Đảo phách là một kỹ thuật đặc biệt trong âm nhạc, tạo ra sự phá cách và độc đáo bằng cách thay đổi thứ tự thông thường giữa các phách mạnh và yếu. Trong đảo phách, một nốt nhạc ở phách yếu được kéo dài, chiếm cả phách mạnh kế tiếp. Điều này làm giảm sự nhấn mạnh vào phách mạnh truyền thống, tạo ra hiệu ứng âm nhạc bất ngờ và thú vị. Khi đảo phách, các nốt nhạc trong ô nhịp không còn tuân theo trật tự mạnh – yếu thông thường.
Ví dụ: Phách yếu ở ô nhịp 1 nối dài sang nửa phách mạnh ở ô nhịp 2, và phách yếu ở ô nhịp 3 nối dài sang phách mạnh ở ô nhịp 4.
Mục đích của đảo phách là tạo ra sự hấp dẫn, đôi khi là cảm giác ngập ngừng và phá vỡ sự đơn điệu trong âm nhạc. Nó mang lại sự tươi mới và làm cho đoạn nhạc trở nên sinh động hơn.
Tùy thuộc vào giá trị trường độ của các nốt nhạc nối nhau trong đảo phách, người ta chia đảo phách thành các loại sau:
Mục Lục
Đảo Phách Cân
Đảo phách cân xảy ra khi nốt nhạc đứng trước và nốt nhạc đứng sau trong đảo phách có cùng trường độ.
Ví dụ: Trong một đoạn nhạc của bài “Domino”, đảo phách cân được tạo ra từ nốt đen ở cuối ô nhịp trước và nốt đen ở đầu ô nhịp sau.
Đảo Phách Lệch
Đảo phách lệch xảy ra khi nốt nhạc đứng trước có trường độ lớn hơn nốt nhạc đứng sau.
Ví dụ: Trong bài “La Paloma”, nốt trắng ở ô nhịp 2 nối với nốt móc trong liên ba của ô nhịp 3.
Ví dụ: Trong bài “Je T’Attendrai”, nốt trắng ở ô nhịp trước nối với nốt đen của ô nhịp sau.
Đảo Phách Thụt (Đảo Phách Gãy)
Đảo phách thụt (hay đảo phách gãy) xảy ra khi nốt nhạc đứng trước có trường độ nhỏ hơn nốt nhạc đứng sau.
Ví dụ: Trong bài “Ma Prière, C’est Toi”, nốt móc ở phách 2 nối với nốt đen ở phách 3.
Nghịch Phách
Nghịch phách, còn gọi là nhịp chỏi, là một kỹ thuật âm nhạc tạo ra sự kích động và vui nhộn. Nó được thể hiện bằng cách tạo ra sự im lặng hoàn toàn ở phách mạnh và âm thanh phát ra ở phách yếu. Điều này tạo ra một hiệu ứng bất ngờ, làm cho đoạn nhạc trở nên sống động và thú vị hơn.
Ví dụ 1:
Trong bài “Love Story” của Francis Lai:
Ở ô nhịp thứ 2 và thứ 5, phách mạnh bị im lặng bằng dấu lặng đen, tạo ra nghịch phách.
Ví dụ 2:
Trong bài “Knock Three Times”:
Ở ô thứ 3, phách mạnh bị im lặng bằng dấu lặng đen, tạo ra nghịch phách. Bài hát còn có nhiều đoạn nghịch phách tương tự.
Nghịch Phách Đều
Nghịch phách đều xảy ra khi giá trị của dấu lặng bằng giá trị của hình nốt.
Ví dụ: Trong trích đoạn bài “Love Story” của Francis Lai, ở ô nhịp thứ 2-4-6 có dấu lặng móc và dấu móc đơn ở phách 1 (phách mạnh). Phách 1 được chia làm 2 chi phách hay 2 thì, một chi phách là dấu lặng móc và chi phách kế tiếp là dấu móc đơn. Hai dấu này có giá trị trường độ bằng nhau, vì vậy đây là nghịch phách đều.
Nghịch Phách Không Đều
Nghịch phách không đều xảy ra khi giá trị của 2 chi phách của phách 1 (mạnh) không bằng nhau. Có hai trường hợp:
- Hình nốt dài hơn dấu lặng.
Trong đoạn trích “Tonight’s So Cold”, các ô nhịp 1-3-5 đều có dấu lặng đơn và dấu móc đơn ở phách 1, đó là nghịch phách đều (2 chi của phách 1 bằng nhau). Đến ô nhịp thứ 7, dấu lặng đơn của phách đầu, kế tiếp là nốt đen. Vậy đó là nghịch phách có hình nốt dài hơn dấu lặng, được gọi là nghịch phách không đều.
- Dấu lặng dài hơn hình nốt.
Trong trích đoạn của bài “Tonight’s So Cold”, ô nhịp 9 có dấu lặng đen và dấu lặng đơn (phách 1 kéo dài đến chi đầu của phách 2 là dấu lặng), chi cuối của phách 2 là nốt móc đơn. Vậy đó là nghịch phách có dấu lặng dài hơn hình nốt, được gọi là nghịch phách không đều.