Ubuntu là một hệ điều hành Linux mã nguồn mở phổ biến, đặc biệt được ưa chuộng bởi các nhà phát triển. Bài viết này sẽ cung cấp hướng dẫn từng bước chi tiết và dễ hiểu nhất để cài đặt Ubuntu, giúp bạn làm quen với hệ điều hành này một cách nhanh chóng.
Mục Lục
Các phương pháp cài đặt Ubuntu phổ biến
Có nhiều cách để cài đặt Ubuntu (hoặc các bản phân phối Linux khác), bao gồm:
- Cài đặt Ubuntu bên trong Virtualbox của Windows: Chạy Ubuntu như một máy ảo trên hệ điều hành Windows.
- Sử dụng Windows Subsystem for Linux (WSL): Cài đặt Ubuntu trực tiếp trên Windows thông qua WSL.
- Dual boot Ubuntu với Windows: Cài đặt Ubuntu song song với Windows, cho phép bạn lựa chọn hệ điều hành khi khởi động.
- Thay thế hoàn toàn Windows bằng Ubuntu: Xóa Windows và cài đặt Ubuntu làm hệ điều hành duy nhất.
Trong bài viết này, chúng ta sẽ tập trung vào phương pháp thứ tư: Thay thế Windows bằng Ubuntu. Đây là cách đơn giản và hiệu quả nhất nếu bạn muốn trải nghiệm Ubuntu một cách đầy đủ và không cần sử dụng Windows nữa.
Giao diện hệ điều hành Ubuntu
Tại sao nên chọn phương pháp thay thế Windows bằng Ubuntu?
Phương pháp này được đánh giá là đơn giản nhất vì bạn không cần phải lo lắng về việc phân vùng ổ đĩa. Trình cài đặt Ubuntu sẽ tự động tạo một phân vùng EFI System Partition (ESP) cho UEFI.
Ubuntu sẽ sử dụng phần còn trống của ổ đĩa để tạo một phân vùng gốc duy nhất (root). Phân vùng gốc này thường bao gồm một swapfile 2GB để quản lý bộ nhớ. Bạn không cần phải tạo phân vùng swap riêng biệt. Nếu cần, bạn có thể dễ dàng tăng kích thước của swapfile sau khi cài đặt.
Phân vùng gốc cũng chứa thư mục /boot cho các tệp liên quan đến trình quản lý khởi động GRUB, cũng như thư mục /home, nơi lưu trữ các tệp cá nhân của người dùng như tài liệu, hình ảnh, video,…
Phương pháp này đặc biệt phù hợp với những người dùng muốn sử dụng duy nhất một bản phân phối Linux và không có nhu cầu chuyển đổi giữa các hệ điều hành thường xuyên. Hoặc, nếu bạn có ý định thay đổi bản phân phối Linux trong tương lai, bạn cũng không cần quá lo lắng về dữ liệu quan trọng.
Quy trình này tương thích với Ubuntu và tất cả các bản phân phối dựa trên Ubuntu như Kubuntu, Xubuntu, Lubuntu, Ubuntu Budgie, Linux Mint, Linux Lite,…
Chuẩn bị trước khi cài đặt Ubuntu
Trước khi bắt đầu cài đặt Ubuntu, hãy đảm bảo bạn đã chuẩn bị đầy đủ những thứ sau:
- USB có dung lượng tối thiểu 4GB: Bạn có thể sử dụng USB hoặc đĩa DVD để tạo bộ cài đặt Ubuntu.
- Kết nối Internet: Để tải xuống Ubuntu và các công cụ cần thiết (không bắt buộc trong quá trình cài đặt Ubuntu).
- Ổ cứng gắn ngoài: Để sao lưu dữ liệu quan trọng từ hệ thống hiện tại (nếu có).
Yêu cầu hệ thống tối thiểu để cài đặt Ubuntu GNOME (phiên bản mặc định) là:
- Bộ xử lý lõi kép 2GHz trở lên.
- RAM tối thiểu 4GB.
- Ổ cứng trống ít nhất 25GB.
Lưu ý quan trọng:
Phương pháp cài đặt này sẽ xóa toàn bộ dữ liệu trên ổ cứng của bạn, bao gồm cả hệ điều hành hiện tại. Vì vậy, hãy chắc chắn bạn đã sao lưu tất cả các tệp cá nhân, tài liệu, hình ảnh,… vào ổ cứng ngoài hoặc các dịch vụ lưu trữ đám mây trước khi tiếp tục.
Nếu bạn đã sẵn sàng, hãy bắt đầu quá trình cài đặt Ubuntu!
Các bước cài đặt Ubuntu chi tiết
Bước 1: Tải xuống Ubuntu
Đầu tiên, bạn cần tải xuống bản cài đặt Ubuntu ở định dạng ISO. Tệp ISO này là một bản sao (image) của đĩa cài đặt và cần được “giải nén” lên USB hoặc DVD.
