214 Bộ Thủ Tiếng Trung: Bí Quyết Học Tiếng Hán Hiệu Quả

Hệ thống chữ Hán đồ sộ với hàng vạn ký tự, nhưng tất cả đều bắt nguồn từ 214 bộ thủ tiếng Trung. Nắm vững bộ thủ không chỉ giúp bạn dễ dàng học và ghi nhớ chữ Hán, mà còn mở ra cánh cửa khám phá văn hóa và ngôn ngữ Trung Hoa một cách sâu sắc.

214 bo thu chu Han

Bộ Thủ Tiếng Trung Là Gì?

Bộ thủ (部首) là thành phần cấu tạo cơ bản của chữ Hán, đóng vai trò như “bảng chữ cái” giúp phân loại và tra cứu từ điển. Học thuộc 214 bộ thủ tiếng Trung là bước đầu tiên và quan trọng nhất để chinh phục hệ thống chữ viết phức tạp này. Việc nắm vững bộ thủ giúp người học có thể phân tích cấu trúc chữ, đoán nghĩa và ghi nhớ từ vựng hiệu quả hơn.

Hình Dạng và Số Lượng Bộ Thủ

Các bộ thủ được sắp xếp theo số nét, từ một nét đơn giản đến 17 nét phức tạp. Mặc dù số lượng bộ thủ có sự thay đổi theo thời gian, nhưng 214 bộ thủ được trích từ Khang Hy Tự điển (康熙字典), Trung Hoa Đại Tự điển (中華大字典) và Từ Hải (辭海) vẫn được công nhận rộng rãi và sử dụng phổ biến nhất. Một số bộ thủ có dạng giản thể hoặc tân tự thể (Shinjitai) trong tiếng Nhật.

Ý Nghĩa Của 214 Bộ Thủ

Mỗi bộ thủ mang một ý nghĩa nhất định, giúp người học hình dung và ghi nhớ chữ Hán dễ dàng hơn. Ví dụ, bộ “Nữ” (女) thường xuất hiện trong các chữ liên quan đến phụ nữ, hay bộ “Mộc” (木) thường gặp trong các chữ chỉ cây cối.

Ví dụ về cách ghép bộ thủ để tạo thành chữ Hán:

• Chữ 天 (tiān): trời, ngày – được tạo thành từ bộ 天 (tiān): bộ Thiên
• Chữ 好 (hǎo): tốt, khỏe – gồm bộ 女 (nǚ): bộ Nữ (người phụ nữ) và 子 (zǐ): bộ Tử (đứa con trai), ngụ ý “có con trai là tốt”.

Trong từ điển chữ Hán, các chữ được sắp xếp theo bộ thủ, giúp việc tra cứu trở nên dễ dàng hơn. Ví dụ:

• Mẹ: 妈妈 (māmā)
• Chị gái: 姐姐 (jiějiě)
• Em gái: 妹妹 (mèimei)
• Cô ấy: 她 (tā)

Các chữ trên đều có chung bộ Nữ (女), vì ý nghĩa của chúng đều liên quan đến người phụ nữ.

214 bo thu chu Han

Thứ Tự và Vị Trí Của Bộ Thủ

Thứ tự các bộ thủ được sắp xếp theo số nét, từ ít đến nhiều. Vị trí của bộ thủ trong chữ Hán không cố định, có thể ở trên, dưới, trái, phải hoặc bao quanh chữ.

Ví dụ về vị trí bộ thủ trong chữ Hán:

• Bên trái: Chữ 略 (lüè) (lược) gồm bộ 田 (tián) (điền) và 各 (gè) (các).
• Bên phải: Chữ 期 (qī) (kỳ) gồm bộ 月 (yuè) (nguyệt) và 其 (qí) (kỳ).
• Phía trên: Chữ 苑 (yuàn) (uyển) gồm bộ 艸 (cǎo) (thảo) và 夗 (yuàn) (uyển).
• Phía dưới: Chữ 志 (zhì) (chí) gồm bộ 心 (xīn) (tâm) và 士 (shì) (sĩ).
• Bao quanh: Chữ 国 (guó) (quốc) gồm bộ 囗 (wéi) (vi) và 玉 (yù) (ngọc).

