Theo Từ điển tiếng Việt, bảng chữ cái là tập hợp các ký hiệu dùng để ghi âm vị trong chữ viết ghi âm, được sắp xếp theo một trật tự nhất định. Trong tiếng Việt, bảng chữ cái có 29 chữ, bắt đầu từ “a” và kết thúc bằng “y”.
Việc học bảng chữ cái là nền tảng cho học sinh lớp 1, giúp các em làm quen với việc đọc và viết. Thành thạo bảng chữ cái giúp các em dễ dàng tiếp thu kiến thức ở các lớp học cao hơn.
Alt: Bảng chữ cái tiếng Việt trình bày trong sách giáo khoa lớp 1, minh họa các chữ cái và hình ảnh minh họa.
Các chữ cái trong bảng chữ cái tiếng Việt có cách đọc đơn giản và duy nhất: a, bờ, cờ, dờ, đờ, e, ê, gờ, hờ… Tuy nhiên, chữ “q” lại thường gây tranh cãi cho phụ huynh mỗi khi năm học mới bắt đầu, bởi sự thiếu thống nhất trong cách đọc.
Một số phụ huynh chia sẻ rằng họ nhận thấy sự khác biệt trong cách đọc chữ “q” ở mỗi nơi, mỗi cô giáo. Có người đọc là “cu”, “quờ”, trong khi người khác lại đọc là “qui”. Sự không thống nhất này khiến các bậc cha mẹ bối rối khi hướng dẫn con học tại nhà.
Alt: Bài đăng trên mạng xã hội, một phụ huynh đặt câu hỏi về cách phát âm đúng của chữ “q” trong tiếng Việt.
Để giải đáp những thắc mắc này, một giáo viên dạy lớp 1 tại Hà Nội đã chia sẻ với báo Dân Việt rằng chữ “q” được đọc là “cu”. Khi ghép với “u”, ta được “qu” và đọc là “quờ”.
Giáo viên này giải thích: “Âm ‘q’ chỉ là chữ cái trong bảng chữ cái. Chữ ‘q’ phải đi kèm với âm ‘u’ để tạo thành âm ‘qu’, sau đó mới có thể ghép với các chữ khác để tạo thành tiếng. Vì vậy, phụ huynh không nên quá lo lắng và tranh cãi về cách đọc chữ ‘q’.”
Alt: Trang sách giáo khoa lớp 1 với bài tập luyện đọc âm “qu” cùng các từ vựng minh họa.
Cô giáo cũng lưu ý rằng, thay vì tranh cãi về cách đọc chữ “q”, học sinh lớp 1 thường gặp khó khăn trong việc phân biệt và ghi nhớ các chữ cái khác, ví dụ như “d” và “đ”, “q” và “p”. Các em cũng có thể gặp khó khăn trong việc phát âm đúng các chữ ghép như “th” (thường đọc thành “tờ”), “ngh” và “ng”. Phụ huynh nên tập trung giúp con luyện tập những điểm này.
Từ điển tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học cũng giải thích rõ ràng: “Q đọc là ‘cu’, là con chữ thứ 21 của bảng chữ cái chữ quốc ngữ”. Cách giải thích này giúp phụ huynh có thêm căn cứ để hướng dẫn con em mình học tập một cách chính xác.
Alt: Trang từ điển tiếng Việt giải thích cách phát âm của chữ “q” là “cu”, đồng thời chỉ ra vị trí của nó trong bảng chữ cái.
Kết luận:
Vậy, chữ “q” đọc là “cu”. Khi kết hợp với chữ “u” sẽ tạo thành âm “qu”. Phụ huynh nên nắm vững kiến thức này để giúp con em mình tự tin hơn trong quá trình học tập, đặc biệt là khi mới bắt đầu làm quen với bảng chữ cái tiếng Việt. Thay vì quá tập trung vào việc tranh cãi cách đọc, hãy dành thời gian giúp con phân biệt các chữ cái dễ nhầm lẫn và luyện phát âm các âm ghép để trẻ có nền tảng vững chắc cho việc học tiếng Việt sau này.