Tết Trung Thu, hay còn gọi là Chuseok (추석), là một trong những ngày lễ lớn và quan trọng nhất đối với người Hàn Quốc. Đây là dịp để các gia đình sum họp, dù ở xa đến đâu, mọi người cũng cố gắng trở về để cùng nhau trò chuyện, ăn uống và tận hưởng thành quả của vụ thu hoạch trong năm. Tết Trung Thu năm nay là ngày 19 tháng 9, và người Hàn Quốc thường được nghỉ 3 ngày, từ 18 đến 20 tháng 9, để chuẩn bị và quây quần bên gia đình trong dịp lễ này. Hãy cùng tìm hiểu về văn hóa Hàn Quốc thông qua những nét đặc trưng của Tết Trung Thu (Chuseok).
Mục Lục
Chuseok (Hangawi) – Ngày Lễ Của Sự Đoàn Viên Và Tri Ân
Chuseok, còn được biết đến với tên gọi Hangawi (한가위), là một trong ba ngày lễ lớn nhất của Hàn Quốc, bên cạnh Seollal (Tết Nguyên Đán) và Dano (mùng 5 tháng 5 âm lịch). “Han” có nghĩa là “lớn”, và “gawi” có nghĩa là “ngày rằm tháng 8” (ngày 15 tháng 8 âm lịch, thời điểm trăng tròn và mùa màng bội thu). Hangawi/Chuseok là dịp để người Hàn Quốc, đặc biệt là những người nông dân, bày tỏ lòng biết ơn đối với tổ tiên vì đã ban cho một mùa màng bội thu và chia sẻ sự sung túc với gia đình, bạn bè. Mặc dù nguồn gốc chính xác của Chuseok vẫn còn là một ẩn số, nhưng ngày lễ truyền thống này có thể bắt nguồn từ những tín ngưỡng cổ xưa liên quan đến mặt trăng. Khác với mặt trời mọc diễn ra hàng ngày, trăng tròn chỉ xuất hiện mỗi tháng một lần và được coi là một sự kiện đặc biệt và ý nghĩa. Do đó, lễ hội thu hoạch thường được tổ chức vào ngày trăng tròn, ngày 15 tháng 8 âm lịch.
Những Hoạt Động Truyền Thống Trong Ngày Chuseok
Vào buổi sáng ngày Chuseok, các gia đình chuẩn bị những món ăn được chế biến từ nguyên liệu tươi ngon của vụ mùa mới để thực hiện nghi lễ Charye, bày tỏ lòng thành kính và biết ơn đối với tổ tiên. Sau lễ Charye, các thành viên trong gia đình cùng nhau đến viếng mộ tổ tiên, tham gia vào nghi thức nhổ cỏ dại mọc trên mộ phần. Khi màn đêm buông xuống, mọi người thường đi dạo ngắm trăng tròn mùa thu hoạch hoặc tham gia vào các trò chơi dân gian truyền thống như Ganggangsullae (điệu múa vòng tròn của Hàn Quốc).
Nghi Lễ Charye (차례) – Tưởng Nhớ Tổ Tiên
Sáng ngày lễ Chuseok, các thành viên trong gia đình tụ tập tại nhà để thực hiện nghi lễ cúng Charye (차례), một nghi thức quan trọng để tưởng nhớ và tri ân tổ tiên. Lễ Charye thường được tổ chức hai lần mỗi năm: vào dịp lễ Seollal (Tết Nguyên Đán) và Chuseok. Điểm khác biệt giữa hai nghi lễ này nằm ở các món ăn đặc trưng. Trong lễ Seollal, món ăn đại diện là Tteokguk (canh bánh gạo), còn trong lễ Chuseok, các món ăn chính bao gồm gạo mới thu hoạch, rượu và Songpyeon (bánh gạo). Sau khi hoàn thành nghi lễ cúng, cả gia đình sẽ cùng nhau quây quần bên bàn ăn để thưởng thức những món ăn ngon.
Beolcho (벌초) và Seongmyo (성묘) – Tảo Mộ, Viếng Mộ Tổ Tiên
Viếng mộ tổ tiên trong dịp lễ Chuseok được gọi là Seongmyo (성묘). Trong dịp này, các thành viên trong gia đình sẽ cùng nhau nhổ cỏ dại mọc xung quanh mộ phần trong suốt mùa hè, một hoạt động được gọi là Beolcho (벌초). Phong tục này không chỉ thể hiện lòng thành kính đối với gia đình mà còn được xem như một nghĩa vụ thiêng liêng. Vào những ngày cuối tuần, khoảng một tháng trước lễ Chuseok, các con đường cao tốc ở Hàn Quốc thường trở nên đông đúc bởi dòng người đổ về quê viếng mộ tổ tiên và thực hiện nghĩa vụ của mình. Sau đó, họ sẽ lại đến viếng mộ một lần nữa vào chính ngày lễ Chuseok.