Chức Năng Của Bộ Thủ

Bộ thủ có chức năng chính là phân loại chữ Hán, giúp việc tra từ điển trở nên hệ thống và dễ dàng hơn. Ngoài ra, bộ thủ còn giúp gợi ý ý nghĩa của chữ, mặc dù không phải lúc nào cũng chính xác hoàn toàn. Ví dụ:

• Chữ 沐 (mù) (mộc, tắm) có bộ 氵 (shuǐ) (thủy) bên trái, gợi ý chữ này liên quan đến nước.
• Chữ 柏 (bǎi) (bách, cây bách) có bộ 木 (mù) (mộc) bên trái, gợi ý chữ này liên quan đến cây gỗ.

Cách dùng bộ thủ để gợi nghĩa cũng được sử dụng nhiều trong chữ Nôm của Việt Nam.

Bảng 214 Bộ Thủ Tiếng Trung Chi Tiết

Dưới đây là bảng liệt kê chi tiết 214 bộ thủ tiếng Trung, bao gồm cách viết, cách đọc (pinyin) và ý nghĩa:

Bộ thủ 1 Nét (gồm 6 bộ)

STT	BỘ	TÊN BỘ	PHIÊN ÂM	Ý NGHĨA
1	一	NHẤT	yī	Số một
2	丨	CỔN	gǔn	Nét sổ
3	丶	CHỦ	zhǔ	Điểm, chấm
4	丿	PHIỆT	piě	Nét sổ xiên trái
5	乙	ẤT	yǐ	Thứ hai (thiên can)
6	亅	QUYẾT	jué	Nét sổ có móc

Bộ thủ 2 Nét (gồm 23 bộ)

STT	BỘ	TÊN BỘ	PHIÊN ÂM	Ý NGHĨA
7	二	NHỊ	èr	Số hai
8	亠	ĐẦU	tóu	(Không có nghĩa)
9	人 (亻)	NHÂN	rén	Người
10	儿	NHI	ér	Trẻ con
11	入	NHẬP	rù	Vào
12	八	BÁT	bā	Số tám
13	冂	QUYNH	jiōng	Vùng biên giới xa
14	冖	MỊCH	mì	Trùm khăn lên
15	冫	BĂNG	bīng	Nước đá
16	几	KỶ	jǐ	Ghế dựa
17	凵	KHẢM	qiǎn	Há miệng
18	刀 (刂)	ĐAO	dāo	Dao, vũ khí
19	力	LỰC	lì	Sức mạnh
20	勹	BAO	bāo	Bao bọc
21	匕	CHỦY	bǐ	Thìa, muỗng
22	匚	PHƯƠNG	fāng	Tủ đựng
23	匸	HỆ	xǐ	Che đậy, giấu giếm
24	十	THẬP	shí	Số mười
25	卜	BỐC	bo	Xem bói
26	卩	TIẾT	jié	Đốt tre
27	厂	HÁN	chǎng	Sườn núi, vách đá
28	厶	KHƯ, TƯ	sī	Riêng tư
29	又	HỰU	yòu	Lại nữa

214 bo thu chu Han

Bộ thủ 3 Nét (gồm 31 bộ)

STT	BỘ	TÊN BỘ	PHIÊN ÂM	Ý NGHĨA
30	口	KHẨU	kǒu	Miệng
31	囗	VI	wéi	Vây quanh
32	土	THỔ	tǔ	Đất
33	士	SĨ	shì	Kẻ sĩ
34	夂	TRĨ	zhǐ	Đến ở phía sau
35	夊	TUY	sūi	Đi chậm
36	夕	TỊCH	xì	Đêm tối
37	大	ĐẠI	dà	To lớn
38	女	NỮ	nǚ	Nữ giới, con gái, đàn bà
39	子	TỬ	zǐ	Con
40	宀	MIÊN	mián	Mái nhà, mái che
41	寸	THỐN	cùn	Tấc (đo chiều dài)
42	小	TIỂU	xiǎo	Nhỏ bé
43	尢	UÔNG	yóu	Yếu đuối
44	尸	THI	shī	Xác chết, thây ma
45	屮	TRIỆT	chè	Mầm non, cỏ non mới mọc
46	山	SƠN	shān	Núi non
47	巛	XUYÊN	chuān	Sông ngòi
48	工	CÔNG	gōng	Người thợ, công việc
49	己	KỶ	jǐ	Bản thân mình
50	巾	CÂN	jīn	Khăn
51	干	CAN	gān	Thiên can, can dự
52	幺	YÊU	yāo	Nhỏ nhắn
53	广	NGHIỄM	guǎng	Mái nhà
54	廴	DẪN	yǐn	Bước dài
55	廾	CỦNG	gǒng	Chắp tay
56	弋	DẶC	yì	Bắn, chiếm lấy
57	弓	CUNG	gōng	Cung (bắn tên)
58	彐	KỆ	jì	Đầu con nhím
59	彡	SAM	shān	Lông, tóc dài
60	彳	XÍCH	chì	Bước chân trái

