Chỉ Số CT Trong Xét Nghiệm Covid-19: Ý Nghĩa, Giá Trị An Toàn và Tầm Quan Trọng

Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, bệnh nhân Covid-19 (F0) có kết quả xét nghiệm RT-PCR âm tính sau 10 ngày điều trị hoặc có tải lượng virus thấp (CT > 30) có thể được theo dõi và điều trị tại nhà. Vậy chỉ số CT là gì và tại sao nó lại quan trọng trong xét nghiệm Covid-19? Bài viết này sẽ cung cấp thông tin chi tiết về chỉ số CT, giúp bạn hiểu rõ hơn về ý nghĩa và vai trò của nó trong việc đánh giá nguy cơ lây nhiễm.

Giá Trị CT Trong Xét Nghiệm RT-PCR SARS-CoV-2 Là Gì?

Xét nghiệm RT-PCR SARS-CoV-2 giúp phát hiện sự hiện diện của virus trong mẫu bệnh phẩm.

Bác sĩ CKII Trần Thị Thanh Nga, Giám đốc Trung tâm Xét nghiệm, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, giải thích: Xét nghiệm RT-PCR SARS-CoV-2 là kỹ thuật sinh học phân tử cho phép theo dõi tín hiệu trong mẫu bệnh phẩm theo thời gian thực. Nếu mẫu chứa vật liệu di truyền của virus SARS-CoV-2, tín hiệu sẽ vượt ngưỡng sau một số chu kỳ khuếch đại nhất định, và được thiết bị ghi nhận. Giá trị tại thời điểm tín hiệu vượt ngưỡng được gọi là CT (Cycle Threshold).

Giá trị CT ngưỡng (Cut-off) được mỗi phòng xét nghiệm xác định dựa trên phương pháp và thiết bị sử dụng. Do đó, giá trị CT ngưỡng có thể khác nhau giữa các phòng xét nghiệm.

Hiện nay, có hai quy trình xét nghiệm Covid-19 phổ biến tại Việt Nam: quy trình của Charite – Berlin (WHO) với mục tiêu phát hiện gen E và gen RdRp của virus, và quy trình của US.CDC với mục tiêu là hai đoạn khác nhau trên gen N của virus.

Tóm lại, CT là một giá trị quan trọng trong xét nghiệm RT-PCR để phát hiện virus SARS-CoV-2. Trong quá trình xét nghiệm, RNA của virus được chuyển đổi thành DNA và khuếch đại để tạo ra nhiều bản sao. Quá trình khuếch đại này diễn ra qua nhiều chu kỳ, giúp phát hiện virus ngay cả khi số lượng ban đầu rất nhỏ.

Giá Trị CT Của Phản Ứng RT-PCR Trong Xét Nghiệm SARS-CoV-2

Giá trị CT trong xét nghiệm PCR thể hiện số chu kỳ cần thiết để phát hiện virus SARS-CoV-2. Máy xét nghiệm sẽ ghi lại tín hiệu khi số chu kỳ đạt đến một ngưỡng nhất định. Nếu số chu kỳ trong mẫu thử cao hơn ngưỡng này, virus SARS-CoV-2 sẽ được phát hiện. Ngược lại, nếu số chu kỳ thấp hơn ngưỡng, virus sẽ không bị phát hiện.

Tải Lượng Virus Trong Xét Nghiệm RT-PCR Là Gì?

Chỉ số CT giúp đánh giá tải lượng virus trong cơ thể người bệnh.

Tải lượng virus, thể hiện qua chỉ số CT, biến đổi theo thời gian ở người mắc Covid-19. Khi mới nhiễm bệnh, CT cao (virus thấp), sau đó CT giảm dần (virus nhiều), và cuối cùng CT lại tăng lên (virus giảm xuống). Chỉ số CT >= 30 thường được xem là dấu hiệu cho thấy người bệnh có tải lượng virus rất thấp và ít có khả năng lây nhiễm. Khi CT tiếp tục tăng lên trên 33, nguy cơ lây nhiễm gần như không còn. Tuy nhiên, tốc độ thải virus ở mỗi người là khác nhau, do đó thời gian và sự biến đổi của CT cũng khác nhau.

Một nghiên cứu tại Hàn Quốc cho thấy người nhiễm biến thể Delta có tải lượng virus cao gấp 300 lần so với người nhiễm chủng gốc. Tải lượng virus cao làm tăng khả năng lây lan, dẫn đến số ca mắc và nhập viện tăng. Do đó, người bệnh thường được khuyến cáo xét nghiệm RT-PCR nhiều lần để theo dõi sự thay đổi của tải lượng virus và đánh giá hiệu quả điều trị.

Giá Trị CT Bao Nhiêu Là An Toàn, Cao, Hay Thấp?

