Bạn đã quá quen thuộc với việc đánh bại Tứ Đại Thiên Vương? Bạn đã thu phục toàn bộ Pokémon? Thậm chí, bạn còn coi thử thách “Nuzlocke” là chuyện thường? Có lẽ, bạn đã sẵn sàng để bước lên một tầm cao mới.
Chào mừng đến với “Đại Học Smogon” – nơi bạn sẽ học được những kỹ thuật đỉnh cao mà các game thủ chuyên nghiệp sử dụng để chiến thắng trong đấu trường Pokémon. Biết đâu một ngày, bạn sẽ trở thành một trong số họ.
Mục Lục
Những Điều Cần Biết Khi Bắt Đầu
Nếu bạn đã quen với việc đối đầu với các huấn luyện viên và Pokémon hoang dã trong game, việc chiến đấu với những người chơi khác có thể là một cú sốc lớn. Không giống như AI trong game, đối thủ của bạn sẽ sở hữu những đội hình được huấn luyện kỹ càng, đạt cấp độ tối đa. Quan trọng hơn, họ sẽ phân tích chiến thuật của bạn và tìm cách đối phó.
Sự khác biệt lớn nhất so với game là việc chuyển đổi Pokémon diễn ra liên tục trong đấu trường cạnh tranh. Nếu bạn có một Pokémon hệ Lửa đối đầu với Pokémon hệ Cỏ của đối phương, đừng mong đợi họ sẽ để nó “chết” một cách dễ dàng. Họ sẽ chuyển sang một Pokémon hệ Nước. Và nếu bạn chuyển Pokémon hệ Lửa của mình sang hệ Cỏ để đối phó với Pokémon hệ Nước đó, họ có thể đoán trước được và sử dụng chiêu Thủy Triều (Ice Beam). Phần lớn chiến thuật xoay quanh việc dự đoán hành động của đối thủ và phản ứng một cách phù hợp.
Yếu tố may mắn cũng có thể gây ra những bất ngờ khó chịu. Trong game, những lợi thế của bạn có thể bù đắp cho những rủi ro không đáng có. Tuy nhiên, trong một trận đấu công bằng, những đòn chí mạng và hiệu ứng phụ 10% của các chiêu thức có thể khiến bạn bực bội. Hãy nhớ rằng, không ai có thể chiến thắng 100% thời gian, điều quan trọng là bạn thắng nhiều hơn thua trong một khoảng thời gian dài.
Cơ Chế Trò Chơi
Hãy bắt đầu với những điều cơ bản. “Cơ chế” là cách mà trò chơi vận hành. Có lẽ bạn đã biết Nước khắc chế Lửa và không hiệu quả với Cỏ, nhưng bạn vẫn có thể phá đảo game mà không cần tìm hiểu sâu hơn.
Trong hầu hết các chế độ chơi Pokémon, mục tiêu là hạ gục toàn bộ sáu Pokémon của đối thủ. Điều này thường được thực hiện bằng cách sử dụng các chiêu thức gây sát thương.
Chiêu Thức Vật Lý và Đặc Biệt
Tất cả các chiêu thức tấn công đều thuộc loại Vật Lý hoặc Đặc Biệt. Chiêu thức Vật Lý sử dụng chỉ số Tấn Công của người tấn công so với chỉ số Phòng Thủ của mục tiêu, trong khi chiêu thức Đặc Biệt sử dụng chỉ số Tấn Công Đặc Biệt của người tấn công so với chỉ số Phòng Thủ Đặc Biệt của mục tiêu.
Trong game và trên mạng, những biểu tượng này sẽ cho bạn biết một chiêu thức thuộc loại Vật Lý hay Đặc Biệt. Hãy nhớ rằng một Pokémon có chỉ số Tấn Công cao và Tấn Công Đặc Biệt thấp nên sử dụng các chiêu thức Vật Lý, và ngược lại.
EV, IV và Tính Cách
Ngay cả ở cùng một cấp độ, hai Pokémon Alakazam thường không có chỉ số giống hệt nhau. Đó là vì mỗi Pokémon có các Điểm Nỗ Lực (EV), Giá Trị Cá Nhân (IV) và Tính Cách khác nhau.