Bộ thủ 4 Nét (gồm 33 bộ)

STT	BỘ	TÊN BỘ	PHIÊN ÂM	Ý NGHĨA
61	心 (忄)	TÂM (TÂM ĐỨNG)	xīn	Tim, tâm trí, tấm lòng
62	戈	QUA	gē	Cây qua (binh khí dài)
63	戶	HỘ	hù	Cửa một cánh
64	手 (扌)	THỦ	shǒu	Tay
65	支	CHI	zhī	Cành nhánh
66	攴 (攵)	PHỘC	pù	Đánh khẽ
67	文	VĂN	wén	Văn vẻ, văn chương, vẻ sáng
68	斗	ĐẨU	dōu	Đấu (đong)
69	斤	CẨN	jīn	Búa, rìu
70	方	PHƯƠNG	fāng	Vuông
71	无	VÔ	wú	Không
72	日	NHẬT	rì	Ngày, mặt trời
73	曰	VIẾT	yuē	Nói rằng
74	月	NGUYỆT	yuè	Tháng, mặt trăng
75	木	MỘC	mù	Gỗ, cây cối
76	欠	KHIẾM	qiàn	Thiếu vắng
77	止	CHỈ	zhǐ	Dừng lại
78	歹	ĐÃI	dǎi	Xấu xa, tệ hại
79	殳	THÙ	shū	Binh khí dài, cái gậy
80	毋	VÔ	wú	Chớ, đừng
81	比	TỶ	bǐ	So sánh
82	毛	MAO	máo	Lông
83	氏	THỊ	shì	Họ
84	气	KHÍ	qì	Hơi nước
85	水 (氵)	THỦY	shǔi	Nước
86	火 (灬)	HỎA	huǒ	Lửa
87	爪	TRẢO	zhǎo	Móng vuốt cầm thú
88	父	PHỤ	fù	Cha
89	爻	HÀO	yáo	Hào âm, hào dương (Kinh Dịch)
90	爿 (丬)	TƯỜNG	qiáng	Mảnh gỗ, cái giường
91	片	PHIẾN	piàn	Mảnh, tấm, miếng
92	牙	NHA	yá	Răng
93	牛 (牜)	NGƯU	níu	Trâu
94	犬 (犭)	KHUYỂN	quǎn	Chó

Bộ thủ 5 Nét (gồm 23 bộ)

STT	BỘ	TÊN BỘ	PHIÊN ÂM	Ý NGHĨA
95	玄	HUYỀN	xuán	Đen huyền, huyền bí
96	玉	NGỌC	yù	Đá quý, ngọc
97	瓜	QUA	guā	Quả dưa
98	瓦	NGÕA	wǎ	Ngói
99	甘	CAM	gān	Ngọt
100	生	SINH	shēng	Sinh đẻ, sinh sống
101	用	DỤNG	yòng	Dùng
102	田	ĐIỀN	tián	Ruộng
103	疋(匹)	THẤT	pǐ	Đơn vị đo chiều dài
104	疒	NẠCH	nǐ	Bệnh tật
105	癶	BÁT	bǒ	Gạt ngược lại
106	白	BẠCH	bái	Màu trắng
107	皮	BÌ	pí	Da
108	皿	MÃNH	mǐn	Bát đĩa
109	目	MỤC	mù	Mắt
110	矛	MÂU	máo	Cây giáo
111	矢	THỈ	shǐ	Mũi tên
112	石	THẠCH	shí	Đá
113	示 (礻)	THỊ (KỲ)	shì	Chỉ thị, thần đất
114	禸	NHỰU	róu	Vết chân
115	禾	HÒA	hé	Lúa
116	穴	HUYỆT	xué	Hang lỗ
117	立	LẬP	lì	Đứng, thành lập

Bộ thủ 6 Nét (gồm 29 bộ)

