển vượt xa chức năng ban đầu. Những nghệ sĩ như 6ix9ine hay Lil Pump vẫn có thể tạo ra sức hút trên sân khấu theo cách riêng của họ.
Lil Pump, một rapper gây tranh cãi, khuấy động đám đông với phong cách âm nhạc độc đáo.
Tuy nhiên, nếu nhìn lại câu nói của KRS-One, “Emcees spit rhymes to uplift their people” (MC “nhả” những vần điệu để nâng cao tinh thần cộng đồng), thì nhiều nghệ sĩ hiện nay vẫn chưa đáp ứng được yếu tố quan trọng nhất của Rap: Nâng cao nhận thức của mọi người.
Tóm lại, sự khác biệt giữa Rapper và MC nằm ở mục đích và giá trị mà họ mang lại cho cộng đồng. Rapper có thể tập trung vào việc kiếm tiền và tạo ra những sản phẩm giải trí, trong khi MC hướng đến việc truyền tải thông điệp ý nghĩa và nâng cao nhận thức của xã hội.