Có 25 Tính Cách mà một Pokémon có thể sở hữu. 20 trong số đó tăng một chỉ số lên 10% và giảm một chỉ số khác đi 10%, và 5 tính cách còn lại không có tác dụng. Ngoài ra, Pokémon của bạn có một chỉ số IV cho mỗi chỉ số, từ 0 đến 31. IV càng cao, chỉ số đó càng cao, vì vậy bạn thường muốn tất cả các IV đều là 31.
Pokémon của bạn cũng có một chỉ số EV cho mỗi chỉ số, từ 0 đến 252. Giống như IV, EV càng cao thì chỉ số đó càng cao. Nhưng bạn chỉ có thể có tối đa 508 EV, vì vậy bạn phải cẩn thận khi phân bổ chúng.
Ví dụ về phân bổ EV, IV
Ví dụ: đây là một cách phân bổ EV phổ biến cho Volcarona.
Trên trình giả lập, bạn có thể chọn Tính Cách, IV và EV mong muốn. Trong game, điều này phức tạp hơn. TheMantyke đã viết một hướng dẫn khá hay về cách lai tạo để có được IV và Tính Cách bạn muốn, và Stellar đã viết một hướng dẫn về huấn luyện EV.
STAB
Cùng Hệ Tăng Cường Sức Mạnh (STAB) có nghĩa là nếu một Pokémon sử dụng một chiêu thức tấn công cùng hệ với Pokémon đó, chiêu thức đó sẽ được tăng 1.5 lần sức mạnh cơ bản thông thường. Đây là một lợi thế rất lớn, vì vậy hầu hết Pokémon đều mang theo ít nhất một chiêu STAB.
Thứ Tự Ra Chiêu
Pokémon sẽ chuyển đổi trước, sau đó tiến hóa Mega, và sau đó các Pokémon còn lại sẽ sử dụng chiêu thức theo thứ tự Tốc Độ, từ nhanh nhất đến chậm nhất. Trong trường hợp Tốc Độ bằng nhau, việc ai di chuyển trước sẽ là ngẫu nhiên. Một số chiêu thức là ngoại lệ; các chiêu thức có độ ưu tiên dương như Bảo Vệ (Protect) và Tốc Độ Cao (ExtremeSpeed) sẽ luôn di chuyển trước các chiêu thức khác, và các chiêu thức có độ ưu tiên âm như Gió Lốc (Whirlwind) và Chiêu Hoán Đổi (Trick Room) sẽ luôn di chuyển cuối cùng.
Các Định Dạng
Pokémon thi đấu có thể được chia thành ba loại hình chơi, được gọi là định dạng. Các định dạng này có nhiều quy tắc chung, được gọi là điều khoản:
- Điều Khoản Loài: Không được sử dụng hai Pokémon giống nhau trong cùng một đội (hầu hết các định dạng đều có quy tắc này).
- Điều Khoản Ngủ: Không thể khiến hai Pokémon đối phương ngủ cùng một lúc (các định dạng của Nintendo không có quy tắc này).
- Điều Khoản Né Tránh: Không thể sử dụng Song Phân Thân (Double Team) hoặc Tí Hon Hóa (Minimize) (các định dạng của Nintendo không có quy tắc này).
- Điều Khoản Hạ Gục Trong Một Chiêu: Không thể sử dụng các chiêu thức hạ gục đối phương trong một chiêu như Vực Thẳm (Fissure) (các định dạng của Nintendo không có quy tắc này).
- Điều Khoản Vật Phẩm: Không thể sử dụng hai vật phẩm giống nhau trong cùng một đội (các định dạng của Smogon không có quy tắc này).
Các Định Dạng Chính Thức của Nintendo
Có ba định dạng chính của Nintendo: Đấu Đơn, Đấu Đôi và VGC. Chúng có hầu hết các quy tắc giống nhau. Ngoài các Điều Khoản Loài và Vật Phẩm được đề cập ở trên, chúng còn cấm các Pokémon huyền thoại sự kiện và các Pokémon huyền thoại bảo hộ.