STT	BỘ	TÊN BỘ	PHIÊN ÂM	Ý NGHĨA
118	竹	TRÚC	zhú	Tre, trúc
119	米	MỄ	mǐ	Gạo
120	糸 (糹-纟)	MỊCH	mì	Sợi tơ nhỏ
121	缶	PHẪU	fǒu	Đồ sành
122	网 (罒- 罓)	VÕNG	wǎng	Lưới
123	羊	DƯƠNG	yáng	Dê
124	羽 (羽)	VŨ	yǔ	Lông vũ
125	老	LÃO	lǎo	Già
126	而	NHI	ér	Mà, và
127	耒	LỖI	lěi	Cày
128	耳	NHĨ	ěr	Tai
129	聿	DUẬT	yù	Bút
130	肉	NHỤC	ròu	Thịt
131	臣	THẦN	chén	Bầy tôi
132	自	TỰ	zì	Tự bản thân, kể từ
133	至	CHÍ	zhì	Đến
134	臼	CỬU	jiù	Cối giã gạo
135	舌	THIỆT	shé	Lưỡi
136	舛	SUYỄN	chuǎn	Sai suyễn, sai lầm
137	舟	CHU	zhōu	Thuyền
138	艮	CẤN	gèn	Dừng, bền cứng
139	色	SẮC	sè	Màu, dáng vẻ, nữ sắc
140	艸 (艹)	THẢO	cǎo	Cỏ
141	虍	HỔ	hū	Vằn vện của hổ
142	虫	TRÙNG	chóng	Sâu bọ
143	血	HUYẾT	xuè	Máu
144	行	HÀNH	xíng	Đi, thi hành, làm được
145	衣 (衤)	Y	yī	Áo
146	襾	Á	yà	Che đậy, úp lên

Bộ thủ 7 Nét (gồm 20 bộ)

STT	BỘ	TÊN BỘ	PHIÊN ÂM	Ý NGHĨA
147	見(见)	KIẾN	jiàn	Trông thấy
148	角	GIÁC	jué	Góc, sừng thú
149	言 (讠)	NGÔN	yán	Nói
150	谷	CỐC	gǔ	Khe nước giữa hai núi
151	豆	ĐẬU	dòu	Hạt đậu, cây đậu
152	豕	THỈ	shǐ	Lợn
153	豸	TRÃI	zhì	Loài sâu không chân
154	貝 (贝)	BỐI	bèi	Vật báu
155	赤	XÍCH	chì	Màu đỏ
156	走	TẨU	zǒu	Đi, chạy
157	足	TÚC	zú	Chân, đầy đủ
158	身	THÂN	shēn	Thân thể, thân mình
159	車 (车)	XA	chē	Xe
160	辛	TÂN	xīn	Cay, vất vả
161	辰	THẦN	chén	Nhật, nguyệt, thìn (12 chi)
162	辵(辶 )	QUAI XƯỚC	chuò	Chợt bước đi
163	邑 (阝)	ẤP	yì	Vùng đất cho quan
164	酉	DẬU	yǒu	1 trong 12 địa chi
165	釆	BIỆN	biàn	Phân biệt
166	里	LÝ	lǐ	Dặm, làng xóm

Bộ thủ 8 Nét (gồm 9 bộ)

STT	BỘ	TÊN BỘ	PHIÊN ÂM	Ý NGHĨA
167	金	KIM	jīn	Kim loại, vàng
168	長 (镸- 长)	TRƯỜNG	cháng	Dài, lớn (trưởng)
169	門 (门)	MÔN	mén	Cửa hai cánh
170	阜 (阝)	PHỤ	fù	Đống đất, gò đất
171	隶	ĐÃI	dài	Kịp, kịp đến
172	隹	TRUY, CHUY	zhuī	Chim đuôi ngắn
173	雨	VŨ	yǔ	Mưa
174	青 (靑)	THANH	qīng	Màu xanh
175	非	PHI	fēi	Không

Bộ thủ 9 Nét (gồm 11 bộ)

STT	BỘ	TÊN BỘ	PHIÊN ÂM	Ý NGHĨA
176	面( 靣)	DIỆN	miàn	Mặt, bề mặt
177	革	CÁCH	gé	Da thú, thay đổi
178	韋 (韦)	VI	wéi	Da đã thuộc rồi
179	韭	PHỈ, CỬU	jiǔ	Rau hẹ
180	音	ÂM	yīn	Âm thanh, tiếng
181	頁 (页)	HIỆT	yè	Đầu, trang giấy
182	風 (凬-风)	PHONG	fēng	Gió
183	飛 (飞)	PHI	fēi	Bay
184	食( 飠-饣)	THỰC	shí	Ăn
185	首	THỦ	shǒu	Đầu
186	香	HƯƠNG	xiāng	Mùi hương thơm

