Trong xã hội hiện đại với vô vàn lựa chọn nghề nghiệp, không phải ai cũng dễ dàng tìm được công việc ổn định với mức lương cao. Nhiều người, đặc biệt là những lao động từ nông thôn, buộc phải tìm đến các thành phố lớn để mưu sinh bằng nghề cửu vạn. Vậy cửu vạn là gì, nguồn gốc và thực trạng của nghề này ra sao? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Mục Lục
Khái Niệm Cửu Vạn: Nghề Bốc Vác Thuê
“Đi làm cửu vạn” là cụm từ quen thuộc, dùng để chỉ những người làm nghề khuân vác, bốc xếp hàng hóa thuê. Bạn có thể nghe thấy những câu như: “Làm cửu vạn để kiếm sống qua ngày” hay “Cửu vạn bốc hàng ở bến tàu, chợ đầu mối”.
Công việc của cửu vạn tại chợ thường rất vất vảNghề cửu vạn, hay bốc vác hàng hóa, phổ biến tại các chợ đầu mối, bến xe, ga tàu, và ngày càng phát triển với sự xuất hiện của các đội cửu vạn chuyên nghiệp và các công ty cho thuê nhân lực. Các công ty này thường đặt văn phòng tại các bến xe, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường.
Nguồn Gốc Của Từ “Cửu Vạn”
Trong xã hội xưa, nghề này thường được gọi là “phu khuân vác,” trong đó “phu” (夫) chỉ người đàn ông, ám chỉ công việc nặng nhọc này chủ yếu do nam giới đảm nhận.
Tuy nhiên, tên gọi “cửu vạn” lại có nguồn gốc thú vị hơn, liên quan đến một quân bài trong bộ bài tổ tôm. Bộ bài tổ tôm có 120 quân, chia thành ba hàng chính: Vạn, Văn và Sách. Mỗi quân bài được viết bằng chữ Nho, với số thứ tự từ Nhất đến Cửu (1 đến 9) ở bên phải.
Nguồn gốc tên gọi "cửu vạn" xuất phát từ quân bài tổ tôm Cửu VạnTrong hàng Vạn, quân bài thứ chín là “Cửu Vạn,” và hình vẽ trên quân bài này mô tả một người đàn ông đang vất vả mang vác đồ nặng. Sự trùng hợp này đã tạo nên tên gọi “cửu vạn” cho nghề khuân vác, khắc sâu dấu ấn văn hóa dân gian vào công việc này.
Các Hình Thức Thuê Cửu Vạn Phổ Biến Hiện Nay
Trước đây, việc thuê cửu vạn thường dựa vào những người lao động tự do tập trung ở các ngã ba, ngã tư, quán nước ven đường hoặc chợ. Tuy nhiên, với sự phát triển của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu, nhu cầu về đội ngũ bốc vác chuyên nghiệp và có trách nhiệm ngày càng tăng. Điều này đã dẫn đến sự ra đời của các công ty cho thuê cửu vạn, tạo ra hai hình thức chính: cửu vạn tự do và cửu vạn chuyên nghiệp từ công ty.
Cửu Vạn Tự Do Tại Chợ
Bạn có thể dễ dàng tìm thấy những người làm cửu vạn tự do tại các khu vực như ngã ba, vòng xuyến, gần bến xe. Đây thường là những lao động thuộc nhiều độ tuổi, cả nam lẫn nữ, làm nhiều công việc khác nhau như trông trẻ, dọn nhà, xe ôm. Nghề cửu vạn là một công việc thời vụ, giúp họ kiếm thêm thu nhập khi có thời gian rảnh.
Cửu vạn tự do thường tập trung ở chợ và các khu vực giao thôngTuy nhiên, hình thức này có nhiều bất cập. Vì là lao động tự do, họ thường làm việc theo nhóm nhỏ, thiếu tổ chức và quản lý, dẫn đến giá cả không ổn định, đặc biệt là vào ban đêm. Nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn khi phải trả giá cao do thiếu người khuân vác vào thời điểm này.
Ngoài ra, sự đa dạng về độ tuổi và giới tính dẫn đến sự khác biệt về sức lực và tốc độ làm việc. Họ có thể không đủ sức để bốc vác hàng hóa nặng trong thời gian dài. Hơn nữa, thiếu người dẫn dắt và kinh nghiệm có thể gây ra hư hỏng hàng hóa, và không ai chịu trách nhiệm khi xảy ra sự cố.
Cửu Vạn Chuyên Nghiệp Từ Công Ty
Các công ty cho thuê cửu vạn chuyên nghiệp thường có trụ sở hoặc chi nhánh với địa chỉ và số điện thoại rõ ràng. Điều này mang lại sự an tâm cho khách hàng khi thuê dịch vụ. Đội ngũ cửu vạn thường là nam giới trẻ tuổi, có sức khỏe tốt, đáp ứng được nhu cầu bốc vác lớn.
Hơn nữa, họ được đào tạo chuyên môn về bốc vác và sắp xếp hàng hóa, có khả năng lắp đặt các thiết bị như kệ, bàn, điều hòa, giường tủ.
Vì là các công ty uy tín và hoạt động lâu dài, giá thuê cửu vạn chuyên nghiệp thường cao hơn so với cửu vạn tự do. Tuy nhiên, mức giá ổn định, không có tình trạng “chặt chém” bất kể thời tiết hay thời gian.
Đội ngũ cửu vạn chuyên nghiệp thường được các doanh nghiệp ưu tiên lựa chọnTính chuyên nghiệp của đội ngũ này cũng cao hơn nhờ được đào tạo bài bản, có người dẫn dắt và hướng dẫn. Kinh nghiệm chuyển hàng tốt giúp đảm bảo hàng hóa không bị rơi vỡ.
Đặc biệt, các công ty xuất nhập khẩu hàng hóa thường yêu cầu hóa đơn GTGT khi thuê cửu vạn để làm căn cứ kế toán. Thuê cửu vạn từ các công ty uy tín là lựa chọn phù hợp nhất trong trường hợp này.
Kết Luận
Bài viết đã cung cấp cái nhìn tổng quan về nghề cửu vạn, từ khái niệm, nguồn gốc đến các hình thức thuê phổ biến hiện nay. Hy vọng những thông tin này giúp bạn hiểu rõ hơn về công việc vất vả và gian khổ này, cũng như những đóng góp thầm lặng của họ cho xã hội.