Bộ Y tế đã đưa ra hướng dẫn về việc cách ly tại nhà cho bệnh nhân F0 dựa trên giá trị CT. Bệnh nhân F0 sau 10 ngày điều trị tại cơ sở y tế sẽ được xét nghiệm 2 lần bằng RT-PCR. Nếu kết quả âm tính, họ sẽ được chuyển về cách ly tại nhà. Trường hợp dương tính nhưng có tải lượng virus thấp (CT > 30), họ cũng có thể theo dõi và điều trị tại nhà vì khả năng lây nhiễm thấp.

Tại Sao Chỉ Số Giá Trị CT Lại Quan Trọng Trong Xét Nghiệm RT-PCR?

Chỉ số CT có vai trò quan trọng trong việc đánh giá nguy cơ lây nhiễm và quyết định phương pháp điều trị.

Xét nghiệm RT-PCR không chỉ xác định kết quả dương tính hay âm tính mà còn cung cấp thông tin về tải lượng virus. Chỉ số CT càng thấp, tải lượng virus SARS-CoV-2 càng cao, đồng nghĩa với khả năng lây nhiễm càng lớn.

Ngược lại, chỉ số CT càng cao, tải lượng virus càng thấp, và đến một mức nào đó, người bệnh sẽ không còn khả năng lây nhiễm. Một số nghiên cứu cho thấy giá trị CT > 33 đồng nghĩa với việc không có khả năng lây bệnh. Các trường hợp dương tính với CT >= 30 có khả năng lây nhiễm thấp và có thể theo dõi, điều trị tại nhà.

Vì vậy, chỉ số CT đóng vai trò quan trọng trong việc quyết định xem người bệnh có thể về nhà điều trị hay cần tiếp tục cách ly để tránh lây lan trong cộng đồng.

Xét Nghiệm RT-PCR Trong Chẩn Đoán Virus SARS-CoV-2 Diễn Ra Như Thế Nào?

Xét nghiệm PCR là xét nghiệm được thực hiện bằng kỹ thuật Real-time, được sử dụng để phát hiện virus SARS-CoV-2. Xét nghiệm này sử dụng dịch phết hầu họng để phân tích và tìm kiếm đoạn gen đặc trưng của virus corona. Enzyme sao chép ngược (RT) được sử dụng để biến đổi RNA của virus thành DNA, sau đó tiến hành PCR (RT-PCR). Kỹ thuật này bao gồm hai giai đoạn:

  1. Tổng hợp DNA bổ sung từ RNA bằng enzyme sao chép ngược (RT).
  2. Khuếch đại DNA bổ sung bằng PCR chính thống.

Độ chính xác của xét nghiệm RT-PCR phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm người thực hiện, thiết bị, hóa chất và quy trình quản lý chất lượng. Chi phí đầu tư cho xét nghiệm này khá cao do yêu cầu về thiết bị và hóa chất chuyên dụng.

Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, phòng xét nghiệm sử dụng hai quy trình chẩn đoán Covid-19: quy trình của Charite – Berlin (WHO) và quy trình của US.CDC.

Xét nghiệm RT-PCR có thể phát hiện virus SARS-CoV-2 ở giai đoạn cuối của thời kỳ ủ bệnh (1-2 ngày trước khi có triệu chứng) và giai đoạn toàn phát bệnh. Do đó, nó được coi là tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán Covid-19. Các đối tượng cần thực hiện xét nghiệm RT-PCR bao gồm:

  • Người nghi nhiễm (có triệu chứng như sốt, ho, khó thở, đau họng, mất khứu giác).
  • Người tiếp xúc trực tiếp với bệnh nhân Covid-19 (F1).
  • Người nhập cảnh từ các nước có dịch.
  • Người mắc Covid-19 trong quá trình điều trị.
  • Theo chỉ định của bác sĩ/cơ quan y tế.
  • Người viêm phổi nặng không rõ nguyên nhân.
  • Người tham gia các hoạt động có nguy cơ cao (nhân viên bán hàng, giao hàng, làm việc trong môi trường đông đúc).
  • Xét nghiệm giám sát trong cộng đồng.
  • Nhân viên y tế.

Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh hiện triển khai xét nghiệm nhanh kháng nguyên và xét nghiệm RT-PCR với nhiều ưu điểm: độ chính xác cao, thiết bị hiện đại, chuyên môn cao, quy trình an toàn và chi phí hợp lý.

Trung tâm Xét nghiệm của bệnh viện được đầu tư hệ thống máy xét nghiệm PCR tự động hiện đại, cho kết quả chính xác 99%. Đội ngũ bác sĩ và kỹ thuật viên được đào tạo chuyên sâu để đảm bảo quy trình xét nghiệm diễn ra chính xác và không có sai sót.

Kết luận

Chỉ số CT trong xét nghiệm RT-PCR là một thông số quan trọng giúp đánh giá tải lượng virus và nguy cơ lây nhiễm Covid-19. Việc hiểu rõ về chỉ số này giúp người bệnh và cộng đồng có những biện pháp phòng ngừa và điều trị phù hợp, góp phần kiểm soát dịch bệnh hiệu quả.