Bộ thủ 10 Nét (gồm 8 bộ)

STT	BỘ	TÊN BỘ	PHIÊN ÂM	Ý NGHĨA
187	馬( 马)	MÃ	mǎ	Ngựa
188	骫	CỐT	gǔ	Xương
189	高	CAO	gāo	Cao
190	髟	BƯU, TIÊU	biāo	Tóc dài
191	鬥	ĐẤU	dòu	Chống nhau, chiến đấu
192	鬯	SƯỞNG	chàng	Rượu nếp
193	鬲	CÁCH	gé	Tên sông xưa, cái đỉnh
194	鬼	QUỶ	gǔi	Quỷ

Bộ thủ 11 Nét (gồm 6 bộ)

STT	BỘ	TÊN BỘ	PHIÊN ÂM	Ý NGHĨA
195	魚( 鱼)	NGƯ	yú	Cá
196	鳥 (鸟)	ĐIỂU	niǎo	Chim
197	鹵	LỖ	lǔ	Đất mặn
198	鹿	LỘC	lù	Hươu
199	麥 (麦)	MẠCH	mò	Lúa mạch
200	麻	MA	má	Cây gai

Bộ 12 Nét (gồm 4 bộ)

STT	BỘ	TÊN BỘ	PHIÊN ÂM	Ý NGHĨA
201	黃	HOÀNG	huáng	Vàng
202	黍	THỬ	shǔ	Lúa nếp
203	黑	HẮC	hēi	Đen
204	黹	CHỈ	zhǐ	May vá

Bộ 13 Nét (gồm 4 bộ)

STT	BỘ	TÊN BỘ	PHIÊN ÂM	Ý NGHĨA
205	黽	MÃNH	mǐn	Ếch
206	鼎	ĐỈNH	dǐng	Đỉnh
207	鼓	CỔ	gǔ	Trống
208	鼠	THỬ	shǔ	Chuột

Bộ 14 Nét (gồm 2 bộ)

STT	BỘ	TÊN BỘ	PHIÊN ÂM	Ý NGHĨA
209	鼻	TỴ	bí	Mũi
210	齊	TỀ	qí	Tề

Bộ thủ 15 Nét (gồm 1 bộ)

STT	BỘ	TÊN BỘ	PHIÊN ÂM	Ý NGHĨA
211	齒	XỈ	chǐ	Răng

Bộ 16 Nét (gồm 2 bộ)

STT	BỘ	TÊN BỘ	PHIÊN ÂM	Ý NGHĨA
212	龍	LONG	lóng	Rồng
213	龜	QUY	guī	Rùa

Bộ 17 Nét (gồm 1 bộ)

STT	BỘ	TÊN BỘ	PHIÊN ÂM	Ý NGHĨA
214	龠	DƯỢC	yuè	Sáo

Mẹo Nhớ 214 Bộ Thủ Tiếng Trung

Để ghi nhớ 214 bộ thủ hiệu quả, bạn có thể áp dụng các phương pháp sau:

• Học theo nhóm: Chia bộ thủ thành các nhóm nhỏ theo số nét hoặc chủ đề liên quan.
• Sử dụng flashcard: Ghi bộ thủ và ý nghĩa của chúng lên flashcard để ôn tập thường xuyên.
• Ứng dụng vào thực tế: Tìm các chữ Hán có chứa bộ thủ đó và phân tích cấu trúc của chúng.
• Chiết tự (phân tích chữ): Phân tích cấu tạo của chữ Hán thành các bộ thủ nhỏ hơn để hiểu rõ hơn về ý nghĩa của chữ. Ví dụ, chữ 休 (xiū) – nghỉ ngơi, được ghép từ bộ Nhân (人) và bộ Mộc (木), gợi ý hình ảnh người tựa vào gốc cây để nghỉ ngơi.

214 bo thu chu Han

50 Bộ Thủ Thường Dùng Nhất

Theo thống kê của Đại học Yale, có 50 bộ thủ thường được sử dụng nhất trong tiếng Trung. Việc tập trung học các bộ thủ này sẽ giúp bạn nhanh chóng làm quen với