Bạn có bao giờ cảm thấy bối rối giữa một rừng thông tin khi lựa chọn ngành học hay công việc? Nào là lời khuyên từ gia đình về những ngành “hot” như bác sĩ, kỹ sư, nào là tin tức trên TV về cách mạng 4.0, thương mại điện tử, AI, rồi đến những lời quảng cáo “có cánh” từ nhà tuyển dụng về “đối tác chiến lược”, “quản trị tập sự”, “môi trường startup năng động”… Chưa kể trên mạng xã hội tràn lan những cụm từ như “influencer”, “freelancer”, “digital marketing”…
Tất cả những từ ngữ đó đều có một điểm chung: chúng rất “hot” và dễ thu hút sự chú ý. Trong tiếng Anh, chúng được gọi là “buzzword”. Vậy buzzword là gì và chúng có ảnh hưởng như thế nào đến bạn?
Mục Lục
Buzzword Là Gì?
Theo định nghĩa của từ điển Cambridge, “buzzword” là “một từ hoặc cụm từ từ một lĩnh vực cụ thể trở nên thịnh hành do được sử dụng nhiều, đặc biệt trên truyền hình và báo chí”.
Hiểu một cách đơn giản, buzzword là những từ ngữ chuyên ngành được sử dụng rộng rãi theo kiểu thời thượng, xu hướng, đặc biệt bởi giới truyền thông.
Những Buzzword Phổ Biến
Vì là từ ngữ chuyên ngành, một số buzzword chỉ thịnh hành trong một cộng đồng nhất định, nhưng cũng có những buzzword được sử dụng rộng rãi trong công chúng. Dưới đây là một vài ví dụ:
Lĩnh vực Kinh doanh
- Startup: Khởi nghiệp
- Industry 4.0 / Industrial Revolution 4.0: Cách mạng công nghiệp 4.0
- Millennials, Gen Z: Thế hệ sinh từ năm 1980 đến đầu những năm 2000
- AI (Artificial Intelligence): Trí tuệ nhân tạo
- E-commerce: Thương mại điện tử
- Super-app: Siêu ứng dụng
- Big data: Dữ liệu lớn
- Blockchain: Công nghệ chuỗi khối
Lĩnh vực Sức Khỏe/Làm Đẹp
- Chemical free: Không hóa chất
- Organic: Hữu cơ
- Plant-Based: Chú trọng thực vật
- Low-carb: Ít tinh bột
- No-plastic / Plastic free: Không nhựa
- Zero Waste: Không chất thải/rác thải
- Cruelty-free: Không thử nghiệm trên động vật
Buzzword Ảnh Hưởng Đến Bạn Như Thế Nào?
Trong thời đại mà thông tin dễ dàng tiếp cận, các nhà sản xuất nội dung cạnh tranh nhau để thu hút sự chú ý của người dùng. Buzzword, với tính chất thời thượng và chuyên môn, trở thành những “key word” chủ chốt để gây ấn tượng và tác động vào tâm lý người dùng.
Bản thân buzzword không xấu, nhưng việc lạm dụng chúng để mô tả những việc chưa đạt đến mức đó khiến người nghe dè chừng, cảnh giác, thậm chí ác cảm. Nhiều người cho rằng buzzword nghe có vẻ “học thuật” nhưng thực chất lại rỗng tuếch.
Ví dụ, theo một báo cáo của công ty London venture capital firm MMC, khoảng 40% công ty startup về AI ở châu Âu không thực sự làm về công nghệ AI. “AI” chỉ là một buzzword được thêm vào để thu hút vốn đầu tư, một cách “lòe” các nhà đầu tư rót tiền vào. Báo cáo cũng chỉ ra rằng các công ty AI có thể gọi thêm 15% – 50% vốn so với công ty phần mềm truyền thống từ năm 2015.
Một ví dụ khác là buzzword “no plastic” và “zero waste”. Về bản chất, “no plastic” chỉ đơn giản là phân loại chất liệu. Nhưng hiện nay, nó đã trở thành một phong cách sống, một lối sống hạn chế các sản phẩm từ nhựa. Tuy nhiên, nhiều công ty, chủ shop, nhà quảng cáo đang biến “no-plastic” thành một buzzword để nâng tầm thương hiệu, lấy sự ủng hộ của công chúng và tăng giá thành sản phẩm. Bất cứ sản phẩm nào có mác “no-plastic”, “zero waste” đều bị đội giá lên cao, dù đó chỉ là một miếng xơ mướp!
Nói tóm lại, buzzword có điểm mạnh riêng. Việc của bạn là sử dụng chúng một cách thông minh, hoặc lợi dụng chúng, hoặc phán xét chúng, tùy theo hoàn cảnh.
Buzzword và Câu Chuyện Chọn Ngành Nghề
Hiện nay, trong việc chọn ngành nghề, có rất nhiều thông tin từ nhiều kênh khác nhau đang chi phối, thậm chí điều khiển bạn. Những buzzword được tung ra để khiến bạn mê hoặc tới cái vẻ nổi mà quên đi bản chất vấn đề.
Ví dụ, một mẩu tin tuyển dụng có thể sử dụng những từ khóa như “blockchain”, “Silicon Valley”, “fintech”… để thu hút ứng viên, nghe có vẻ “sang chảnh” hơn nhiều so với làm kỹ sư xây dựng hay kiểm định kỹ thuật.
Tuy nhiên, không phải nghề nào cũng hơn nghề nào. Để biết mình nên theo đuổi điều gì, bạn cần đầu tư thời gian nghiên cứu, tìm hiểu từ nhiều nguồn về ngành mà bạn hứng thú, cộng với xem xét năng lực, sở thích của bản thân. Hãy xem nghề nghiệp đó có giúp bạn phát triển không, tương lai của nghề ấy là gì, để bạn không mơ hồ khi ai đó hỏi: “What do you see yourself in 5 years?” (“Bạn thấy mình ở đâu trong 5 năm nữa?”)
Hãy cẩn trọng với những buzzword hào nhoáng và tập trung vào giá trị thực tế mà ngành nghề đó mang lại cho bạn.
Tài liệu tham khảo:
- Danh sách 40 buzzwords khiến người thông minh nghe như đần:
https://www.techrepublic.com/article/40-business-buzzwords-that-make-smart-people-sound-dumb/ - 40% startup tự nhận AI nhưng không làm về AI:
https://www.mmcventures.com/research/artificial-intelligence-startups-raising-capital-not-actually-using-ai/ - Generate buzzword giúp bạn:
https://www.themuse.com/advice/the-ultimate-guide-to-sounding-like-you-know-what-youre-talking-about
