Geisha và Maiko: Phân Biệt Rõ Nghệ Thuật, Trang Phục và Phong Tục Nhật Bản

Geisha và Maiko là những biểu tượng văn hóa đặc sắc của Nhật Bản, nhưng không phải ai cũng hiểu rõ sự khác biệt giữa hai hình tượng này. Bài viết này sẽ đi sâu vào nguồn gốc, phong tục, trang phục và các khía cạnh khác để giúp bạn phân biệt rõ ràng hơn về Geisha và Maiko.

Geisha, Geiko, Geigi: Sự Khác Biệt Tinh Tế Về Tên Gọi

Trong thời kỳ Edo ở Kyoto và Osaka, thuật ngữ “Geisha” (芸者 – nghệ giả) ban đầu dùng để chỉ những người đàn ông mua vui, được gọi là “Houkan” (幇間). Họ có vai trò khuấy động không khí, biểu diễn tài năng và hỗ trợ các Geiko (芸子 – nghệ tử) và Maiko (舞妓 – vũ kỹ). Đến thời Meiji, từ “Geisha” dần được dùng để chỉ những người phụ nữ làm công việc này.

Maiko: Những Nghệ Sĩ Tập Sự Đầy Tiềm Năng

Maiko là những Geisha tập sự, mua vui cho khách bằng những điệu múa truyền thống Nhật Bản “Ohayashi” (祭囃子) tại các buổi tiệc. Họ đang trong quá trình đào tạo để trở thành Geisha thực thụ. “Ohayashi” là một loại hình âm nhạc Nhật Bản được biểu diễn trong các lễ hội, có sự khác biệt giữa các vùng miền trên khắp nước Nhật.

Phân Biệt Qua Kiểu Tóc: Shimada Mage Của Geisha và Momoware Của Maiko

Một trong những cách dễ nhận biết sự khác biệt giữa Geisha và Maiko là thông qua kiểu tóc. Geisha thường để kiểu “Shimada Mage” (島田髷), kiểu tóc búi cao mà phần mái được hất ngược ra phía sau, phổ biến với phụ nữ chưa kết hôn thời Edo.

Kiểu tóc Shimada Mage đặc trưng của Geisha

Trong khi đó, Maiko thường để kiểu “Momoware” (桃割れ), kiểu tóc chia múi gần giống quả đào, tạo nên vẻ ngoài trẻ trung và đáng yêu.

Kiểu tóc Momoware đáng yêu của Maiko

Nhận Diện Qua Trang Phục: Kimono Tsumesode Của Geisha và Kimono Hikizuri Của Maiko

Kimono cũng là một yếu tố quan trọng để phân biệt Geisha và Maiko. Geisha thường mặc kimono “Tsumesode” (詰袖), loại kimono có phần nách áo không bị khoét.

Kimono Tsumesode thanh lịch của Geisha

Maiko lại mặc kimono “Hikizuri” (引きずり). Hikizuri tương tự như Furisode (振袖), loại kimono trang trọng dành cho phụ nữ mặc vào dịp Lễ thành nhân (Seijin-no-hi), đều có tay áo dài. Tuy nhiên, Hikizuri có phần đuôi áo rất dài, kéo lê trên sàn nhà, trong khi Furisode có đuôi áo với độ dài thông thường.

Kimono Hikizuri lộng lẫy với phần đuôi áo dài của Maiko

Oshiroi: Lớp Trang Điểm Trắng Đặc Trưng Của Geisha và Maiko

Cả Geisha và Maiko đều sử dụng “Oshiroi” (白粉 – bạch phấn), một loại bột màu trắng để trang điểm cho mặt, cổ và sau gáy. Trước đây, Oshiroi thường chứa chì, gây ra nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng về sau. Lớp trang điểm được hoàn thiện bằng chì kẻ mắt màu đen, một vệt phấn mắt đỏ ở đuôi mí mắt và đôi môi đỏ đậm. Theo thời gian, các Geiko lớn tuổi thường sẽ ngừng sử dụng Oshiroi.

