Nhiều phụ huynh và học sinh quan tâm đến hệ cử tuyển, nhưng không phải ai cũng hiểu rõ về chương trình này. Bài viết này sẽ giải đáp cử tuyển là gì và các điều kiện để được xét tuyển vào hệ cử tuyển năm 2024.
Mục Lục
Học Cử Tuyển Là Gì?
Cử tuyển là một phương thức tuyển sinh đặc biệt, không thông qua kỳ thi tuyển, mà xét tuyển trực tiếp vào các trường đại học, cao đẳng, trung cấp. Mục đích của cử tuyển là đào tạo cán bộ, công chức, viên chức cho các vùng kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn và các dân tộc thiểu số còn thiếu nguồn nhân lực có trình độ cao.
Đối tượng của cử tuyển là công dân Việt Nam thuộc các dân tộc thiểu số, thường trú từ 5 năm liên tục trở lên tại các vùng kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn tính đến năm tuyển sinh. Ưu tiên xét cử tuyển cho người dân tộc thiểu số. Tỷ lệ người dân tộc Kinh được cử tuyển không quá 15% tổng chỉ tiêu.
Theo Khoản 1 Điều 3 Nghị định 121/2020/NĐ-CP, cử tuyển là hình thức xét tuyển vào đại học, cao đẳng, trung cấp dành cho người học là người dân tộc thiểu số thuộc đối tượng được hưởng chế độ cử tuyển, bao gồm:
- Người dân tộc thiểu số rất ít người.
- Người dân tộc thiểu số sinh sống ở vùng kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn, nơi đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức là người dân tộc thiểu số còn thiếu hoặc rất ít.
Học sinh dân tộc thiểu số học tập
Điều Kiện Để Được Học Cử Tuyển Năm 2024
Điều kiện tuyển sinh theo chế độ cử tuyển được quy định chi tiết tại Điều 6 Nghị định 141/2020/NĐ-CP. Để đủ điều kiện xét tuyển cử tuyển, ứng viên cần đáp ứng các tiêu chuẩn chung và tiêu chuẩn cụ thể riêng cho từng bậc học (đại học, cao đẳng, trung cấp).
Tiêu chuẩn chung:
- Thường trú: Phải thường trú liên tục từ 05 năm trở lên (tính đến năm tuyển sinh) tại vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn. Cha mẹ đẻ hoặc cha mẹ nuôi (hoặc ít nhất một trong hai bên) phải sinh sống tại vùng này.
- Sơ tuyển: Đạt các tiêu chuẩn sơ tuyển (nếu có) đối với các ngành nghề đặc thù có yêu cầu.
- Độ tuổi và sức khỏe: Không quá 22 tuổi tính đến năm tuyển sinh và có đủ sức khỏe theo quy định hiện hành.
Tiêu chuẩn riêng cho từng bậc học:
a. Tiêu chuẩn cử tuyển vào Đại học:
Ngoài các tiêu chuẩn chung, ứng viên cần đáp ứng thêm các tiêu chuẩn sau:
- Tốt nghiệp trung học phổ thông (THPT).
- Hạnh kiểm: Xếp loại hạnh kiểm Tốt trong tất cả các năm học THPT.
- Học lực: Xếp loại học lực Khá trở lên trong năm học cuối cấp THPT.
- Thời gian học tập: Học đủ 03 năm và tốt nghiệp THPT tại trường thuộc địa bàn tuyển sinh theo quy định hoặc tại trường phổ thông dân tộc nội trú.
b. Tiêu chuẩn cử tuyển vào Cao đẳng:
Ngoài các tiêu chuẩn chung, ứng viên cần đáp ứng thêm các tiêu chuẩn sau:
- Tốt nghiệp trung học phổ thông (THPT).
- Hạnh kiểm: Xếp loại hạnh kiểm Tốt trong tất cả các năm học THPT.
- Học lực: Xếp loại học lực Trung bình trở lên trong năm học cuối cấp THPT.
- Thời gian học tập: Học đủ 03 năm và tốt nghiệp THPT tại trường thuộc địa bàn tuyển sinh theo quy định hoặc tại trường phổ thông dân tộc nội trú.
c. Tiêu chuẩn cử tuyển vào Trung cấp:
Ngoài các tiêu chuẩn chung, ứng viên cần đáp ứng thêm các tiêu chuẩn sau:
- Tốt nghiệp trung học cơ sở (THCS) hoặc THPT.
- Hạnh kiểm: Xếp loại hạnh kiểm Khá trở lên trong tất cả các năm học cuối cấp (THCS hoặc THPT).
- Học lực: Xếp loại học lực Trung bình trở lên trong năm học cuối cấp (THCS hoặc THPT).
- Thời gian học tập: Học đủ 04 năm và tốt nghiệp THCS, hoặc học đủ 03 năm và tốt nghiệp THPT tại trường thuộc địa bàn tuyển sinh theo quy định hoặc tại trường phổ thông dân tộc nội trú.
Thứ Tự Ưu Tiên Trong Tuyển Sinh Cử Tuyển
Khoản 5 Điều 6 Nghị định 141/2020/NĐ-CP quy định về thứ tự ưu tiên xét tuyển đối với các ứng viên đủ điều kiện. Theo đó, các đối tượng sau sẽ được ưu tiên xét tuyển theo thứ tự:
- Con liệt sĩ, thương binh, bệnh binh, người có giấy chứng nhận được hưởng chính sách như thương binh.
- Học sinh học tại trường phổ thông dân tộc nội trú.
- Thí sinh trúng tuyển vào đại học, cao đẳng, trung cấp trong năm xét tuyển cử tuyển.
- Thí sinh đoạt giải trong các kỳ thi học sinh giỏi từ cấp huyện trở lên.
Trong trường hợp ứng viên thuộc nhiều diện ưu tiên khác nhau, chỉ được hưởng một chế độ ưu tiên cao nhất trong tuyển sinh cử tuyển.
Do đó, cơ quan có thẩm quyền sẽ căn cứ vào chỉ tiêu cử tuyển hàng năm và ưu tiên lựa chọn những ứng viên đáp ứng đủ điều kiện theo thứ tự ưu tiên trên để đưa vào danh sách cử đi học theo chế độ cử tuyển.
Quyền và Nghĩa Vụ Của Người Học Theo Chế Độ Cử Tuyển
Người học theo chế độ cử tuyển có các quyền và nghĩa vụ theo quy định của pháp luật. Các quyền lợi thường bao gồm hỗ trợ học phí, sinh hoạt phí và các chính sách ưu đãi khác. Ngược lại, người học có nghĩa vụ tuân thủ các quy định của nhà trường, hoàn thành chương trình học và sau khi tốt nghiệp phải trở về phục vụ tại địa phương theo sự phân công.
Mẫu Đơn Đăng Ký Xét Tuyển Theo Chế Độ Cử Tuyển
Để đăng ký xét tuyển theo chế độ cử tuyển, bạn cần liên hệ với các cơ quan chức năng tại địa phương để được cung cấp mẫu đơn và hướng dẫn chi tiết về quy trình nộp hồ sơ.