“Cú đêm” và “chim sớm” là hai thuật ngữ quen thuộc để mô tả thói quen sinh hoạt khác nhau của mỗi người. Vậy, bạn thuộc tuýp người nào? Liệu có thể thay đổi đồng hồ sinh học của bản thân? Bài viết này sẽ giúp bạn khám phá những điều thú vị về “cú đêm” và “chim sớm”.
Michelle Worley, giám đốc trung tâm y tế và trị liệu rối loạn giấc ngủ Aeroflow Sleep, giải thích rằng “cú đêm” là những người có xu hướng hoạt động năng lượng cao hơn vào ban đêm và thức dậy muộn vào buổi sáng. Ngược lại, “chim sớm” thường thức dậy sớm và tràn đầy năng lượng vào đầu ngày.
Mục Lục
Đặc Điểm Nhận Biết “Chim Sớm” và “Cú Đêm”
“Chim sớm” thường có những đặc điểm sau:
- Đi ngủ sớm và thức dậy sớm.
- Cảm thấy tràn đầy năng lượng và hoạt động hiệu quả nhất vào buổi sáng.
- Cạn kiệt năng lượng và mệt mỏi vào cuối ngày và buổi tối.
- Khó thức khuya.
(Thay https://i.imgur.com/your_image_url_here.jpg bằng URL ảnh gốc từ bài viết gốc)
Alt text: Phụ nữ tập thể dục buổi sáng sớm, minh họa lối sống của người thuộc tuýp chim sớm
Theo một nghiên cứu của Hiệp hội Tâm lý Mỹ (APA) năm 2012, “chim sớm” có xu hướng có mức độ cảm xúc tích cực cao hơn. Sự phù hợp giữa thói quen ngủ và nhịp sống xã hội giúp họ dễ dàng hòa nhập và duy trì các mối quan hệ. Tuy nhiên, việc đi ngủ quá sớm đôi khi cũng gây khó khăn trong việc tham gia các hoạt động xã hội vào buổi tối.
Ngược lại, “cú đêm” có những đặc điểm dễ nhận biết sau:
- Thức khuya và thích ngủ nướng.
- Cảm thấy hoạt động hiệu quả nhất vào cuối ngày.
- Có nhiều năng lượng hơn vào ban đêm.
- Mệt mỏi khi phải thức dậy sớm.
(Thay https://i.imgur.com/your_image_url_here.jpg bằng URL ảnh gốc từ bài viết gốc)
Alt text: Người làm việc đêm khuya trên máy tính, minh họa đặc điểm của cú đêm
Một nghiên cứu năm 2019 của Đại học Y Harvard cho thấy “cú đêm” có thể đối mặt với các vấn đề sức khỏe, bao gồm tăng nguy cơ mắc các bệnh về tâm thần và rối loạn trao đổi chất. Tuy nhiên, không phải lúc nào thức khuya cũng là xấu. Nhiều nghệ sĩ, nhà văn và chuyên gia sáng tạo cảm thấy họ làm việc hiệu quả nhất vào ban đêm. Điều quan trọng là cơ thể cần được ngủ đủ giấc để duy trì sức khỏe tốt.
Yếu Tố Nào Quyết Định Bạn Là “Chim Sớm” Hay “Cú Đêm”?
Nghiên cứu trên Tạp chí Tâm lý Châu Âu (EJP) năm 2020 cho thấy yếu tố di truyền có thể đóng vai trò trong việc quyết định bạn thích bình minh hay hoàng hôn. Đồng hồ sinh học của cơ thể cũng ảnh hưởng đến thói quen ngủ.
Ngoài ra, những người có tham vọng và động lực cao thường có xu hướng hoạt động tích cực vào đầu ngày. Tuy nhiên, đây không phải là yếu tố duy nhất. Đôi khi, mọi người tự điều chỉnh thói quen ngủ để phù hợp với yêu cầu của xã hội và đạt được thành công.
Một nghiên cứu khác năm 2020 chỉ ra rằng những người dậy sớm có xu hướng hoạt động thể chất nhiều hơn, trong khi “cú đêm” thường ít vận động hơn, đặc biệt là nam giới.
(Thay https://i.imgur.com/your_image_url_here.jpg bằng URL ảnh gốc từ bài viết gốc)
Alt text: Người ngáp dài buổi sáng, thể hiện khó khăn khi thức dậy sớm của cú đêm
Xác Định Thói Quen Ngủ Của Bạn
Cách đơn giản nhất để xác định bạn là “chim sớm” hay “cú đêm” là thử thức dậy mà không cần đồng hồ báo thức và quan sát thời điểm cơ thể bạn tự thức giấc. Nếu bạn ít khi cảm thấy buồn ngủ trước nửa đêm, có thể bạn là “cú đêm”. Ngược lại, nếu bạn cảm thấy uể oải và buồn ngủ ngay khi mặt trời lặn, bạn có thể là “chim sớm”. Tuy nhiên, một nghiên cứu năm 2012 cho thấy hầu hết chúng ta đều nằm giữa hai thái cực này.
“Cú Đêm” Có Thể Trở Thành “Chim Sớm”?
Theo một nghiên cứu năm 2021 về các gen điều khiển đồng hồ sinh học, con người có khả năng kiểm soát thói quen ngủ của mình. Worley giải thích rằng việc thay đổi thói quen ngủ là một quá trình khó khăn, đòi hỏi sự kiên nhẫn và quyết tâm. Thay đổi nhỏ từng bước là chìa khóa để thành công. Thói quen ngủ cũng có thể thay đổi theo tuổi tác; khi bước vào độ tuổi trung niên, nhiều người có xu hướng dậy sớm hơn.
(Thay https://i.imgur.com/your_image_url_here.jpg bằng URL ảnh gốc từ bài viết gốc)
Alt text: Người điều chỉnh đồng hồ, minh họa nỗ lực thay đổi thói quen ngủ
Kết Luận
Dù bạn là “cú đêm” hay “chim sớm”, điều quan trọng nhất là đảm bảo giấc ngủ đủ về thời gian và chất lượng. Hãy lắng nghe cơ thể và tạo ra một lịch trình ngủ phù hợp để duy trì sức khỏe và năng lượng tốt nhất. Việc hiểu rõ về đồng hồ sinh học của bản thân sẽ giúp bạn có một cuộc sống cân bằng và hiệu quả hơn.