Lớp trang điểm trắng Oshiroi đặc trưng

Ohaguro: Phong Tục Nhuộm Răng Đen Của Geisha Thời Xưa

Trong quá khứ, “Ohaguro” (お歯黒) – phong tục nhuộm răng đen – không chỉ dành riêng cho Geisha mà còn phổ biến với phụ nữ Nhật Bản nói chung. Ý nghĩa của việc nhuộm răng đen thay đổi theo thời đại, nhưng trước đây nó được coi là một tiêu chuẩn làm đẹp. Ngày nay, Maiko sẽ nhuộm răng đen khi đạt đến giai đoạn “Sakkou”, đánh dấu thời điểm họ không còn là Maiko nữa.

Okiya: Nơi Ở và Quản Lý Của Geisha

Nếu bạn muốn mời một Geisha đến dự tiệc, bạn cần liên hệ với một “Okiya” (置屋). Okiya là nơi Geisha sinh sống và làm việc. Khách hàng sẽ liên hệ và chỉ định Geisha thông qua Okiya, chứ không thể gặp gỡ hoặc chọn Geisha trực tiếp. Để có thể tiếp cận Geisha, bạn cần có mối quan hệ với Okiya.

Ryotei: Địa Điểm Tổ Chức Tiệc Với Sự Tham Gia Của Geisha

Để mời Geisha đến một buổi tiệc, bạn cần thông báo với “Ryotei” (料亭) – một nhà hàng Nhật Bản cao cấp với các phòng riêng lớn – về địa điểm tổ chức. Ryotei sẽ sắp xếp số lượng Geisha phù hợp với ngân sách và yêu cầu của khách hàng. Nếu bạn là khách quen, bạn có thể gọi Geisha trực tiếp. Tuy nhiên, việc mời Geisha đến Ryotei có những quy tắc nghiêm ngặt.

Ohanadai, Gyokudai, Senkoudai: Cách Gọi Tinh Tế Cho Chi Phí Mời Geisha

Mức lương của Geisha có nhiều cách gọi khác nhau, như “Ohanadai” (お花代), “Gyokudai” (玉代) hoặc “Senkoudai” (線香代). Trong đó, “Dai” (代) có nghĩa là tiền. “Ohana” (お花) là hoa. “Gyoku” (玉) là ngọc hoặc đá quý. “Senkou” (線香) là hương trầm. Việc sử dụng những từ ngữ gián tiếp để chỉ tiền bạc thể hiện sự tinh tế trong văn hóa Nhật Bản.

Danna: Những Người Bảo Trợ Quyền Lực Của Geisha

“Danna” (旦那) là những người đàn ông giàu có và quyền lực, có vai trò bảo trợ và chi trả mọi chi phí cho Geisha. Để trở thành một Geisha đòi hỏi rất nhiều thời gian và tiền bạc. Danna sẽ hỗ trợ tài chính và chăm sóc cho Geisha trong suốt cuộc đời của cô ấy. Do đó, Danna cần có địa vị xã hội cao và tiềm lực kinh tế vững mạnh. Mối quan hệ giữa Geisha và Danna không nhất thiết mang tính chất tình dục.

Mối quan hệ giữa Geisha và Danna

Geisha Không Phải Là Kỹ Nữ

Nhiều người thường nhầm lẫn Geisha với Oiran – kỹ nữ hạng sang. Thực tế, mặc dù một số Geisha có thể tham gia vào hoạt động mại dâm, nhưng về cơ bản, họ là những nghệ sĩ biểu diễn nghệ thuật truyền thống.

Qua bài viết này, hy vọng bạn đã hiểu rõ hơn về Geisha và Maiko, cũng như những nét đặc trưng trong văn hóa Nhật Bản mà họ đại diện.