Trong những năm gần đây, thỏa thuận tiền hôn nhân (prenup) đang dần trở thành một chủ đề được quan tâm, đặc biệt là trong giới trẻ Việt Nam. Vậy điều gì đã khiến prenup trở nên phổ biến hơn và đâu là những yếu tố thúc đẩy xu hướng này?
Theo thống kê, số lượng luật sư ghi nhận sự gia tăng đáng kể trong yêu cầu tư vấn về thỏa thuận tiền hôn nhân, đặc biệt từ các cặp đôi thuộc thế hệ Millennials. Điều này cho thấy sự thay đổi trong nhận thức và thái độ đối với hôn nhân và tài sản.
Có hai nguyên nhân chính giải thích cho hiện tượng này:
-
Sự nghiệp cá nhân và kết hôn muộn: Thế hệ Millennials ngày càng tập trung vào xây dựng sự nghiệp cá nhân và thường kết hôn muộn hơn so với các thế hệ trước. Điều này dẫn đến việc họ tích lũy được nhiều tài sản (và cả nợ) trước khi kết hôn, và prenup giúp họ quản lý tài chính một cách rõ ràng và hiệu quả hơn khi bước vào cuộc sống hôn nhân.
-
Ảnh hưởng từ những cuộc ly hôn của cha mẹ: Nhiều Millennials lớn lên trong bối cảnh chứng kiến cha mẹ ly hôn. Kinh nghiệm này có thể khiến họ hình thành quan điểm thực tế hơn về hôn nhân và mong muốn phân định rõ ràng trách nhiệm và tài sản để bảo vệ quyền lợi của bản thân trong trường hợp xảy ra rủi ro.
Cặp đôi ký thỏa thuận tiền hôn nhân thể hiện sự rõ ràng và minh bạch về tài chính trước khi kết hôn
Tại Việt Nam, Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 đã cho phép vợ chồng có thể lập thỏa thuận về chế độ tài sản. Tuy nhiên, khái niệm “hợp đồng tiền hôn nhân” vẫn còn khá mới mẻ và chưa được định nghĩa cụ thể trong luật pháp. Dù vậy, sự quan tâm đến prenup đang dần tăng lên, đặc biệt là từ giới trẻ tiếp xúc nhiều với internet và các thông tin về những vụ ly hôn đình đám của các cặp đôi nổi tiếng.
Những vụ ly hôn gây chú ý của giới thượng lưu như vụ ly hôn của ông Đặng Lê Nguyên Vũ và bà Lê Thị Diệp Thảo, hay của tỷ phú Jeff Bezos và vợ MacKenzie Tuttle, và gần đây nhất là Bill Gates và Melinda Gates, đã góp phần làm tăng sự quan tâm của công chúng đến prenup.
Thỏa thuận tiền hôn nhân không chỉ dành cho người giàu mà còn dành cho các cặp đôi trẻ muốn xây dựng nền tảng tài chính vững chắc cho tương lai
Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng prenup không chỉ dành cho những người giàu có hoặc chỉ được sử dụng với mục đích “phòng hờ” cho việc chia tay. Prenup có thể mang lại nhiều lợi ích cho bất kỳ cặp đôi nào, bất kể tình hình tài chính của họ ra sao.
Một ví dụ điển hình là bản “Thoả thuận hôn nhân” của một cặp vợ chồng 9x từng gây xôn xao cộng đồng mạng vào năm 2017. Mặc dù thỏa thuận này không được công nhận về mặt pháp lý, nhưng nó cho thấy một hình thức sơ khai của prenup, thể hiện sự chủ động và minh bạch trong việc quản lý tài chính của cặp đôi.
Thỏa thuận tài sản trước hôn nhân giúp các cặp đôi trẻ có thể tránh được những tranh chấp không đáng có về tài chính sau này
Nhiều người cho rằng việc lập prenup thể hiện sự “rạch ròi” và thiếu tin tưởng lẫn nhau giữa vợ chồng. Tuy nhiên, ở một góc độ khác, prenup có thể thể hiện sự tôn trọng đối với bạn đời và giúp cả hai tránh được những gánh nặng tài chính không đáng có.
Ngay cả trong trường hợp các cặp đôi lập prenup để chuẩn bị cho khả năng chia tay, thì đây cũng không hẳn là một hành động tiêu cực. Việc nhận thức được rằng cả hai có thể chia xa có thể giúp họ trân trọng mối quan hệ hơn. Và nếu điều tồi tệ nhất xảy ra, prenup sẽ giúp quá trình ly hôn diễn ra nhanh chóng và ít đau khổ hơn.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng pháp luật của nhiều quốc gia không công nhận các điều khoản về quyền nuôi con và quyền giám hộ sau ly hôn trong hợp đồng tiền hôn nhân. Đây là một vấn đề cần được xem xét kỹ lưỡng khi lập prenup.
Tóm lại, sự phổ biến của thỏa thuận tiền hôn nhân tại Việt Nam phản ánh sự thay đổi trong nhận thức về hôn nhân và tài sản của giới trẻ. Prenup không chỉ là một công cụ bảo vệ tài sản mà còn là một cách để các cặp đôi thể hiện sự minh bạch, tôn trọng và chuẩn bị cho tương lai. Tuy nhiên, việc lập prenup cần được thực hiện một cách cẩn trọng và có sự tư vấn của luật sư để đảm bảo quyền lợi của cả hai bên.