Đấu Đơn là định dạng mang 6 chọn 3, và Đấu Đôi là định dạng mang 6 chọn 4.
VGC là giải đấu chính thức của Nintendo. Các quy tắc của VGC thay đổi hàng năm; vào năm 2014, các quy tắc của nó giống với Đấu Đôi, ngoại trừ việc chỉ những Pokémon có nguồn gốc từ Kalos và xuất hiện trong Pokédex Kalos mới được phép tham gia.
Các Định Dạng Chính Thức của Smogon
Các định dạng đơn của Smogon là Ubers, OU (Overused – Lạm Dụng), UU (Underused – Ít Sử Dụng), RU (Rarely-used – Hiếm Khi Sử Dụng), NU (Neverused – Không Bao Giờ Sử Dụng), LC (Little Cup – Cúp Thiếu Nhi). Các định dạng này đều là đơn, mang 6 chọn 6. Chúng được đặt tên theo bậc Smogon tương ứng (ngoại trừ LC).
Smogon cũng có một định dạng đôi mang 6 chọn 6, được gọi là Smogon Doubles. Các quy tắc của nó khá giống với OU.
Hệ Thống Bậc của Smogon
Smogon có một hệ thống bậc dựa trên tỷ lệ sử dụng. Về cơ bản, một vài Pokémon được coi là quá mạnh và được xếp vào bậc Uber. Sau đó, tất cả các Pokémon khác được phép sử dụng trong OU (Overused). Bất kỳ Pokémon nào được sử dụng trung bình hơn một lần trong 20 trận đấu trong OU đều được coi là ở bậc OU, và những Pokémon còn lại được phép sử dụng trong UU. Bất kỳ Pokémon nào được sử dụng trung bình hơn một lần trong 20 trận đấu đều được coi là UU, và những Pokémon còn lại được phép sử dụng trong RU.
Hệ thống phân bậc này sắp xếp Pokémon từ mạnh nhất đến yếu nhất, và đảm bảo rằng ngay cả khi bạn muốn sử dụng một Pokémon yếu, vẫn có một bậc Smogon cho phép nó đối đầu với những Pokémon có sức mạnh tương đương.
Little Cup tách biệt với hệ thống bậc của Smogon và là một định dạng chỉ cho phép giai đoạn tiến hóa thấp nhất của Pokémon có thể tiến hóa.
Trang XY Tiers của Smogon chứa thêm thông tin về các định dạng của Smogon.
Các Metagame Khác
Ngoài các định dạng chính thức của Nintendo và Smogon, người hâm mộ thường cố gắng tạo ra các quy tắc chơi của riêng họ. Phổ biến nhất là Balanced Hackmons, một định dạng cho phép sử dụng các Pokémon hack. Nó mang lại cảm giác rất khác so với Pokémon thông thường!
Chiến Thuật Cơ Bản
Bây giờ chúng ta đã có một ý tưởng chung về các quy tắc, hãy thảo luận về một số điều mà bạn có thể sẽ thấy rất nhiều.
Bẫy Địa Hình
Bẫy Đá (Stealth Rock)
Bẫy địa hình là các chiêu thức như Bẫy Đá (Stealth Rock) và Chông (Spikes). Các chiêu thức này duy trì trên sân của đối thủ và gây sát thương cho mỗi Pokémon mà đối thủ chuyển vào. Ngoài việc giúp bạn dễ dàng đối phó với Pokémon của đối thủ, chúng còn ngăn cản việc chuyển đổi, điều mà, nếu bạn còn nhớ, là một trong những phần quan trọng nhất của trò chơi.
Vì bẫy địa hình rất mạnh, hơn một nửa số đội trong các trận đấu đơn sử dụng chúng. Vì lý do này, việc sử dụng Vòng Xoáy Nhanh (Rapid Spin) (loại bỏ các bẫy ảnh hưởng đến bạn) hoặc Phá Bĩnh (Defog) (loại bỏ tất cả các bẫy) cũng rất phổ biến.
