Dextrostix là một loại que thử được sử dụng để xác định nồng độ glucose trong máu thông qua sự thay đổi màu sắc, từ đó ước tính mức đường huyết. Được phát minh bởi Ernie Adams vào năm 1963, Dextrostix có thể phát hiện mức đường huyết trong khoảng từ 10mg/dL đến 400mg/dL.
Việc đọc kết quả Dextrostix dựa trên việc so sánh màu xanh lam trên que thử với một bảng màu chuẩn, mỗi sắc thái tương ứng với một giá trị đường huyết. Tuy nhiên, độ chính xác của phương pháp này phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm của người đọc và điều kiện ánh sáng, dẫn đến sai số đáng kể.
Thủ tục và sử dụng Dextrostix trong sơ sinh giúp phát hiện nhanh chóng tình trạng hạ đường huyết ở trẻ
Để khắc phục hạn chế này, máy đo độ phản xạ Ames đã ra đời vào năm 1970. Thiết bị này sử dụng pin, đo lượng ánh sáng phản xạ từ dải thử nghiệm và chuyển đổi thành kết quả đường huyết chính xác hơn (mg glucose/100ml).
Mục Lục
Sự Ra Đời của Máy Đo Đường Huyết và Ý Nghĩa Trong Y Học
Máy đo độ phản xạ Ames là một bước tiến quan trọng trong việc kiểm soát bệnh tiểu đường. Nó cho phép bệnh nhân tự theo dõi lượng đường trong máu tại nhà, từ đó điều chỉnh chế độ ăn uống, liều lượng insulin và thuốc men một cách phù hợp. Điều này giúp giảm thiểu các biến chứng nguy hiểm do hạ đường huyết (đường huyết quá thấp) hoặc tăng đường huyết (đường huyết quá cao).
Ngày nay, có rất nhiều loại máy đo đường huyết sử dụng các công nghệ khác nhau để phân tích mẫu máu mao mạch và cho kết quả chính xác hơn. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mức đường huyết mao mạch bình thường là từ 70 mg/dL đến 110 mg/dL, và có thể chấp nhận đến 125 mg/dL mà không được coi là tiểu đường.
Mức đường huyết từ 111mg/dL đến 125mg/dL có thể là dấu hiệu của tình trạng kháng insulin. Mặc dù chưa đủ để chẩn đoán tiểu đường, nhưng cần theo dõi và thực hiện các biện pháp phòng ngừa để ngăn chặn hoặc làm chậm sự phát triển của bệnh.
Quy Trình Sử Dụng Dextrostix (Phương Pháp Cũ)
Trước đây, quy trình sử dụng Dextrostix đòi hỏi sự cẩn thận và tuân thủ nghiêm ngặt:
- Chuẩn bị: Giải thích quy trình cho bệnh nhân (hoặc người nhà nếu bệnh nhân bất tỉnh).
- Lấy Máu: Sát trùng và chọc ngón tay bằng kim chích để lấy một giọt máu.
- Phủ Máu Lên Dextrostix: Đảm bảo toàn bộ khu vực chỉ thị trên que thử được phủ đều máu. Việc này có thể thực hiện bằng cách dùng ngón tay thoa đều giọt máu.
- Thời Gian Chờ: Chờ chính xác 60 giây (sử dụng đồng hồ bấm giờ).
- Rửa và Lau Khô: Rửa nhanh que thử dưới vòi nước trong 2 giây để loại bỏ máu thừa, sau đó thấm khô bằng giấy.
- Đọc Kết Quả: Đặt que thử vào máy đo độ phản xạ và đọc kết quả (mg/dL) trong vòng 15 giây.
Lưu Ý Quan Trọng Khi Sử Dụng Dextrostix
Cả Dextrostix và mẫu máu đều không được bảo quản lạnh. Nhiệt độ thấp có thể làm biến tính enzyme trong Dextrostix, ảnh hưởng đến kết quả đo.
Quy Trình Đo Đường Huyết Hiện Đại
Ngày nay, quy trình đo đường huyết đã trở nên đơn giản và nhanh chóng hơn nhiều. Thay vì sử dụng Dextrostix và máy đo độ phản xạ cồng kềnh, bệnh nhân chỉ cần:
- Lấy một giọt máu từ đầu ngón tay.
- Nhỏ giọt máu lên que thử được gắn vào máy đo đường huyết.
- Chờ trong thời gian quy định (thường rất ngắn, tùy thuộc vào nhà sản xuất).
- Đọc kết quả hiển thị trên màn hình kỹ thuật số (mg/dL hoặc mmol/L).
Ứng Dụng Của Dextrostix Trong Sơ Sinh
Ở trẻ sơ sinh, hạ đường huyết là một tình trạng nguy hiểm có thể gây tổn thương não vĩnh viễn. Vì vậy, việc phát hiện và điều trị hạ đường huyết kịp thời là vô cùng quan trọng.
Dextrostix đã từng được sử dụng rộng rãi để sàng lọc hạ đường huyết ở trẻ sơ sinh. Mặc dù không chính xác bằng các xét nghiệm trong phòng thí nghiệm, Dextrostix cho kết quả nhanh chóng (trong vòng 3 phút), giúp các bác sĩ có thể can thiệp kịp thời.
Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy Dextrostix có xu hướng đánh giá quá cao mức đường huyết thực tế ở trẻ sơ sinh. Do đó, Tổ chức Y tế khuyến cáo nên xác nhận kết quả Dextrostix bằng các xét nghiệm chính xác hơn nếu kết quả thấp hơn 40 mg/dL.
Tài Liệu Tham Khảo
- I. Drury, E. C. Sweeney, D. UaConaill. Xác định đường huyết bằng hệ thống đo dextrostix / phản xạ. Tháng 12 năm 1972, Tập 141, Số 1, trang 181-186. Tạp chí khoa học y tế Ailen.
- Tổ chức y tế thế giới. Đái tháo đường Bệnh tiểu đường Hành động trực tuyến.
- Montserrat González García. Độ nhạy và độ đặc hiệu của khúc xạ kế thị giác trong chẩn đoán nhanh hạ đường huyết ở trẻ sơ sinh. Tập 66, số 3 tháng 5-tháng 6. 1999 trang 88-91. Tạp chí Nhi khoa Mexico.
- E. Vlok. Hướng dẫn điều dưỡng. Tập 1. Điều dưỡng cơ bản. 9thứ Phiên bản.
- Onyushkina, Ksenia; Nô-ê, James H. (2009). “Máy đo đường huyết: Đánh giá các thách thức kỹ thuật để đạt được kết quả chính xác”. Tạp chí khoa học và công nghệ tiểu đường (Trực tuyến). 3: 971-980