Hướng Dẫn Chi Tiết: Cài Ubuntu Song Song Windows 10/8.1/7 (Chuẩn UEFI & Legacy)

Windows là hệ điều hành phổ biến nhất trên máy tính, laptop với kho game, phần mềm khổng lồ. Nếu bạn muốn cài đặt Ubuntu mà không muốn từ bỏ Windows vì các ứng dụng trên Ubuntu chưa đáp ứng được nhu cầu sử dụng. Giải pháp tối ưu là cài Ubuntu song song Win 10, 8.1, 7 để sử dụng đồng thời 2 hệ điều hành trên cùng một máy tính.

Bài viết này sẽ hướng dẫn chi tiết cách cài đặt Ubuntu (phiên bản 21.04 hoặc 20.04 LTS) song song với Windows 10/8.1/7, áp dụng cho cả hai chuẩn UEFI và Legacy. UEFI là chuẩn mới với nhiều ưu điểm vượt trội, được khuyến khích sử dụng nếu máy tính của bạn hỗ trợ.

Trong hướng dẫn này, giả sử máy tính của bạn đã cài đặt sẵn hệ điều hành Windows. Chúng ta sẽ tiến hành cài thêm Ubuntu để hệ thống có thể khởi động và chạy song song cả hai.

Chuẩn Bị Trước Khi Cài Đặt Ubuntu

Để quá trình cài đặt diễn ra suôn sẻ, bạn cần chuẩn bị những thứ sau:

  • USB: Một chiếc USB dung lượng từ 2GB trở lên.
  • Phần mềm tạo USB Boot: Rufus (tải tại đây). Rufus giúp bạn tạo bộ cài Ubuntu lên USB từ file ISO.
  • File ISO Ubuntu: Tải trực tiếp từ trang chủ Ubuntu (chọn phiên bản bạn muốn cài đặt và nhấn Download).

Tải Ubuntu từ trang chủTải Ubuntu từ trang chủ

Hướng Dẫn Cài Đặt Ubuntu Song Song Windows (UEFI & Legacy)

Dưới đây là các bước chi tiết để cài đặt Ubuntu 20.04 LTS song song với Windows 10 (các phiên bản Ubuntu 21.04 và Windows 8.1/7 thực hiện tương tự):

Bước 1: Tạo Phân Vùng Cho Ubuntu

Trước khi cài đặt, bạn cần tạo một phân vùng trống trên ổ cứng để Ubuntu có thể cài đặt vào. Nên dành tối thiểu 25GB, khuyến nghị 40GB.

  1. Khởi động vào Windows.
  2. Nhấn chuột phải vào Start Menu và chọn “Disk Management”.

Alt: Chọn Disk Management từ menu chuột phải của nút Start trong Windows.

  1. Chọn ổ cứng bạn muốn thay đổi dung lượng (ví dụ: ổ D), nhấn chuột phải và chọn “Shrink Volume”.

Chọn Shrink Volume để tạo phân vùng trốngChọn Shrink Volume để tạo phân vùng trống

  1. Nhập dung lượng muốn tạo cho phân vùng Ubuntu (ví dụ: 40000 MB tương đương 40GB) vào ô “Enter the amount of space to shrink in MB” và nhấn “Shrink”.

Alt: Nhập dung lượng mong muốn khi Shrink Volume để tạo không gian trống cho Ubuntu.

Sau khi hoàn tất, bạn sẽ có một phân vùng “Unallocated” (chưa được cấp phát).

Alt: Phân vùng Unallocated đã sẵn sàng để cài đặt Ubuntu.

Bước 2: Tạo USB Boot Ubuntu

  1. Cắm USB vào máy tính.
  2. Mở phần mềm Rufus.
  3. Nhấn vào biểu tượng ổ đĩa để chọn file ISO Ubuntu đã tải.
  4. Quan trọng:
    • Nếu ổ cứng dùng chuẩn MBR, giữ nguyên các giá trị mặc định.
    • Nếu ổ cứng dùng chuẩn GPT, chọn “GPT Partition Scheme for UEFI Computer” trong mục “Partition scheme and target system type”.
  5. Nhấn “Start” để bắt đầu tạo USB boot.

Bạn có thể tham khảo thêm hướng dẫn tạo USB cài Win 10 bằng Rufus, các bước thực hiện tương tự cho Ubuntu.

Bước 3: Cài Đặt Ubuntu Song Song Windows

  1. Cắm USB vào máy tính và khởi động lại.
  2. Truy cập Boot Menu (thường là phím F1 – F12, ESC, Del, Tab tùy theo dòng máy) và chọn boot từ USB.
  3. Ở giao diện cài đặt ban đầu của Ubuntu, bạn có thể bỏ qua kiểm tra ổ đĩa bằng cách nhấn tổ hợp phím Ctrl + C.

Alt: Giao diện đầu tiên khi boot vào USB cài đặt Ubuntu.

  1. Chọn “Install Ubuntu” (hoặc “Try Ubuntu without installing” nếu muốn dùng thử).
  2. Chọn ngôn ngữ (có thể chọn tiếng Việt).
  3. Chọn ngôn ngữ bàn phím (nên chọn “English (US)”).