Ssireum (씨름) – Đấu Vật Cổ Truyền Hàn Quốc
Ssireum là một môn thể thao truyền thống phổ biến trong dịp Chuseok. Hai đô vật sẽ đối mặt nhau ở giữa một hố cát tròn, sử dụng sức mạnh và kỹ năng để vật ngã đối phương trong các trận đấu một đối một. Người chiến thắng cuối cùng sau một loạt các trận đấu sẽ được vinh danh là người khỏe nhất của làng và nhận được những phần thưởng giá trị như vải, gạo hoặc thậm chí là một con bê.
Ganggangsullae (강강술래) – Điệu Múa Vòng Tròn Dưới Ánh Trăng
Ganggangsullae là một điệu múa truyền thống đặc sắc của Hàn Quốc, thường được biểu diễn trong đêm trăng tròn mùa thu hoạch hoặc vào ngày lễ Chuseok. Những người phụ nữ mặc Hanbok (trang phục truyền thống của Hàn Quốc) nắm tay nhau tạo thành một vòng tròn và cùng nhau hát vang. Có rất nhiều câu chuyện kể về nguồn gốc của điệu múa này. Một trong những câu chuyện nổi tiếng nhất kể rằng Ganggangsullae bắt nguồn từ thời Triều đại Joseon (1392-1910), khi quân đội Hàn Quốc cho những phụ nữ trẻ trong làng mặc quân phục và đứng thành vòng tròn quanh núi để tạo ấn tượng về một lực lượng quân đội đông đảo hơn thực tế, đánh lừa đối phương. Chiến thuật nghi binh này đã góp phần vào nhiều chiến thắng của quân đội Hàn Quốc.
Chuseokbim (추석빔) – Váy Áo Mới Ngày Tết
“Bim” dùng để chỉ việc mọi người xúng xính trong những bộ quần áo mới vào dịp lễ tết hoặc các bữa tiệc đặc biệt. Có hai loại “bim” chính: Seolbim (dành cho Tết Nguyên Đán) và Chuseokbim (dành cho Tết Trung Thu). Trong quá khứ, mọi người thường mặc Hanbok truyền thống, nhưng ngày nay, xu hướng mua sắm quần áo hiện đại đã trở nên phổ biến hơn, hoặc thậm chí nhiều người không còn quá coi trọng việc chuẩn bị “bim” nữa.
Ẩm Thực Chuseok – Hương Vị Của Mùa Thu
Chuseok là dịp để kỷ niệm mùa màng bội thu với những loại trái cây và ngũ cốc dồi dào. Người Hàn Quốc thường sử dụng gạo mới thu hoạch để nấu cơm trắng, làm bánh gạo và nấu rượu.
Songpyeon (송편) – Bánh Gạo Hình Bán Nguyệt
Songpyeon (송편) là một trong những món ăn đặc trưng và không thể thiếu trong ngày lễ Chuseok. Loại bánh gạo này được làm từ bột gạo nhào nặn thành hình bán nguyệt, nhỏ hơn một chút so với quả bóng gôn, và có nhân là hạt vừng, đậu, đậu đỏ, hạt dẻ hoặc các nguyên liệu bổ dưỡng khác. Khi hấp Songpyeon, bánh được xếp xen kẽ với lá thông để tạo nên hương thơm đặc trưng và quyến rũ. Vào đêm trước ngày lễ Chuseok, cả gia đình thường quây quần bên nhau để cùng làm Songpyeon. Một truyền thuyết Hàn Quốc cổ xưa kể rằng người nào làm được bánh Songpyeon đẹp sẽ gặp được người bạn đời tốt hoặc sinh được một đứa con xinh đẹp. Bởi vậy, tất cả các thành viên còn độc thân trong gia đình đều cố gắng hết sức để làm ra những chiếc bánh Songpyeon đẹp nhất!
Rượu Truyền Thống – Men Say Ngày Đoàn Viên
Một yếu tố quan trọng khác trong văn hóa Hàn Quốc vào ngày lễ Chuseok là rượu truyền thống. Vào dịp này, các gia đình và họ hàng thường tụ tập lại để làm lễ cúng gia tiên với loại rượu được nấu từ vụ mùa mới. Sau lễ cúng, mọi người sẽ cùng nhau quây quần bên bàn ăn, thưởng thức rượu và các món ăn ngon. Chuseok không chỉ là dịp để tưởng nhớ tổ tiên và tạ ơn trời đất, mà còn là cơ hội để các thành viên trong gia đình gắn kết tình cảm, chia sẻ niềm vui và tận hưởng những khoảnh khắc ý nghĩa bên nhau.