Thiết Lập và Phá Hoại
Vì bạn đang bỏ lỡ một lượt tấn công, hầu hết các chiêu thức chỉ tăng hoặc giảm chỉ số đều vô dụng. Ngoại lệ là các chiêu thức tăng cường có thể giúp thiết lập một Pokémon để càn quét.
Càn quét là hành động một Pokémon hạ gục nhiều Pokémon đối phương liên tiếp. Một số chiêu thức, chẳng hạn như Vũ Điệu Kiếm (Swords Dance), Vũ Điệu Rồng (Dragon Dance), Vỡ Mai (Shell Smash) và Định Thần (Calm Mind) làm tăng chỉ số tấn công và Tốc Độ của Pokémon của bạn đến mức nó có thể đánh bại tất cả các Pokémon còn lại của đối thủ đang đe dọa nó trong một đòn.
Các chỉ số tăng cường sẽ được thiết lập lại khi một Pokémon chuyển ra, vì vậy một cách để đối phó với một Pokémon càn quét là buộc nó phải chuyển ra bằng cách sử dụng một chiêu thức như Gầm Gừ (Roar), Gió Lốc (Whirlwind) hoặc Đuôi Rồng (Dragon Tail). Điều này được gọi là Phá Hoại (phazing), bởi vì, giống như Sương Tan (Haze), nó thiết lập lại các chỉ số tăng cường của Pokémon đối phương.
Kiểm Tra và Khắc Chế
Một Pokémon khắc chế, ví dụ, Scizor, là một Pokémon có thể chuyển vào bất kỳ đòn tấn công nào của Scizor và gần như luôn thắng trước nó. Ví dụ, Zapdos khắc chế Scizor. Ngay cả khi Scizor thấy Zapdos chuyển vào, nó cũng không thể làm gì được Zapdos. Lựa chọn duy nhất của nó là chuyển ra hoặc ngất xỉu.
Mặt khác, một Pokémon kiểm tra Scizor là một Pokémon có thể thắng trước Scizor nếu cả hai đều đang ở trên sân, nhưng không thể chuyển vào một cách an toàn trước các chiêu thức của Scizor. Ví dụ, Heatran kiểm tra Scizor. Thông thường, Heatran có thể tiêu diệt Scizor, nhưng nếu Scizor dự đoán Heatran sẽ chuyển vào và sử dụng Siêu Cường (Superpower), Heatran sẽ bị hạ gục.
Nói chung, nếu một Pokémon nhận ít hơn 50% sát thương từ bất kỳ chiêu thức nào của một Pokémon, nó có thể khắc chế.
Khi xây dựng một đội, điều quan trọng là phải xem xét những Pokémon nào kiểm tra và khắc chế các Pokémon trong đội của bạn. Khi bạn đã xây dựng được khoảng một nửa đội, bạn nên tự hỏi bản thân, “Những Pokémon phổ biến nào trong định dạng mà đội của tôi hoàn toàn không thể đối phó?” và sau đó bắt đầu thêm các Pokémon khắc chế (hoặc ít nhất là kiểm tra) những Pokémon đó.
Phải Làm Gì Tiếp Theo?
Vậy là bây giờ bạn đã có một ý tưởng cơ bản về cách hoạt động của các trận đấu cạnh tranh. Nếu bạn muốn tham gia ngay, hãy chơi Pokémon Showdown! Định dạng Đấu Ngẫu Nhiên của chúng tôi rất phù hợp để học các kiến thức cơ bản về lối chơi cạnh tranh.
Nếu bạn muốn được trợ giúp thêm, Đại Học Smogon cung cấp một chương trình Đấu Trường 101, nơi bạn sẽ được ghép đôi với một gia sư.
Nếu bạn không tìm kiếm bất kỳ điều gì cụ thể như vậy, các diễn đàn Smogon cung cấp một số địa điểm khác để bạn nói về bất cứ điều gì bạn muốn. Bạn muốn mọi người đánh giá đội bạn đã tạo? Bạn muốn nói về chiến lược? Hoặc chỉ muốn đi chơi? Smogon là nơi phù hợp với bạn!