Alt: Lựa chọn ngôn ngữ bàn phím phù hợp trong quá trình cài đặt.

  1. Ở bước “Updates and other software”, bạn có thể chọn hoặc không chọn “Download updates while installing Ubuntu” và “Install third-party software”. Việc không chọn có thể giúp cài đặt nhanh hơn. Nhấn “Continue”.

Alt: Tùy chọn tải về cập nhật và cài đặt phần mềm hỗ trợ trong quá trình cài đặt.

  1. Quan trọng nhất: Chọn “Install Ubuntu alongside Windows Boot Manager”. Lựa chọn này sẽ tự động phân chia phân vùng trống bạn đã tạo ở Bước 1. Nhấn “Continue”.

Alt: Lựa chọn quan trọng để cài đặt Ubuntu song song mà không ảnh hưởng đến Windows.

Lưu ý: Nếu bạn chọn “Something else”, bạn sẽ phải tự phân vùng thủ công. Chỉ nên chọn nếu bạn có kinh nghiệm.

  1. Hộp thoại xác nhận hiện ra, nhấn “Continue” để bắt đầu cài đặt.

Nếu chọn “Something else”:

  1. Chọn phân vùng “free space” (phân vùng trống bạn đã tạo) và nhấn vào biểu tượng dấu “+”.
  2. Tạo các phân vùng sau:
    • Root:
      • Size: Tùy chọn (tối thiểu 20GB)
      • Type for the new partition: Primary
      • Location for the new partition: Beginning of this space
      • Use as: Ext4 journaling file system
      • Mount point: /
    • Home:
      • Size: Dung lượng còn lại
      • Type for the new partition: Logical
      • Location for the new partition: Beginning of this space
      • Use as: Ext4 journaling file system
      • Mount point: /home
    • Swap (tùy chọn):
      • Size: Bằng hoặc gấp đôi dung lượng RAM (nếu RAM nhỏ hơn 4GB)
      • Type for the new partition: Logical
      • Location for the new partition: Beginning of this space
      • Use as: swap area

Alt: Thiết lập thông số cho phân vùng root khi cài đặt Ubuntu thủ công.

Alt: Thiết lập thông số cho phân vùng home khi cài đặt Ubuntu thủ công.

Alt: Thiết lập thông số cho phân vùng swap (nếu cần) khi cài đặt Ubuntu thủ công.

  1. Quan trọng: Nếu máy tính dùng chuẩn GPT, ở mục “Device for boot loader installation”, chọn mục có chữ “Windows Boot Manager”. Nếu là MBR thì để nguyên.

Alt: Chọn đúng bootloader để đảm bảo khả năng khởi động cả Windows và Ubuntu.

Bước 4: Thiết Lập Ubuntu

  1. Chọn múi giờ “Ho Chi Minh”.

Alt: Thiết lập múi giờ phù hợp trong quá trình cài đặt.

  1. Nhập thông tin cá nhân (tên, mật khẩu).

Alt: Điền thông tin tài khoản người dùng cho hệ điều hành Ubuntu.

  1. Nhấn “Install Now” để bắt đầu cài đặt.
  2. Chờ đợi quá trình cài đặt hoàn tất (khoảng 10-15 phút).
  3. Nhấn “Restart” để khởi động lại máy tính.

Alt: Khởi động lại hệ thống sau khi cài đặt Ubuntu thành công.

Sau khi khởi động lại, bạn sẽ thấy màn hình Dual-Boot cho phép bạn chọn giữa Ubuntu và Windows Boot Manager.

Alt: Màn hình lựa chọn hệ điều hành sau khi cài đặt song song Ubuntu và Windows.

Đôi Nét Về Các Phiên Bản Ubuntu

Ubuntu 21.04

Ubuntu 21.04 là phiên bản mới nhất với nhiều cải tiến về hiệu năng và bảo mật. Một số điểm nổi bật:

  • Nhân Linux 5.11: Hỗ trợ phần cứng mới, cải thiện quản lý bộ nhớ và hiệu suất.
  • Toolchain Upgrades: GCC 10.3.0, Python 3.9.4, Perl 5.32.1, LLVM 12, golang 1.16.x, rustc 1.50.
  • Cải tiến bảo mật: Secureboot, nftables là backend mặc định cho tường lửa.
  • Desktop: Wayland mặc định, hỗ trợ smartcard, cải tiến Active Directory.
  • GNOME: Ứng dụng được cập nhật lên phiên bản GNOME 40.

Ubuntu 20.04 LTS

Ubuntu 20.04 LTS là phiên bản ổn định, được hỗ trợ trong 5 năm.

  • GNOME 3.36: Giao diện được cập nhật, hiệu suất được cải thiện.
  • Hỗ trợ ZFS: Cải tiến hiệu suất, hỗ trợ mã hóa.
  • Màn hình khóa và màn hình đăng nhập: Giao diện mới, hiển thị hình ảnh người dùng.

Lời Kết

Chúc mừng bạn đã cài đặt thành công Ubuntu song song với Windows! Sau khi cài đặt, bạn có thể cần cài đặt thêm bộ gõ tiếng Việt, Google Chrome và các phần mềm cần thiết khác. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, đừng ngần ngại để lại bình luận bên dưới. Chúc bạn thành công!