Tuyển Chọn Các Tác Phẩm Văn Học Trọng Tâm Ôn Thi Tốt Nghiệp THPT Quốc Gia

Để đạt điểm cao trong kỳ thi tốt nghiệp THPT môn Ngữ Văn, việc nắm vững kiến thức về các tác phẩm văn học trọng tâm là vô cùng quan trọng. Bài viết này tổng hợp những tác phẩm văn học lớp 12 đã xuất hiện trong đề thi các năm gần đây, giúp các bạn học sinh hệ thống hóa kiến thức và ôn luyện hiệu quả.

Các Tác Phẩm Văn Học Đã Thi Tốt Nghiệp THPT Quốc Gia

Dưới đây là danh sách các tác phẩm văn học đã được đưa vào đề thi tốt nghiệp THPT môn Ngữ Văn từ năm 2010 đến năm 2020, cùng với năm thi cụ thể.

1. Sóng – Xuân Quỳnh (Thi năm 2010)

Đề thi năm 2010 yêu cầu phân tích đoạn thơ trong bài Sóng của Xuân Quỳnh:

“Dữ dội và dịu êm
Ồn ào và lặng lẽ
Sông không hiểu nổi mình
Sóng tìm ra tận bể
Ôi con sóng ngày xưa
Và ngày sau vẫn thế
Nỗi khát vọng tình yêu
Bồi hồi trong ngực trẻ”

Bài thơ “Sóng” thể hiện vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ trong tình yêu, vừa mãnh liệt, dữ dội, vừa dịu dàng, sâu lắng. Hình tượng sóng là ẩn dụ cho những cung bậc cảm xúc phức tạp, khó đoán của tình yêu.

2. Tây Tiến – Quang Dũng (Thi năm 2011)

Đề thi năm 2011 yêu cầu phân tích đoạn thơ sau trong bài “Tây Tiến” của Quang Dũng:

“Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!
Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi
Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi
Mường Lát hoa về trong đêm hơi
Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm
Heo hút cồn mây súng ngửi trời
Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống
Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi
Anh bạn dãi dầu không bước nữa
Gục lên súng mũ bỏ quên đời!
Chiều chiều oai linh thác gầm thét
Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người
Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói
Mai Châu mùa em thơm nếp xôi”

Bài thơ tái hiện hình ảnh đoàn quân Tây Tiến với vẻ đẹp hào hùng, lãng mạn, đồng thời thể hiện nỗi nhớ da diết về những kỷ niệm gắn bó với núi rừng và đồng đội.

3. Người Lái Đò Sông Đà – Nguyễn Tuân (Thi năm 2012)

Đề thi năm 2012 yêu cầu phân tích hình tượng sông Đà trong tác phẩm “Người lái đò sông Đà” của Nguyễn Tuân. Sông Đà hiện lên với hai nét tính cách đối lập: vừa hung bạo, dữ dằn, vừa thơ mộng, trữ tình. Nguyễn Tuân đã sử dụng ngôn ngữ điêu luyện, giàu hình ảnh để khắc họa vẻ đẹp độc đáo của con sông này.

Hình ảnh sông Đà hùng vĩ và thơ mộng

4. Vợ Chồng A Phủ – Tô Hoài (Thi năm 2013)

Đề thi năm 2013 yêu cầu phân tích diễn biến tâm lý và hành động của nhân vật Mị trong đêm tình mùa xuân, khi Mị muốn đi chơi và bị trói. Đoạn trích thể hiện sức sống tiềm tàng, khát vọng tự do của người phụ nữ vùng cao bị áp bức.

5. Hồn Trương Ba, Da Hàng Thịt – Lưu Quang Vũ (Thi năm 2014)

Vở kịch đặt ra vấn đề về sự sống đích thực của con người. Liệu sống chỉ là tồn tại về mặt thể xác hay còn cần sự hòa hợp giữa tâm hồn và thể xác? Lưu Quang Vũ đã khéo léo lồng ghép những triết lý nhân sinh sâu sắc vào một câu chuyện đầy kịch tính và hấp dẫn.

Hình ảnh minh họa vở kịch Hồn Trương Ba, Da Hàng Thịt

6. Chiếc Thuyền Ngoài Xa – Nguyễn Minh Châu (Thi năm 2015)

Đề thi năm 2015 xoay quanh truyện ngắn “Chiếc thuyền ngoài xa” của Nguyễn Minh Châu. Tác phẩm đặt ra vấn đề về mối quan hệ giữa nghệ thuật và cuộc đời, cái nhìn đa diện về con người và cuộc sống.

7. Vợ Nhặt – Kim Lân (Thi năm 2016)

Đề thi năm 2016 tập trung vào tác phẩm “Vợ nhặt” của Kim Lân. Tác phẩm khắc họa bức tranh xóm ngụ cư nghèo khổ trong nạn đói năm 1945, đồng thời thể hiện tình người ấm áp và khát vọng sống mãnh liệt của những người dân lao động.

Hình ảnh minh họa tác phẩm Vợ Nhặt

8. Đất Nước – Nguyễn Khoa Điềm (Thi năm 2017, 2020)

Đề thi năm 2017 và 2020 đều khai thác đoạn trích trong trường ca “Mặt đường khát vọng” – “Đất Nước” của Nguyễn Khoa Điềm. Đoạn thơ thể hiện cảm nhận sâu sắc về đất nước, về mối quan hệ giữa cá nhân và cộng đồng, giữa quá khứ và hiện tại. Nguyễn Khoa Điềm đã mang đến một định nghĩa mới mẻ, gần gũi về đất nước, gắn liền với những gì thân thuộc, bình dị trong cuộc sống hàng ngày.

Kết luận

Việc nắm vững nội dung, ý nghĩa và giá trị nghệ thuật của các tác phẩm văn học trọng tâm là yếu tố then chốt để đạt điểm cao trong kỳ thi tốt nghiệp THPT môn Ngữ Văn. Bên cạnh việc học thuộc lòng, các bạn học sinh nên rèn luyện kỹ năng phân tích, cảm thụ văn học để có thể tự tin đối diện với mọi dạng đề. Chúc các bạn thành công!