Bạn có thể tải xuống Ubuntu ISO từ trang web chính thức của Ubuntu. Nếu kết nối Internet của bạn không ổn định, bạn có thể sử dụng các bản tải xuống thông qua torrent.
Bước 2: Tạo USB Live
Sau khi tải xuống tệp ISO Ubuntu, bạn cần tạo một USB Live Ubuntu.
USB Live cho phép bạn khởi động (boot) vào Ubuntu trực tiếp từ USB mà không cần cài đặt lên ổ cứng. Bạn có thể dùng thử Ubuntu để làm quen trước khi quyết định cài đặt. USB Live cũng được sử dụng để cài đặt Ubuntu lên ổ cứng.
Có rất nhiều công cụ miễn phí để tạo USB Live Ubuntu, chẳng hạn như Etcher, Rufus, Unetbootin, Universal USB Installer. Etcher là một lựa chọn tốt nếu bạn đã có sẵn các bản phân phối Linux.
Bước 3: Khởi động từ USB
Cắm USB Live Ubuntu vào máy tính của bạn. Sau đó, bạn cần cấu hình để máy tính khởi động từ USB thay vì ổ cứng. Bạn có thể thay đổi thứ tự khởi động trong BIOS/UEFI.
Khởi động lại máy tính. Khi logo của nhà sản xuất (Dell, Acer,…) xuất hiện, hãy nhấn phím F2, F10, F12 hoặc Delete để truy cập vào cài đặt BIOS/UEFI. (Phím tắt có thể khác nhau tùy thuộc vào nhà sản xuất).
Bước 4: Tiến hành cài đặt Ubuntu
Bây giờ, khởi động vào môi trường Ubuntu Live. Một màn hình sẽ hiện ra với các tùy chọn khác nhau. Bạn có thể chọn “Try Ubuntu without installing” để dùng thử Ubuntu trước khi cài đặt.
Màn hình khởi động Ubuntu Live
Sau khoảng 10-20 giây (hoặc lâu hơn nếu bạn sử dụng USB 2.0), bạn sẽ vào được môi trường desktop của Ubuntu.
Nhấp đúp vào biểu tượng “Install Ubuntu” trên màn hình để bắt đầu quá trình cài đặt.
Biểu tượng cài đặt Ubuntu trên màn hình
Bạn sẽ được yêu cầu chọn ngôn ngữ, bố cục bàn phím,… Hãy chọn các tùy chọn phù hợp với bạn.
Tùy chỉnh bố cục bàn phím
Bạn nên chọn “Normal installation”, vì nó sẽ cài đặt sẵn một số phần mềm hữu ích như trình phát nhạc, video, một số trò chơi,…
Nếu bạn đã kết nối Internet, bạn sẽ thấy tùy chọn “Download updates while installing Ubuntu”. Bạn có thể bỏ chọn tùy chọn này để rút ngắn thời gian cài đặt nếu kết nối Internet của bạn không ổn định. Bạn có thể cập nhật sau khi cài đặt xong.
Tùy chọn cập nhật trong quá trình cài đặt
Đây là bước quan trọng nhất. Nếu bạn đã cài đặt các hệ điều hành khác trên máy tính, bạn sẽ thấy tùy chọn cài đặt Ubuntu song song với chúng (dual boot).
Tuy nhiên, vì mục tiêu của chúng ta là thay thế hoàn toàn Windows bằng Ubuntu, hãy chọn “Erase disk and install Ubuntu”. Hãy chắc chắn rằng bạn đã sao lưu tất cả dữ liệu quan trọng trước khi chọn tùy chọn này!
Lựa chọn chế độ cài đặt Ubuntu
Khi một bảng cảnh báo hiện ra, hãy nhấp vào “Continue”.
Bảng cảnh báo xác nhận xóa dữ liệu
Các bước còn lại tương đối đơn giản. Bạn sẽ được yêu cầu chọn múi giờ của mình.
Lựa chọn múi giờ
Ubuntu sẽ yêu cầu bạn tạo một tài khoản người dùng, bao gồm tên đăng nhập, tên máy tính (hostname) và mật khẩu.
Nhập thông tin tài khoản
Sau khoảng 5-10 phút, một trình chiếu về các tính năng cơ bản của Ubuntu sẽ hiện ra.
Trình chiếu giới thiệu tính năng Ubuntu
Sau khi quá trình cài đặt hoàn tất, bạn sẽ được yêu cầu khởi động lại hệ thống.
Thông báo hoàn tất cài đặt
Cuối cùng, rút USB Live ra khỏi máy tính và nhấn Enter. Hệ thống sẽ khởi động lại và bạn sẽ được đưa vào Ubuntu. Quá trình cài đặt đã hoàn tất!
Kết luận
Hy vọng rằng bài viết này đã cung cấp cho bạn một hướng dẫn chi tiết và dễ hiểu để cài đặt Ubuntu. Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi hoặc ý kiến đóng góp nào, vui lòng để lại bình luận bên dưới. Chúc bạn thành công và có những trải nghiệm tuyệt vời với Ubuntu!