Cuộc sống nơi đất khách quê người luôn chứa đựng những điều thú vị và không ít thách thức, đặc biệt đối với những người con xa xứ như du học sinh. Rào cản ngôn ngữ có lẽ là trở ngại đầu tiên mà ai cũng phải đối mặt. Dù bạn có giỏi tiếng Anh đến đâu, những từ ngữ học trong sách vở đôi khi lại khác xa so với thực tế. Bản thân tôi, sau một thời gian sinh sống ở nước ngoài, đã tích lũy được vốn từ vựng phong phú, đặc biệt là trong lĩnh vực nấu ăn. Hôm nay, tôi xin chia sẻ danh sách các loại bột cơ bản thường dùng trong các món ăn Việt, kèm theo tên tiếng Anh, giúp những ai đang ở nước ngoài dễ dàng tìm mua.
- Bột gạo (Bột gạo tẻ) – Rice flour:
Khi nhắc đến bột gạo, chúng ta thường hiểu là bột gạo tẻ. Trong ẩm thực Việt Nam, bột gạo thường được kết hợp với bột năng để tạo nên những món bánh đặc trưng như bánh giò, bánh cuốn. Mẹ tôi thường gọi là “bột tẻ” để phân biệt với bột nếp. Tuy nhiên, khi dịch sang tiếng Anh, nhiều nơi chỉ đơn giản ghi là “rice flour”.
- Bột nếp (Bột gạo nếp) – Glutinous rice flour (hoặc Sweet Rice Flour):
Khác với bột gạo tẻ, bột nếp được làm từ gạo nếp. Bột nếp khô thường được đóng gói sẵn. Vào dịp Tết Hàn Thực (3/3 âm lịch), mẹ tôi thường mua gạo nếp ngon và đem xay để làm bột nếp tươi. Quá trình xay bột nếp bằng cối đá cổ truyền khá công phu và tốn thời gian. Tuy nhiên, với công nghệ hiện đại, bạn có thể dễ dàng xay bột nếp tại các cửa hàng xay bột. Bột nếp là nguyên liệu không thể thiếu trong các món bánh như bánh trôi, bánh chay, bánh ít, chè trôi nước…
- Bột năng (bột đao hay tinh bột khoai mì) – Tapioca starch:
Nhớ lại những ngày đầu ở Singapore, tôi đã có một kỷ niệm “dở khóc dở cười” với bột năng. Vì thấy chữ “tapioca” giống với bột sắn dây (một loại bột dùng để pha nước uống giải nhiệt), tôi đã mua về và pha uống sống. Kết quả là… không sao cả! Sau này tôi mới biết bột năng là tinh bột của củ sắn mì (cassava), khác với bột sắn dây mà tôi thường uống. Mặc dù đều được tinh lọc từ củ sắn, nhưng quy trình sản xuất bột năng có lẽ khác với loại bột sắn dùng để uống trực tiếp.
Bột năng là một trong những loại bột “must-have” trong tủ bếp của tôi. Nó có nhiều công dụng tuyệt vời: làm đặc sánh các món súp (như súp gà măng tây, bò sốt vang), tạo độ dai cho các món chè (như chè hạt lựu), hoặc kết hợp với bột gạo để làm các loại bánh (như bánh giò, bánh cuốn). Ngoài ra, bột năng còn là nguyên liệu chính để làm bánh bột lọc.
- Bột ngô – Corn starch/ Corn flour:
Bột ngô rất dễ tìm mua ở các siêu thị phương Tây. Tác dụng của bột ngô tương tự như bột năng: làm cho súp sánh đặc hoặc tạo độ dai cho món ăn. Bột ngô còn được sử dụng nhiều trong làm bánh. Ví dụ, bạn có thể pha bột mì với một ít bột ngô để tạo thành bột làm bánh ngọt (cake flour). Tuy nhiên, theo kinh nghiệm của tôi, độ dai của bột ngô không giống bột năng. Khi dùng bột ngô, súp sẽ sánh lại nhưng không có độ dai như dùng bột năng. Vì vậy, bột ngô không thể thay thế hoàn toàn bột năng, đặc biệt là trong các món như chè hạt lựu.
- Bột khoai tây (Potato starch):
Bột khoai tây có tính chất tương tự như bột năng và bột ngô. Tuy nhiên, giá thành của bột khoai tây cao hơn nhiều, nên tôi chỉ dùng để làm giò, chả, hoặc bánh rán nhân thịt.
-
Các loại bột khác:
a. Bột cà mỳ hay bột chiên xù (Bread crumbs):
Bột cà mỳ thực chất là bánh mì được giã hoặc xay nhỏ để tạo lớp vỏ giòn rụm khi chiên. Nếu không có bột cà mỳ, bạn có thể dùng ruột bánh mì xay và rang khô trên lửa nhỏ. Bột cà mỳ thường được dùng để áo bên ngoài các món chiên rán, hoặc có tác dụng kết nối nguyên liệu.
b. **Bột chiên giòn (Tempura flour hoặc tempura batter mix):**Đây là loại bột dùng để làm món “tempura” của Nhật Bản – món tẩm bột rán gồm hải sản và rau củ. Bột chiên giòn thường được bán sẵn, chỉ cần pha với nước và nhúng hải sản hoặc rau củ vào rồi chiên ngập dầu. Tôi thường dùng bột này để làm bánh ngô tôm.
Vì chợ châu Á ở nơi tôi sống không có nhiều lựa chọn, nên mỗi khi đi chợ, tôi đều mua rất nhiều các loại bột, chủ yếu là các loại bột cơ bản. Với những loại bột này, bạn có thể chế biến rất nhiều món ăn Việt Nam theo ý thích. Đặc biệt, giá thành của ba loại bột cơ bản: bột gạo, bột nếp và bột năng rất rẻ. Lời khuyên của tôi là hãy trữ sẵn các loại bột này trong nhà, vì sự tiện dụng và vì những món ăn Việt Nam bạn yêu thích.